Westerse journalisten, ook van NOS, opgepakt bij demonstratie in Moskou

Dit blog is gesloten

We sluiten dit blog nu af. Lees verder in ons nieuwe blog over de oorlog in Oekraïne.

Bruins Slot: Nederland gaat Rusland aanspreken op aanhouding NOS-journalisten

Nederland gaat de Russische autoriteiten aanspreken nadat een cameraman en journalist van de NOS zaterdag werden opgepakt in Moskou. Dat zegt demissionair minister Hanke Bruins Slot (Buitenlandse Zaken, CDA) tegen persbureau ANP. Volgens haar kan een reactie van Nederland op de aanhouding niet uitblijven. Ze kon nog niet zeggen in welke vorm Nederland gaat reageren.

Bruins Slot noemt het „heel zorgelijk” dat de journalisten zijn opgepakt en zegt dat haar ministerie in nauw contact staat met de NOS. „Je moet als journalist gewoon goed je werk kunnen doen. Zonder dat je het gevaar loopt dat je in de gevangenis terechtkomt.”

In Moskou zijn zaterdagochtend ruim twintig journalisten aangehouden. Alle opgepakte journalisten zouden inmiddels weer vrij zijn. Volgens de NOS werden de verslaggevers en cameramensen in arrestatiebusjes weggevoerd en moesten ze hun papieren laten zien op een politiebureau. De journalisten deden verslag van een bijeenkomst die georganiseerd was door vrouwen van militairen. Zij eisten de terugkeer van hun echtgenoten van het front in Oekraïne.

Westerse journalisten, ook van NOS, opgepakt bij demonstratie in Moskou

De Russische politie heeft zaterdag minstens twintig journalisten gearresteerd tijdens een bijeenkomst die rondom het Kremlin werd georganiseerd door vrouwen van militairen die de terugkeer van hun echtgenoten van het front in Oekraïne eisen. Volgens een videojournalist van het Franse persbureau AFP, die tijdens deze demonstratie werd gearresteerd, zouden er ongeveer twintig tot vijfentwintig journalisten zijn opgepakt en in een politiebusje zijn afgevoerd. Ze werden voor identiteitscontrole overgebracht naar een politiebureau.

Onder de arrestanten, allemaal mannen, bevinden zich volgens AFP verschillende medewerkers van buitenlandse media: het Amerikaanse persbureau AP, de Nederlandse NOS, het Duitse tijdschrift Der Spiegel en een Franse onafhankelijke verslaggever. De hoofdredactie van de NOS kon dat aan het begin van de middag nog niet bevestigen. De vaste correspondent van de NOS, Iris de Graaf, stopte uit veiligheidsoverwegingen enkele maanden geleden als correspondent. Momenteel werkt alleen Geert Groot Koerkamp voor de Nederlandse omroep vanuit Moskou. Groot Koerkamp bevestigt inmiddels via appgroepen van andere Nederlandse journalisten dat hij inderdaad opgepakt is geweest, maar inmiddels weer op vrije voeten is.

De demonstratie van de vrouwen was op voorhand door het Russische Openbaar Ministerie als „ongeoorloofd” bestempeld, zo meldde het OM op de Russische berichtendienst Telegram. Desondanks legden enkele tientallen van hen bloemen bij het graf van de onbekende soldaat bij het Kremlin. Eerder had de politie bij andere demonstraties van dit type in Moskou afgezien van ingrijpen, hoewel elk begin van protest in Rusland doorgaans streng wordt onderdrukt. Volgens het Russische onafhankelijke medium Sota Vision vonden er ook enkele arrestaties plaats van mensen die demonstreerden tegen de militaire mobilisatie in Moskou, voor het hoofdkwartier van de campagne van Vladimir Poetin voor de presidentsverkiezingen.

ICJ gaat genocidezaak van Oekraïne tegen Rusland deels behandelen

Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag gaat een deel van de genocidezaak behandelen die Oekraïne heeft aangespannen tegen Rusland, maakte het hof vrijdagmiddag bekend. Oekraïne eist dat het ICJ vaststelt dat het geen genocide heeft gepleegd op de Russische bevolking in de regio’s Donetsk en Loehansk in het oosten van het land, zoals Rusland beweerde.

Rusland gaf als een van de rechtvaardigingen voor de invasie van Oekraïne in februari 2022 dat miljoenen mensen in Oost-Oekraïne beschermd moesten worden tegen genocide. Zo zei president Vladimir Poetin in zijn toespraak waarin hij de invasie aankondigde dat „de zogenaamde beschaafde wereld liever de genocide negeert die onder bijna vier miljoen mensen gaande is”.

Oekraïne spande de zaak waar het ICJ zich nu over gaat buigen al enkele dagen na de Russische inval aan. Rusland vroeg om volledige afwijzing ervan, maar een panel van zestien rechters besloot vrijdag toch uitspraak in de zaak te doen. Het is nog niet bekend wanneer.

Kyiv zegt ook dat Rusland zelf in strijd handelt met de VN-Genocideconventie uit 1948, vanwege al het geweld tegen de Oekraïense bevolking tijdens de invasie, maar het ICJ zegt geen bevoegdheid te hebben zich daarover uit te spreken.

Twee Fransen om het leven gekomen in Oekraïne door Russische droneaanval

Twee mannen die de Franse nationaliteit hebben, zijn donderdag door een Russische droneaanval om het leven gekomen, meldt persbureau AFP. De aanval vond plaats in de Oekraïense stad Beryslav, nabij de zuidelijke stad Cherson. Volgens Oekraïense functionarissen raakten ook drie andere personen met een andere nationaliteit dan de Oekraïense gewond.

„Buitenlandse vrijwilligers werden gedood en gewond als gevolg van een vijandelijke aanval op Beryslav”, schreef gouverneur van de regio Cherson, Oleksandr Prokoedin, op Telegram. Hij specificeerde daarbij niet wat de functie was van de vrijwilligers, maar gebruikte om hen te beschrijven het Oekraïense woord dat doorgaans wordt gebruikt om werknemers van humanitaire organisaties aan te duiden. „Mijn oprechte deelneming aan de families van de doden”, aldus Prokoedin.

De Oekraïense nationale politie heeft laten weten een onderzoek naar de aanval in te stellen. Het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft nog niet op de kwestie gereageerd.

Oekraïne: ‘Russisch oorlogsschip tot zinken gebracht met zeedrone’

De Oekraïense militaire inlichtingendienst zegt een Russisch oorlogsschip te hebben vernietigd in de nacht van woensdag op donderdag. De dienst publiceerde beelden waarop het lijkt alsof Oekraïense waterdrones een Russisch oorlogsschip, de Ivanovets, opblazen bij de westkust van de Krim.

Op de video is te zien hoe een Oekraïense drone zich in de zijkant van het schip boort en explodeert, waarna een tweede drone het ontstane gat in de romp invaart en ook tot ontploffing komt. NRC kan de authenticiteit van de beelden niet bevestigen.

De Zwarte Zee is voor Russische schepen een gevaarlijk gebied, hoofdzakelijk vanwege de Oekraïense zeedrones. Oekraïne zegt afgelopen november bijvoorbeeld twee Russische schepen tot zinken te hebben gebracht met zeedrones.

Rusland heeft niet direct gereageerd op de Oekraïense berichten, maar zegt wel vier Oekraïense zeedrones te hebben vernietigd.

CBS: Ruim 55 procent van de Oekraïense vluchtelingen in Nederland heeft een baan

Meer dan de helft van de Oekraïense vluchtelingen in Nederland is in loondienst. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag op basis van nieuwe cijfers van het UWV en de Basisregistratie Personen.

Van de 78.000 Oekraïense vluchtelingen tussen de 15 en 65 jaar heeft 55 procent een baan. Dat is een toename ten opzichte van een jaar eerder: in 2022 was 44 procent van de vluchtelingen aan het werk.

De meerderheid van de werkzame Oekraïense vluchtelingen heeft een functie in de zakelijke dienstverlening (51 procent). Omdat ook uitzendbureaus onder deze bedrijfstak vallen, is het lastig te achterhalen bij wat voor bedrijven de Oekraïners werken. De bedrijfstak handel, vervoer en horeca is de op een na populairste sector: 32 procent van de Oekraïense vluchtelingen is daar werkzaam. Mannen werken even vaak als vrouwen.

Lees ook: Te weinig plekken voor asielzoekers in onze gemeente? ‘Wij hebben al Oekraïners – en arbeidsmigranten’

Oekraïense vluchtelingen tussen de 25 tot 45 jaar werken het vaakst in loondienst, jongeren in de leeftijdscategorie 15 tot 25 jaar het minst. Van de vluchtelingen werkte de grootste groep als uitzendkracht (39 procent) of had een ander tijdelijk dienstverband (30 procent). 26 procent van de werkzame Oekraïense vluchtelingen werkt als oproepkracht.

Oekraïense vluchtelingen hebben geen vergunning nodig om in Nederland de werken. Daardoor verloopt de integratie op de arbeidsmarkt voor hen veel sneller dan bij asielzoekers uit landen buiten Europa.

‘Rusland en Oekraïne ruilen circa 200 krijgsgevangenen’

Rusland en Oekraïne hebben woensdag ieder zo’n tweehonderd krijgsgevangenen overgedragen aan de andere partij. Het Russische ministerie van Defensie spreekt van 195 gevangenen aan beide zijden, zo schrijft het Russische staatspersbureau Ria Novosti woensdag. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky had het op zijn Telegram-pagina kort daarna over 207 geruilde gevangenen.

„De vrijgelaten militairen zullen naar Moskou worden overgebracht, waar zij zullen worden behandeld en gerehabiliteerd”, aldus het Russische ministerie. Het is niet bekend of er gewonden bij de krijgsgevangenen zitten. Zelensky prees „het geweldige werk” van de Oekraïense onderhandelaars.

Nederland geeft 122 miljoen euro voor munitie, materiaal en cyberverdediging aan Oekraïne

Nederland draagt 122 miljoen euro bij aan de inkoop van materieel en middelen voor Oekraïne om zich tegen Rusland te verdedigen. Dat meldt meldt het ministerie van Defensie maandag in een persbericht. Zo doneert Nederland 87 miljoen euro voor de inkoop van artilleriegranaten en wordt er 25 miljoen euro in het Internationaal Fonds voor Oekraïne (IFU) gestort om materiaal te kopen. Ook trekt de regering 10 miljoen euro uit om de Oekraïense cyberverdediging te verbeteren.

Nederland doneerde in 2022 al eens eerder 100 miljoen euro aan het IFU, een samenwerkingsinitiatief van het VK. Er werden onder meer luchtverdedigingssystemen, munitie en reserveonderdelen aangeschaft uit het fonds van het IFU. Ook stelde Nederland eerder 130 miljoen euro beschikbaar voor artilleriegranaten, waar veel behoefte aan is in Oekraïne.

Het kabinet heeft niet eerder geld gedoneerd voor de cyberverdediging, maar sinds de toename aan Russische hackpogingen en cyberaanvallen, is het belang daarvoor toegenomen. De bijdrage wordt onder meer besteed aan het opzetten en uitbreiden van computernetwerken, waaronder het internet en voorzieningen voor beveiliging.

De regering heeft met de Ukraine Defense Contact Group (UDCG) overlegd over de donatie. UDCG is een alliantie van 54 landen die de verdediging van Oekraïne ondersteunen door militair materieel te sturen als reactie op de Russische invasie van 2022.

Oekraïense veiligheidsdienst maakt melding van miljoenenfraude bij Defensie

Ambtenaren van het Oekraïens ministerie van Defensie hebben samen met medewerkers van wapenfabrikant Lviv Arsenal op grote schaal fraude gepleegd. Dat zegt de Oekraïense veiligheidsdienst SBU, meldt persbureau Reuters. Er zou voor zo’n veertig miljoen dollar aan wapenbestellingen zijn gedaan, maar de wapens zouden nooit zijn geleverd.

In augustus 2022, zes maanden na de invasie door Rusland, zou het ministerie een contract hebben gesloten met Lviv Arsenal voor de aankoop van 100.000 mortiergranaten. De bestelling werd vooraf betaald en een deel van het geld werd overgemaakt naar buitenlandse rekeningen. De granaten zijn nooit ontvangen. Vijf mensen worden verdacht van betrokkenheid, een van hen is aangehouden toen hij probeerde Oekraïne te verlaten.

Het nieuws komt op een voor Oekraïne ongelukkig moment: de militaire steun van westerse bondgenoten neemt af en het land probeert lid te worden van de Europese Unie, dat de aanpak van corruptie hoog in het vaandel heeft staan.

Russische rechter verlengt voorarrest Wall Street Journal-correspondent Gershkovich opnieuw met twee maanden

Een Russische rechtbank in Moskou heeft het voorarrest van de Amerikaanse journalist Evan Gershkovich met nog eens twee maanden verlengd. Dat melden internationale persbureaus. De correspondent van de Wall Street Journal wordt beschuldigd van spionage en wordt al tien maanden vastgehouden door Russische autoriteiten.

Met het besluit zit Gershkovich tot minstens 30 maart vast in Rusland. Het is de derde keer dat zijn voorarrest wordt verlengd. Wanneer hij wordt berecht, is niet bekend.

Gershkovich werd in maart van vorig jaar opgepakt door de Russische veiligheidsdienst FSB in Jekaterinenburg. Volgens Russische autoriteiten zou hij geprobeerd hebben geheime informatie over een Russische wapenfabriek te verkrijgen. Bij een veroordeling riskeert hij een gevangenisstraf van maximaal twintig jaar. Zowel Gershkovich, Washington als zijn werkgever hebben de beschuldigingen steeds ontkend.

Rusland toont tijdens VN-Veiligheidsraad beelden van vermeende plaats waar vliegtuig neerstortte

Tijdens de VN-Veiligheidsraad die door Rusland bijeen werd geroepen over de vliegtuigcrash in de Russische regio Belgorod, zijn de eerste beelden vrijgegeven van de vermeende plaats waar het Russische transportvliegtuig woensdag neerstortte. De beelden werden getoond door het Russische Onderzoekscomité, dat verantwoordelijk is voor het onderzoek dat de Russische autoriteiten hebben ingesteld naar het ongeluk.

In een video van zo’n 40 seconden zijn beelden van omgevallen bomen en een stuk metaal te zien. Het bijna 50 meterlange vliegtuig zelf, is op de beelden niet te zien. Op de grond zijn brokstukken en mogelijke menselijke resten te zien. Waar of wanneer de beelden zijn opgenomen, kan volgens het Franse persbureau AFP niet worden nagegaan.

Beschuldigingen
De crash van de Iljoesjin il-76 heeft geleid tot beschuldigingen over en weer tussen Rusland en Oekraïne. Volgens Rusland werd het toestel neergehaald door een Oekraïense luchtafweerraket die werd afgevuurd vanaf de grond. Ook zouden er 65 Oekraïense krijgsgevangenen aan boord zijn geweest, op weg naar een uitwisseling met Russische krijgsgevangenen. „Alle informatie die we vandaag hebben, laat zien dat we te maken hebben met een geplande, doordachte misdaad”, aldus de Russische VN-ambassadeur Dmitri Poljanski.

Kyiv ontkent het vliegtuig uit de lucht te hebben geschoten en betwijfelt ook of er überhaupt Oekraïense krijgsgevangenen aan boord waren. „Oekraïne is niet geïnformeerd over de manier waarop de gevangenen werden vervoerd”, zei VN-vice-ambassadeur Chrystyna Hajovysjyn. Volgens haar ging het om „een opzettelijke actie van Rusland om de levens en veiligheid van de gevangenen in gevaar te brengen”.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei donderdag een internationaal onderzoek naar de crash te willen. Voor de beschuldigingen van beide landen zijn nog geen bewijzen aangedragen. Inmiddels zijn wel de zwarte dozen van het toestel geborgen, meldt het Russische staatspersbureau Ria Novosti.

Lees ook: Wat is er bekend over de crash van een Russisch militair toestel bij Belgorod?

Welkom in dit blog

In dit blog volgt NRC de oorlog in Oekraïne. Lees hier ons vorige blog terug.