Brieven

Amerikanen zijn hypocriet over TikTok

Big Tech Amerikaanse techbedrijven doen wereldwijd al jarenlang wat TikTok nu verweten wordt, schrijft . Pak de ongelijke machtsverdeling aan.
Illustratie Cyprian Koscielniak

Illustratie Cyprian Koscielniak

De bezorgdheid van de Amerikaanse regering over de Chinese app TikTok geeft blijk van een dubbele standaard. Ook in Nederland hanteren politici die dubbele standaard. Terwijl ze de invloed en gegevensverzamelingspraktijken van TikTok veroordelen, negeren ze het effect van Amerikaanse softwaregiganten zoals Google, Facebook en Twitter op Nederland en op de Europese Unie. Deze bedrijven beïnvloeden mentale, sociale en politieke processen door hun dominante positie in het wereldwijde digitale landschap. Amerikaanse techbedrijven verzamelen enorme hoeveelheden gegevens over hun gebruikers en hebben daardoor aanzienlijke macht in alle communicatiesferen.

Toen TikTok, eigendom van het Chinese bedrijf ByteDance, populair werd, uitten Amerikaanse functionarissen hun zorgen over Chinese spionage en het potentieel van de app om de Amerikaanse publieke opinie te beïnvloeden. Deze zorgen erkennen niet de bredere context waarin Amerikaanse techbedrijven wereldwijd al jarenlang soortgelijke privileges genieten. In plaats van alleen TikTok te demoniseren, zou een evenwichtiger benadering nodig zijn om de invloed en gegevensverzamelingspraktijken van alle technologiebedrijven te beoordelen, ongeacht hun land van herkomst. Hoewel de bezorgdheid over TikTok mogelijk is ingegeven door legitieme veiligheidsoverwegingen, is het essentieel om de dubbele normen aan te pakken die hier spelen.

Publiek domein

We moeten in de EU streven naar een veilig digitaal landschap, waar technologiemogelijkheden aan de gebruikers worden teruggegeven via publieke digitale diensten. De focus zou moeten komen te liggen op welke communicatie-infrastructuur bijdraagt aan een gevarieerd en vreedzaam samenleven. Stel je voor dat commerciële partijen voor deelname daaraan daarop mogen inschrijven. Data moeten echter van de gebruiker blijven.

Het publieke domein kan geen zakelijk verdienmodel voor enkelen zijn – het is immers van iedereen. Want vergeet niet wat private techbedrijven zijn: privaat stamt uit het Latijn, privare betekent ‘roven’ of ‘ontnemen’: de ontneming van de publieke ruimte. Privare rooft de variatie en mogelijkheden uit de publieke ruimte, en verarmt die door haar te transformeren tot een transactionele ruimte. Pak deze ongelijke machtsverdeling aan en bouw aan een eerlijker en veiliger publiek digitaal ecosysteem, zowel in Europa als wereldwijd.

Johannes Bongers Amsterdam