‘Top Gun: Maverick’ was de best bezochte bioscoopfilm in 2022

Bezoekcijfers bioscopen Uit de dinsdag bekendgemaakte bioscoopcijfers blijkt dat vooral sequels populair waren. Bij andere films zaten de bioscopen nog niet zo vol als pre-corona. Toch zou de toekomst van de bioscoop ‘zachtroze’ zijn.

Tom Cruise als straaljagerpiloot Maverick in ‘Top Gun: Maverick’.
Tom Cruise als straaljagerpiloot Maverick in ‘Top Gun: Maverick’. Foto Paramount Pictures

De bioscopen stonden in het voorjaar van 2022 na twee coronajaren te trappelen om hun deuren weer te openen. Maar het publiek had andere prioriteiten dan de bioscoop, blijkt uit de jaarcijfers die NVBF (Nederlandse Vereniging van Bioscopen en Filmtheaters) en de FDN (Filmdistributeurs Nederland) dinsdag presenteerden in de Amsterdamse Pathé Tuschinski.

In vergelijking met de jaren pre-corona (2017-2019), daalde het bioscoopbezoek in 2022 gemiddeld met 32,1 procent. Waar in topjaar 2019 meer dan 38 miljoen bioscoopkaartjes werden verkocht, bleef de teller in 2022 steken rond de 25 miljoen bezoeken. Volgens Ron Sterk, CEO van Vue Nederland en vicevoorzitter van NVBF, is de afname bij grote bioscoopketens en filmtheaters even groot.

Er zijn talloze redenen voor de daling, stelt hij. Zo was er de moeizame start van 2022. „De eerste 25 dagen van het jaar, traditioneel hele goede dagen voor bioscopen, was er een lockdown. Daarna was er nog een kleine maand met coronamaatregelen zoals het beperken van het aantal bezoekers.”

Maar zelfs toen alle maatregelen werden opgeheven, trok het Nederlandse publiek niet massaal opnieuw naar de bioscoop. Sterk: „Uit marktonderzoek onder mensen die in 2019 regelmatig de bioscoop bezochten, maar dat sinds de pandemie veel minder deden, bleek dat ze na de lockdowns eerst zin hadden om andere dingen te doen, zoals familie bezoeken of uit eten gaan. Activiteiten waar ze met elkaar konden praten en contact hebben.”

Daarnaast viel het aanbod in de bioscopen volgens hem tegen. Vooral het lagere aantal Amerikaanse releases had een invloed (145 in 2019 versus 116 in 2022), stelt Sterk. „Dat is toch het grootste deel van onze omzet.”

Bioscopen wereldwijd zouden met deze moeilijkheden worstelen. „Bijna overal zijn de bezoekcijfers nog dertig procent lager dan voor de pandemie.”

Franchises domineren

Als er een grote titel uitkwam, dan stond het publiek er wel, stelt Sterk. De best bezochte film was Top Gun: Maverick met 1.265.568 bezoekers, waarin Tom Cruise na 35 jaar terugkeerde als piloot Maverick. De schattige slapstickanimatie Minions: Hoe Gru Superschurk Werd en superheldenfilm Spider-Man: No Way Home volgden. De Top-10 met best bezochte films bestaat op één film na uit sequels of films die deel uitmaken van een franchise. Ook Avatar: The Way of Water wist sinds zijn release midden december veel bezoekers te trekken; meer dan 877.000. In de bioscoop kiezen mensen voorlopig voor wat ze kennen.

In de filmtheaters was het publiek iets avontuurlijker, daar was de originele sekskomedie Good Luck to You, Leo Grande, over een weduwe op zoek naar een orgasme, de grote favoriet met 69.000 bezoeken. Opmerkelijk is daar vooral dat de Nederlandse familiefilm Knor de top tien haalde: een opsteker voor de Nederlandse jeugdfilm.

Nederlandse films, in de coronajaren goed bezocht wegens het verschraalde internationale aanbod, bleven het ook in 2022 goed doen. In totaal werden Nederlandse films vier miljoen keer bezocht, een marktaandeel van 16 procent (versus 23,3 procent in 2021). In de top-3 staan Soof 3 (497.000 bezoeken), Bon Bini Holland 3 (440.000 bezoeken) en Costa!! (261.000 bezoeken). Ook in de Nederlandse top 10 domineren dus de sequels.

Zachtroze toekomst

Ondanks de daling in vergelijking met de jaren pré-corona, zijn de NVBF en de FDN niet pessimistisch over de toekomst van bioscopen. Sterk: „Ik geloof niet dat we in 2023 of 2024 gelijk op het niveau zitten van 2018 of 2019. We zitten nu in een herstelfase: we moeten het publiek terugwinnen. Maar er zit een stijgende lijn in, het bezoek tijdens de kerstdagen was goed.”

Het volgens Sterk „zachtroze” toekomstbeeld komt vooral door het filmaanbod in 2023. Dat is diverser en constanter dan afgelopen jaar. Bang dat kijkers in coronatijd verslingerd raakten aan streaming en alleen nog thuis op de bank willen kijken is Sterk niet. „Tijdens de pandemie kon je overal heerlijk eten bestellen, toch zitten de goede restaurants in Amsterdam alweer bomvol. Mensen komen terug. Dat geldt ook voor ons. Een film als Avatar wil je in de bioscoop zien.”

Lees ook: ‘Tom Cruise brengt de filmliefhebber terug naar de Nederlandse zalen’