Wat is het verschil tussen een tank en een pantserwagen?

Militaire voertuigen Een pantserwagen kan bij beschietingen makkelijker worden uitgeschakeld dan een veel zwaardere tank. Een tank levert pas echt ‘stootkracht’.

Een Oekraïense militair staat eind december bij tanks op een onbekende plaats in het oosten van Oekraïne.
Een Oekraïense militair staat eind december bij tanks op een onbekende plaats in het oosten van Oekraïne. Foto Sameer Al-Doumy / AFP

Niet slecht, maar het is niet echt een tank – zo reageerde een Oekraïens medium op de Franse toezegging een onbekend aantal pantserwagens AMX-10 RC te leveren aan Kiev. Hoewel de AMX-10 is gepresenteerd als een ‘lichte tank’, met een stevig 105 mm kanon, is het inderdaad geen tank. Waarin verschilt een tank van een pantserwagen?

Tanks hebben drie belangrijke kenmerken: een groot kanon, dikke bepantsering en in principe rupsbanden, waardoor ze gebruikt kunnen worden op onregelmatig terrein. Maar deze checklist gaat niet over het uiterlijk; het zijn kenmerken van het doel waarvoor een voertuig wordt ingezet.

„Infanterievoertuigen hebben echt een andere taak in een oorlog,” zegt luitenant-generaal buiten dienst Mart de Kruif. Een pantserwagen heeft een kanon om zichzelf te verdedigen, vaak tegenover doelen die binnen zicht zijn, terwijl het voertuig wordt gebruikt voor verkenningstochten en om militairen te vervoeren op het slagveld. Het wapen is vaak van kleiner kaliber dan dat van een tank, zoals de door Duitsland geleverde Marder (20 mm kanon en anti-tankraketsysteem ). Een tank is erop gebouwd om zelf in de aanval te gaan, andere tanks uit te schakelen, de verdedigingslinies van de vijand te doorbreken, of de infanterie van dekking te voorzien. De Kruif: „Een tank kan met zijn kanon alles uitschakelen wat hij tegenkomt.”

Rupsbanden

Maar wat maakt de AMX-10 dan net geen tank? Dat ligt niet eens aan het gebrek aan rupsbanden. De Fransen hebben het voertuig veel gebruikt in de woestijn – waar gewone banden juist een voordeel hebben. Ook ligt het niet echt aan de grootte van het kanon. Wel is de bepantsering te dun. De AMX-10 weegt ‘maar’ 22 ton, terwijl een tank zoals de Duitse Leopard 2 meer dan 60 ton weegt – en dat gewicht zit allemaal in de bescherming van het voertuig. Een pantserwagen kan zonder problemen wat granaatscherven vangen, maar kan bij gericht schieten te makkelijk worden uitgeschakeld. „Het is een soort surrogaattank”, zegt De Kruif. „Een prima tank maar geen gevechtstank.”

Lees ook: Oekraïne krijgt opnieuw zwaardere wapens, maar nog steeds geen echte tanks

Pantserwagens spelen een belangrijke rol in de verdediging van bebouwd gebied. „In een dorp leidt de infanterie het gevecht. Tanks werken dan in de verdediging. Maar op de open vlakte leiden de tanks het gevecht,” zegt De Kruif. Oekraïne had overigens aan het begin van de oorlog wel honderden tanks, maar heeft in het afgelopen jaar grote verliezen geleden. Daarom zijn snel nieuwe tanks nodig, willen de Oekraïense strijdkrachten aan het einde van de winter de Russische verdedigingslinies breken en de Russen van Oekraïens grondgebied verdrijven.

„Oekraïne krijgt alles. Ze hebben kanonnen en raketten gehad. Logistieke steun krijgen ze ook. Nu krijgen ze ook infanterievoertuigen. Maar de ontbrekende schakel is de tank. Die heb je absoluut nodig, anders heb je geen stootkracht en geen succes”, aldus De Kruif. Dus smeekt Oekraïne om de Duitse Leopard 2 – een échte tank. Met een NAVO-standaard 120 mm kanon én rupsbanden.