Recensie

Recensie Boeken

De officier van justitie die steevast voor de doodstraf pleit

Thriller In Advocaat van de duivel neemt Steve Cavanaghs vaste hoofdpersoon het op tegen een openbaar aanklager die altijd uit is op de maximale straf. Flynn is ervan overtuigd dat de verdachte onschuldig is.

Foto Gorodenkoff Productions
Foto Gorodenkoff Productions

Sommige Amerikaanse officieren van justitie eisen de doodstraf als ze maar even de kans krijgen. In zijn nawoord bij Advocaat van de duivel haalt de Ierse thrillerschrijver Steve Cavanagh (1976) een opmerkelijk, vijf jaar oud onderzoek aan van The Fair Punishment project, een onderzoeksgroep van de Harvard Law School. Slechts vijf openbaar aanklagers, vier mannen en één vrouw, zijn samen verantwoordelijk voor in totaal 440 doodstraffen, wat neerkomt op 15 procent van de totale populatie van de dodencellen in de Verenigde Staten.

In Advocaat van de duivel neemt Cavanaghs vaste hoofdpersoon, de New Yorkse advocaat en voormalig oplichter Eddie Flynn, het op tegen zo’n officier die altijd uit is op de maximale straf. Sterker nog: Randal Korn geniet heimelijk van executies: ‘Iemand zien sterven in de wetenschap dat ik daarvoor verantwoordelijk ben en zijn dood heb georkestreerd… daar zijn geen woorden voor. Het voelt beter dan goed. Het voelt alsof ik brand van levenskracht en macht.’

Flynn komt tegenover Korn te staan als hij in het (racistische) zuiden van de VS een zwarte jongeman verdedigt die een blank jong meisje zou hebben vermoord. Korn is uit op een snelle veroordeling, Flynn is ervan overtuigd dat de verdachte onschuldig is.

Cavanagh brak door in Nederland met Dertien (2018), zijn vierde Flynn-avontuur. Advocaat van de duivel is boek nummer zes. Hij is een onderhoudend verteller en hij gaat behendig om met actuele thema’s als racisme en de dreiging van witte terreurgroepen voor de binnenlandse veiligheid in de VS. Maar ‘beter dan John Grisham’, zoals een recensent van The Times stelde? Dat is enigszins overdreven.

De Amerikaanse grootmeester van de legal thriller weet de spanning iets minder opzichtig op te bouwen dan Cavanagh. De Ier gebruikt aan het eind van hoofdstukken regelmatig opzichtige cliffhangers als: ‘Eén ding stond nu onomstotelijk vast – als ik besloot om Andy te verdedigen zou dit de moeilijkste zaak van mijn leven worden.’ Of: ‘Er stond iets te gebeuren. Iets ergs. Korn had nog een troefkaart achter de hand. Een of andere verzekeringspolis die hij op het punt stond te incasseren.’

Grisham en Cavanagh hebben wel het nodige gemeen. Beiden zijn opgeleid tot jurist en werkten als advocaat. Ze delen ook een kritische houding tegenover het Amerikaanse rechtssysteem, en vooral de doodstraf.

Cavanagh geeft in zijn nawoord van Advocaat van de duivel nog twee cijfers die duidelijk maken hoe verwerpelijk deze straf volgens hem is. Tussen januari 2018 en augustus 2020 zijn in de Verenigde Staten 75 mensen geëxecuteerd. In dezelfde periode zijn tien bewoners van de dodencel vrijgesproken omdat ze ten onrechte waren veroordeeld.