Onderzoek naar betalingen Nederlandse advocaten met ‘diamantgeld’ uit Dubai

Onderzoek toezichthouder Tegen Isabel dos Santos lopen strafrechtelijke onderzoeken. De deken onderzoekt haar betalingen aan raadslieden.

Isabel dos Santos, dochter van de voormalige president van Angola.
Isabel dos Santos, dochter van de voormalige president van Angola. Christoper Pike

De deken van de Orde van advocaten in Amsterdam onderzoekt betalingen die advocaten de afgelopen jaren hebben ontvangen voor hun dienstverlening aan Nederlandse vennootschappen van Isabel dos Santos, de dochter van de voormalig president van Angola. Dos Santos betaalde de advocaten via een bedrijf in Dubai dat handelt in diamanten.

De geldstroom uit Dubai werd onlangs genoemd tijdens een zitting bij de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam rond Dos Santos en een inmiddels failliete brievenbusvennootschap van haar. De Amsterdamse deken, de toezichthouder op de Nederlandse advocatuur, bevestigt dat ze deze gelden in onderzoek heeft omdat die mogelijk afkomstig zijn uit corrupte transacties.

Isabel dos Santos is de dochter van de oud-president van Angola, die bijna veertig jaar over het land regeerde voordat hij in 2017 aftrad. Tijdens de regeerperiode van haar vader werd Dos Santos miljardair dankzij lucratieve banen en contracten die haar vader haar toeschoof. In Angola, Portugal en Nederland lopen strafrechtelijke onderzoeken tegen haar. Ook is in meerdere landen beslag gelegd op haar vermogen en is ze verwikkeld in talrijke juridische procedures.

Uit stukken in bezit van NRC blijkt dat Dos Santos de procedures financiert met Naxos Precious Trading DMCC uit Dubai. De betalingen aan Nederlandse advocaten kwamen niet rechtstreeks uit Dubai, maar verliepen onder meer via het Britse advocatenkantoor Grosvenor Law. Dat kantoor kreeg het geld uit Dubai en maakte het vervolgens over naar Nederlandse advocaten. Onder meer het kantoor Van Doorne en dat van de landsadvocaat Pels Rijcken stonden Dos Santos in procedures bij. Van Doorne factureerde daarvoor ten minste 3 miljoen euro. Ze willen vanwege de geheimhoudingsplicht niet op vragen ingaan.

Dos Santos was met haar diamanthandel een van de zogeheten „preferred clients” van het Angolese staatsdiamantbedrijf Sodiam, blijkt uit documenten die werden gedeeld met het Internationaal Consortium van Onderzoeksjournalisten ICIJ, waar NRC toegang toe heeft. Het staatsdiamantbedrijf heeft een monopolie op de verkoop van Angolese diamanten, en verkocht deze tijdens de regeerperiode van president José Eduardo dos Santos enkel door aan „preferred clients”, vaak mensen met nauwe banden met de president. Naxos kreeg zo tussen 2016 en 2018 bijna 250 kilo Angolese diamantsteen in handen, staat in documenten in handen van NRC.

De positie van Isabel dos Santos in deze diamanthandel voert terug tot de Angolese burgeroorlog. Die duurde met tussenpozen van 1975 tot 2002 en kostte meer dan een half miljoen levens. President Dos Santos ruilde toen diamantconcessies voor wapens.

Halverwege de jaren 90 zette Isabel dos Santos als twintiger een diamantbedrijf op samen met wapenhandelaren. Rond 2000 kreeg zij samen met haar moeder een kwart van de aandelen in het Angolese publiek-private diamantbedrijf Ascorp, dat een monopolie had op de verkoop van Angolese diamanten. Het was een van de eerste contracten die zij via haar vader kreeg toegespeeld.

Isabel dos Santos Economie p.6-7