Bregtje van der Haak nieuwe directeur Eye Filmmuseum

Benoeming Documentairemaker Bregtje van der Haak wordt per 1 april directeur van het Eye Filmmuseum. Ze wil van de ‘oester aan het IJ’ een plek maken waar mensen actief participeren en waar dialoog bevorderd wordt.

Bregtje van der Haak zal per 1 april 2023 zittend directeur Sandra den Hamer opvolgen.
Bregtje van der Haak zal per 1 april 2023 zittend directeur Sandra den Hamer opvolgen. Foto Jordi Wallenburg

De Raad van Toezicht van het Eye Filmmuseum in Amsterdam heeft deze week documentairemaker en oud-VPRO-hoofdredacteur Bregtje van der Haak benoemd tot de nieuwe directeur. Per 1 april 2023 zal Van der Haak zittend directeur Sandra den Hamer opvolgen.

In een persverklaring zegt ze „in haar dromen Eye, de oester aan het IJ, zich nog verder te zien openen naar de wereld”. Ze wil van het museum een ‘brave space’ maken „waar de filmkunst zich op vele manieren kan tonen en iedereen zich welkom voelt om met de collectie en de internationale filmcommunity in dialoog te gaan”.

Van der Haak verwijst daarmee niet alleen naar de karakteristieke vorm van het gebouw in Amsterdam-Noord. Ze hint ook op het proces dat Eye doormaakt om filmgeschiedenis en -productie niet langer vanuit de dominante, veelal westers georiënteerde canon te beschouwen.

Een ‘brave space’ is, als tegenhanger van de ‘safe space’, een plek waar mensen actief participeren en waar dialoog bevorderd wordt. Beide begrippen komen uit de Verenigde Staten, waar de safe space een veilige plek is waar mensen vrij van vooroordelen kunnen samenkomen en tevens een belangrijk instrument voor de emancipatie en empowerment van gemarginaliseerde groepen. De brave space gaat nog een stapje verder en biedt ruimte voor debat dat ook mag schuren. Dit sluit aan bij de vele functies die Eye momenteel heeft, behalve museum en archief ook bioscoop en ontmoetingsplek voor de vele initiatieven die de Nederlandse filmsector rijk is.

Nieuwe initiatieven

Bregtje van der Haak (1966) studeerde dans in Parijs, rechten en politicologie in Amsterdam, en politieke theorie en journalistiek in New York. Zij is sinds 2000 in diverse functies verbonden aan de VPRO. Als programmamaker en hoofdredacteur (van 2006 tot 2008 samen met Frank Wiering) stond zij aan de wieg van vele nieuwe initiatieven en formats, zoals cultureel magazine RAM, het internationale journalistieke programma Metropolis, waaraan door een wereldwijd netwerk van correspondenten werd meegewerkt, en het virtuele multimediaplatform ‘T_Visionarium Open City’, waarin onder andere het omroeparchief van Beeld en Geluid op een nieuwe manier werd ontsloten.

Ze maakte diverse documentaires met architect Rem Koolhaas over globalisering. Haar film Ubiquity (2018) gaat juist over de schaduwzijdes van de utopie van het altijd maar 24 uur per etmaal wereldwijd verbonden zijn. De film sluit aan bij haar eerdere documentaireprojecten over digitaal geheugenverlies (Digital Amnesia, 2014) en het recht om offline te mogen zijn (Offline is the New Luxury, 2017). Deze films geven een inzicht in de enorme reikwijdte van Van der Haaks interesses en nieuwsgierigheid in onderwerpen die ook voor filmmusea en archieven momenteel relevant zijn: hoe om te gaan met de impact en toegankelijkheid van een door nieuwe en oude media verzadigde wereld.