Recensie

Recensie Boeken

Wat verklaart toch het succes van al die Grisham-thrillers?

Iedereen leest Op deze plek schrijft NRC over de populairste boeken van dit moment. Deze keer John Grishams 39ste rechtbankthriller.

John Grisham stelt zijn fans nooit teleur. Sinds zijn debuut De jury (1989) verschijnt elk najaar een nieuwe rechtbankthriller. En om het wachten iets te verzachten publiceert de inmiddels 67-jarige Amerikaan tussendoor regelmatig nog een boek.

De jongens uit Biloxi is zijn 39ste thriller (en zijn 48ste boek). Wereldwijd zijn daarvan meer dan 300 miljoen exemplaren verkocht, waarvan 5 miljoen in Nederlandse vertaling. Wat is de verklaring voor die duizelingwekkende cijfers?

In The New York Times gaf Grisham vijf jaar geleden zijn Do’s and Don’ts for Writing Popular Fiction’ prijs. Acht heldere vuistregels als: tik elke dag 200 woorden (dan heb je na twee jaar een roman), gebruik geen moeilijke woorden, introduceer geen twintig personages in het eerste hoofdstuk. „Er is niks oorspronkelijks aan deze lijst”, stelde Grisham ten overvloede. „Alles is al veel vaker te berde gebracht door schrijvers die veel slimmer zijn dan ik.”

De eenvoud van zijn schrijfregels past bij Grisham. Het is best lastig om het geheim van zijn succes te ontrafelen. Op een fraaie zin of spitse dialoog is hij zelden te betrappen. Literaire pretentie is hem vreemd. Maar onderhoudend een verhaal vertellen, op zo’n manier dat de lezer van geen stoppen wil weten, kan hij als weinig anderen. Bovendien heeft hij een goed gevoel voor actuele maatschappelijke onderwerpen, die hij op een vanzelfsprekende, niet-belerende manier aan de orde stelt.

Op een fraaie zin of spitse dialoog is hij zelden te betrappen

De jongens uit Biloxi draait om de jeugdvrienden Keith Rudy en Hugh Malco. Als tieners blinken ze uit in honkbal en zijn ze onafscheidelijk. Maar dan bindt Keiths vader als aanklager de strijd aan met de Dixie-mafia, de georganiseerde misdaad die zich aan de kust van de staat Mississippi toelegt op gokken, prostitutie, illegale stokerijen en drugs. Hughs vader is de ongekroonde koning van die onderwereld.

De zonen treden in de voetsporen van hun vaders. Keith studeert rechten, Hugh gaat aan de slag in nachtclubs van zijn vader. Het duurt niet lang of de families voeren in de rechtbank een strijd op leven en dood.

Lees ook: Ook zijn vorige boek De lijst van de rechter was een ‘zoveelste goede Grisham’

De jongens uit Biloxi is ongebruikelijk dik voor Grishams doen en vergeleken met bijvoorbeeld het vorig jaar verschenen De lijst van de rechter is het tempo traag. Pas in de laatste veertig pagina’s komt de roman echt op gang. De gouverneur discussieert met openbaar aanklager Keith over de doodstraf. Moorden is verkeerd, stelt de gouverneur. Maar moordenaars executeren? „Hoe kan de Staat zo zelfingenomen zijn dat hij boven de wet staat en zijn eigen moorden goedkeurt?” Die vraag verwart Keith niet. Van de gouverneur mag de aanklager daarom beslissen of hij zijn ter dood veroordeelde jeugdvriend Hugh van de gaskamer redt.

Vlak voor de executie spreken de vrienden elkaar, de mooiste scène uit het boek. „Nou, nou. Dat past wel bij je. Leven en dood op de weegschaal. Je mag voor God spelen. De ultieme heerser”, zegt Hugh.

„Een beetje raar moment om me te beledigen”, antwoordt Keith.

Reacties: boeken@nrc.nl