Kroongetuige Nabil B. dient tuchtklacht in tegen voormalig advocaat

Marengo-proces Kroongetuige Nabil B. verwijt Bart Stapert, nu raadsheer in Den Haag, schending van de geheimhoudingsplicht. Ook zou de voormalige advocaat van B. de veiligheid van diens familie niet serieus genoeg hebben genomen.

Politie-agenten op 29 maart 2018 bij de plek in Amsterdam-Noord waar de 41-jarige Reduan B., de broer van de kroongetuige Nabil B., is doodgeschoten.
Politie-agenten op 29 maart 2018 bij de plek in Amsterdam-Noord waar de 41-jarige Reduan B., de broer van de kroongetuige Nabil B., is doodgeschoten. Foto Koen van Weel / ANP

Kroongetuige Nabil B. heeft bij de deken van de Orde van Advocaten in Amsterdam een tuchtklacht ingediend tegen zijn voormalig advocaat Bart Stapert. Dit is gebeurd nadat een poging tot bemiddeling tussen de kroongetuige en zijn voormalig raadsman op niets is uitgelopen.

Nabil B. verwijt Stapert, die eind 2018 de verdediging heeft neergelegd, dat hij zijn geheimhoudingsplicht heeft geschonden in recent contact met de officier van justitie die de besprekingen over de kroongetuigendeal heeft gevoerd. De inhoud van de klacht wordt onderbouwd in documenten die NRC en onderzoeksplatform Follow the Moneyhebben ingezien.

Volgens Nabil B. weigert Stapert bovendien het complete dossier met al het mail- en WhatsAppverkeer over te dragen aan de huidige advocaten van Nabil B., Peter Schouten en Onno de Jong. Nabil B. is kroongetuige in het Marengo-proces tegen topcrimineel Ridouan Taghi en 16 medeverdachten.

Nabil B. klopte begin 2017 bij Stapert aan. Hij wil met de politie praten omdat hij klem zit in een crimineel conflict. Nabil krijgt het advies om naar Bart Stapert te gaan, omdat die ervaring heeft met het sluiten van deals met justitie in strafzaken. Daarnaast wordt Nabil B. bijgestaan door Staperts kantoorgenoot Derk Wiersum die in september 2019 is vermoord.

Stapert heeft eind 2018 zelf de verdediging van Nabil B. neergelegd vanwege een nieuwe functie: raadsheer bij het hof in Den Bosch. Inmiddels werkt hij als rechter bij de Strafkamer Internationale Misdrijven van het Gerechtshof Den Haag. In een reactie stelt Stapert dat hij de inhoud van de tuchtklacht niet kent en dat hij op vragen daarover inhoudelijk op vrijwel alle punten niet kan en niet mag reageren.

‘Adviezen van het thuisfront’

De tuchtklacht tegen Stapert is de culminatie van oplopende spanning tussen Nabil B. en zijn raadsman die teruggaat naar eind 2017. Tijdens de behandeling van de strafzaak- Marengo is gebleken dat Nabil B. toen al op zoek was naar een andere advocaat. Hij zoekt in die tijd contact met Onno de Jong, een advocaat die al vaker kroongetuigen heeft bijgestaan. Maar de overstap gaat op dat moment niet door.

Uit een bericht dat Stapert in april 2018 stuurt aan de ‘dealofficier’ blijkt dat die spanning voortduurt. „We zijn (nog) niet ontslagen”, appt Stapert. „Ondanks daartoe strekkende adviezen van het thuisfront hebben we zelf de handdoek ook nog niet in de ring gegooid....”

Nabil B. heeft altijd het idee gehad dat Stapert niet hard genoeg heeft onderhandeld over de kroongetuigendeal met het OM. Nabil B. zag dat vermoeden bevestigd in recent opgedoken WhatsApp-berichten tussen Stapert en de dealofficier. „Beste (....)”, appt Stapert aan de vooravond van de openbare presentatie van de kroongetuigendeal met Nabil op 23 maart 2018. „Een bijzondere dag morgen. Zonder jouw openheid, duidelijkheid wanneer nodig en meebewegen wanneer mogelijk was dat niet tot stand gekomen. Veel respect en waardering daarvoor!”

„Beste Bart, co-vader, dat gevoel is geheel wederzijds!”, antwoordt de officier. „Bij toekomstige deals [gaan we] met weemoed terugdenken aan deze. Ik heb diep respect voor de wijze waarop jij je verantwoordelijkheid in dit traject hebt genomen, zowel richting Nabil, als richting zijn familie als richting ons. Mijn dank is groot.”

Oplopende spanning

Na de moord op Derk Wiersum in september 2019 heeft Onno de Jong alsnog de verdediging van Nabil B. op zich genomen, samen met Peter Schouten.

De gang van zaken rond de dossierstukken en communicatie die namens Nabil B. is gevoerd met het Openbaar Ministerie maakt dat de spanning tussen Nabil B., zijn huidige advocaten en Stapert steeds oploopt. Zo stuit het Nabil B. tegen de borst dat de veiligheid van zijn familie niet goed was geregeld.

Uit communicatie tussen Stapert en de dealofficier leidt Nabil B. af dat die kwestie niet serieus is genomen. „Ben wel even klaar met mensen die qua veiligheid en afscherming hun eigen (waan)ideeen willen doordrukkken”, appt de officier laat op de avond voor een afspraak met enkele familieleden van Nabil B. „Is het nog iets dat ik ze ergens ophaal en dan naar bunker rijd?”, vraagt Stapert de volgende ochtend. „Ik stuur de laatste mail net aan je door. Hierbij is Astrid een peulenschil.” Hij doelt op Astrid Holleeder die in die periode getuigt in de strafzaak tegen haar broer Willem Holleeder.

De telefoons

Uit het berichtenverkeer tussen Stapert en de dealofficier komt nog een saillant element naar boven over een veelbesproken kwestie in het Marengo-proces: de telefoons waarover Nabil B. kon beschikken in het complex waar hij tijdens de dealbesprekingen gedetineerd was. Het is nooit duidelijk geworden hoe en van wie Nabil B. een van die telefoons heeft gekregen.

De directeur van de gevangenis, een voormalig militair die ‘kapitein’ wordt genoemd, heeft over die kwestie een notitie gemaakt, zo blijkt uit appberichten. „Wel handig als wij het gedoe met de kapitein even goed afronden. Nu staat er volgens mij in zijn interne verslag/p-v [proces-verbaal] dat wij de telefoon naar binnen hebben gebracht,” appt Stapert aan de dealofficier. „Team getuigenbescherming gaat volgende week bij hem langs om het verhaal op te tekenen”, appt die officier terug. „Ok, goed! Derk en ik willen liever niet nog voor de tuchtrechter verschijnen”, appt Stapert met een smiley erachter. De dealofficier reageert daarop: „Ik kom volgende week nog even op de lijn over ander dingetje. Dan ga ik jullie verdedigen. No worries.”

In reactie op deze berichtenwisseling stelt Stapert dat hieruit niet moet worden geconcludeerd dat hij of Wiersum een telefoon aan Nabil B. heeft gegeven. „Dat is niet zo”, aldus Stapert, dat is het enige wat hij kwijt wil.

Gedeelde geheimen

De meest concrete grief van Nabil B. is dat Stapert zijn geheimhoudingsplicht heeft geschonden. Daarbij gaat het onder meer over contact tussen Stapert en een officier van justitie over een straf van zeven maanden die Nabil B. heeft gekregen voor verboden wapenbezit. Dat hangt samen met de aanhouding van Nabil B. begin 2017 vanwege een wapen. Die werd geënsceneerd, blijkt achteraf, om de ware aard van de arrestatie te verhullen.

In een overdrachtmemo dat Stapert bij zijn vertrek schreef voor zijn opvolgers staat dat deze straf „niet in de deal zit” maar dat er „is afgesproken dat de tijd wordt verdisconteerd” bij het uitvoeren van zijn straf. De afspraken hierover staan „deels op schrift”.

Stapert heeft deze gang van zaken in gesprekken met de huidige advocaten van Nabil B. bevestigd, zo blijkt uit gespreksnotities die onderdeel zijn van de tuchtklacht tegen Stapert. Ook uit handgeschreven notities van Derk Wiersum over de wapenzaak kan worden afgeleid dat er toezeggingen zijn gedaan op dit punt. „Nog 35 dagen voor WWM-zaak [de wapenzaak]”, schrijft Wiersum in gespreksnotities. Dat is aanzienlijk minder dan de straf die werd opgelegd.

Tijdens het Marengo-proces hebben advocaten van andere verdachten vragen gesteld over deze toezegging. Daarna heeft de officier van justitie met wie Stapert heeft onderhandeld in juni van dit jaar laten weten dat „er naast de deal geen andere afspraken zijn”. Hierover heeft de betrokken dealofficier ook contact gezocht met Stapert, zo blijkt uit die brief. Tijdens dat gesprek heeft Stapert gezegd dat hij geen herinnering heeft aan andere afspraken en geeft hij toestemming om hem op dat punt te citeren.

Lees ook over een opgenomen gesprek met advocaat Derk Wiersum: Broers van kroongetuige Nabil B. waren zeer bang

Door met de betrokken officier over deze kwestie te spreken zonder vooraf toestemming te vragen aan zijn cliënt Nabil B. heeft Stapert zijn geheimhoudingsplicht geschonden, aldus de klacht. Stapert is recent ook als getuige gehoord over deze kwestie in een besloten verhoor in de Marengozaak. In dat verhoor heeft hij herhaald wat hij tegen de officier heeft gezegd.

In een reactie stelt plaatsvervangend hoofdofficier van justitie Janneke de Smet van het Landelijk Parket dat er „geen maatschappelijk belang” wordt gediend met een publicatie over een tuchtklacht. „Het gaat ongehoord ver om een dergelijke discussie in de media te voeren terwijl desbetreffende advocaat nog niet eens kennis heeft kunnen nemen van de klacht.”

Dit artikel is op 7 december aangevuld met een reactie van het Openbaar Ministerie.