Adviescommissie stapt op omdat minister ongeschikte notarissen benoemt

Notariaat In alle stilte is de voltallige Commissie toegang notariaat opgestapt uit onvrede met het benoemingenbeleid van minister Franc Weerwind.

Minister Franc Weerwind (Rechtsbescherming, D66) zegt dat adviezen van de Commissie toegang notariaat „uiterst zwaar” meewegen. Foto Bart Maat/ANP
Minister Franc Weerwind (Rechtsbescherming, D66) zegt dat adviezen van de Commissie toegang notariaat „uiterst zwaar” meewegen.

Foto Bart Maat/ANP

De voltallige Commissie toegang notariaat, die de minister adviseert over de geschiktheid van notarissen in spe, is in november uit protest opgestapt, omdat minister Franc Weerwind (Rechtsbescherming, D66) tegen haar advies in meermaals ongeschikt geachte kandidaat-notarissen heeft benoemd. Dat blijkt uit gesprekken van NRC met ingewijden en reacties van het ministerie van Justitie en Veiligheid en de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie.

Nederland telt zo’n twaalfhonderd notarissen. Zij worden benoemd door de Kroon (oftewel de minister voor Rechtsbescherming) en dienen een uitgebreide toelatingsprocedure te doorlopen. Sinds 2013 is in de notariswet vastgelegd dat de minister verplicht advies inwint over de „persoonlijke geschiktheid” van de kandidaat-notaris bij een door hem benoemde vijfkoppige Commissie toegang notariaat. De wet schrijft voor dat de benoeming geweigerd wordt bij onvoldoende gebleken persoonlijke geschiktheid voor het ambt of vrees voor de integriteit van de notaris.

Minister Weerwind zou de afgelopen periode meermaals negatieve adviezen van de commissie naast zich hebben neergelegd. De commissie bestond uit onder meer een rechter, advocaat, notaris en rechtendocent. Een van de opgestapte leden, die anoniem wil blijven, stelt dat de commissie collectief is opgestapt wegens een verschil van mening met het ministerie over de wijze waarop met adviezen wordt omgegaan en de rol van de commissie.

Desgevraagd laat een woordvoerder van minister Weerwind weten dat adviezen van de commissie „uiterst zwaar” meewegen

Een woordvoerder van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB), die een deel van de commissieleden levert, noemt het „buitengewoon zorgelijk” dat de commissie is opgestapt. „Wij snappen de commissie dat ze serieus genomen wil worden.”

Integriteitskwesties

Het notariaat is de afgelopen jaren meermaals opgeschrikt door integriteitskwesties en kwaliteitsproblemen. Vorig jaar kwam de grootste fraude uit de notariële geschiedenis naar buiten rond notaris Frank Oranje, die 11,5 miljoen euro van klanten wist te stelen. Op basis van vertrouwelijke toetsingsrapportages van de KNB meldde NRC eerder dit jaar dat bij verschillende notariskantoren de kwaliteit niet op orde was.

Het is onduidelijk hoeveel negatieve adviezen de minister genegeerd heeft. In notariële hoek wordt gesteld dat het negeren van de adviezen samenhangt met het feit dat afgewezen notarissen in bezwaar en beroep kunnen en dat het ministerie niet zit te wachten op dergelijke procedures bij de bestuursrechter.

Lees ook: Onvolledige dossiers en weinig controle op witwassen: kwart notariskantoren heeft zaakjes niet op orde

Desgevraagd laat een woordvoerder van minister Weerwind weten dat adviezen van de commissie „uiterst zwaar” meewegen. Hij wijst erop dat tegen afgewezen benoemingsbesluiten beroep kan worden aangetekend. „Dit vraagt dus om een weging van de ingebrachte adviezen en motivering.” Met het instellen van een tijdelijke commissie hoopt Weerwind dat notarisbenoemingen door kunnen gaan. Over een jaar moet een nieuwe, permanente commissie benoemd zijn.