Literaire roem – dankzij influencers

De boekverkoper Tot zijn afgrijzen hoort van een Rotterdamse boekenverkoper dat zijn liefde voor Nabokov ‘modieus’ is. Maar inderdaad: schrijvers en hun werken kunnen plots veelgevraagd zijn.

Illustratie Kwennie Cheng

Al sta ik wel vier dagen per week in onze boekhandel, toch is mijn liefde voor het boek overtollig genoeg om af en toe een andere boekhandel binnen te lopen. Memorabel was toen ik vorige zomer met een beste vriend een antiquarische boekhandel in Rotterdam bezocht. Ik keek rond en ik merkte al snel dat de eigenaresse het fenomeen ‘secties’ niet echt had toegepast in haar winkel.

Dat is prima, zolang de boekhandelaar zelf maar weet waar alles staat . Bij het rondkijken ga ik altijd vrijwel meteen naar de ‘N’ om te kijken of er een Nabokovje tussenstaat. In deze Rotterdamse winkel moest ik het maar aan de grijsgekrulde eigenaresse vragen of ze iets van onze Nabokov had.

„Ah, Nabokov, ja ja, dat is wel heel erg in de mode hè?”

Naderhand zei de beste vriend dat mijn gezicht bleek wegtrok en later stond hij mij zowat uit te lachen. Want ja, als je als een wat distinctiedriftig persoon uitgemaakt wordt voor ‘modieus’ is dat soms lastig te verdragen.

Ik liep maar met een Enquist de deur uit (Contrapunt, schitterend boek). Uiteindelijk moet ik haar nu wel gelijk geven: aan de grillen van de mode kan ook het boekenvak zich niet onttrekken.

Boeken en schrijvers kunnen nou eenmaal uit het niets (weer) modieus worden. In stroomversnelling doen de sociale media zoals TikTok nu hun werk. Deze app heeft bijvoorbeeld The Song of Achilles en We Were Liars groot gemaakt, deze gaan dag in dag uit als warme boekjes over de toonbank. Zo gaat het ook op die app met klassiekers: Lolita wordt er aangeprezen en hele fragmenten staan vol met Jane Austen. Life-changing, early-feminism, books you should read before you die en hop: de Bröntes en Austens worden weer achter de spinnenwebben vandaan gehaald.

Stoner

Hoewel het plots in de mode zijn van boeken door TikTok bij ons nogal opvalt, is het modieuze in de boekverkoop niets nieuws. Noemenswaardig zijn de twee schrijvers die bij de vorige eeuwwisseling uit de vergetelheid zijn getrokken en zo in de mode kwamen, ook al waren ze in hun eigen tijd niet de grootsten.

De eerste daarvan was John Williams (de schrijver, niet de componist of de televisiepresentator), wiens boek Stoner na lofzangen door bijvoorbeeld Julian Barnes en Ian McEwan weer gretig gelezen werd. En dat terwijl de exemplaren van Stoner in de antiquariaten al aardig aan het ver-snotteren waren.

Hetzelfde gebeurde met Sándor Márai's Gloed dat door Marcel Reich-Ranincki in 1999 de hemel in werd geprezen als een van de mooiste liefdesromans uit de vorige eeuw. Vele herdrukken volgden hierdoor en het werd een canoniek boek.

Ik weet nu wel wat ik ga doen als ik een boek schrijf: ik huur een TikTok-influencer in om het boek aan te prijzen als het mooiste boek ooit waarna de kassa rinkelt. Ik word stinkend rijk en hoef nooit meer iets te schrijven. Of is dat ook weer modieus?