‘Paus Johannes Paulus II al eerder op de hoogte van kindermisbruik in zijn bisdom’

Rooms-Katholieke Kerk Tot nu toe werd gedacht dat de Pool, geboren als Karol Wojtyla, pas in maart 1985 voor het eerst hoorde van het kindermisbruik in zijn bisdom in Krakau.
Paus Johannes Paulus II wuift naar gelovigen in Vaticaanstad. Hij overleed in 2005.
Paus Johannes Paulus II wuift naar gelovigen in Vaticaanstad. Hij overleed in 2005. Foto Filippo Monteforte/EPA

Johannes Paulus II wist al lang voordat hij aantrad als paus van kindermisbruik in zijn bisdom in Krakau. Uit onderzoek van Trouw in de archieven van de Poolse veiligheidsdienst komen onder meer zaken uit eind jaren zestig en begin jaren zeventig naar voren. Tot nu toe werd gedacht dat de Pool, geboren als Karol Wojtyla, pas in maart 1985 voor het eerst hoorde van het misbruik. Hij werd in 1978 verkozen tot paus en overleed in 2005.

Uit de documenten blijkt dat Wojtyla als aartsbisschop van Krakau in 1971 een onderpriester liet aanblijven nadat deze een jongen had misbruikt. Ook nadat de man in 1973 door een rechtbank was veroordeeld, mocht hij van de latere paus in een ander bisdom blijven werken als priester. Daar pleegde hij opnieuw kindermisbruik.

Ook plaatste Wojtyla eind jaren zestig een vicaris van een parochie nabij het stadje Zywiec over, omdat deze meisjes ‘demoraliseerde’. Dezelfde vicaris zou tijdens zijn opleiding tot priester naar een psychiater zijn gestuurd wegens ‘seksuele problemen’, toch besloot Wojtyla hem tot priester te wijdden. Ook de vicaris ging bij zijn nieuwe parochie opnieuw in de fout.

Heiligverklaring

Paus Johannes Paulus II stond bekend als zeer conservatief. Hij werd in 2014 door de Rooms-Katholieke Kerk heilig verklaard. Het besluit werd bekritiseerd, omdat hij in de jaren negentig niet optrad tegen hooggeplaatste geestelijken die met bewijs beschuldigd waren van kindermisbruik. In Polen zijn meer dan duizend scholen naar hem vernoemd.

Voor het onderzoek doorzocht Trouw naar eigen zeggen duizenden documenten in het archief van de Poolse veiligheidsdienst. Dit materiaal is omstreden, omdat de veiligheidsdiensten onder het communistische regime dubieuze methodes gebruikten om informatie te verzamelen. Volgens de krant is de documentatie desondanks bruikbaar, omdat het ook processtukken en oude getuigenissen van slachtoffers bevat. Daarnaast sprak de krant enkele mensen die de gebeurtenissen van een halve eeuw geleden konden bevestigen. Het aartsbisdom van Krakau heeft niet gereageerd op vragen van Trouw.