Profiel

Eigengereide Franse ster Kylian Mbappé wil meer zijn dan een dikbetaalde topvoetballer

WK voetbal Kylian Mbappé is de sterspeler van het Franse elftal. De 23-jarige aanvaller droomde in zijn jeugd enkel over voetbal, maar heeft nu ook ambities buiten het stadion.

Kylian Mbappé zondag in de achtste finale van het WK tegen Polen. (3-1).
Kylian Mbappé zondag in de achtste finale van het WK tegen Polen. (3-1). Foto Franck Fife / AFP

Vraag aan jongeren in de Parijse voorstad Bondy wat stervoetballer Kylian Mbappé voor ze betekent, en je krijgt negen van de tien keer een antwoord dat eigenlijk niet over voetbal gaat. Ze beginnen over het sportcomplex dat in 2017 door Mbappés sponsor Nike is opgeknapt. Over het concert van rapper Niska dat dankzij Mbappé plaatsvond in het stadje. Over de enorme muurschildering die op een flatgebouw prijkt. Of over de lege straten toen heel Bondy uitliep om de aanvaller welkom thuis te heten na het WK in Rusland in 2018. „Hij heeft Bondy verlicht”, zegt scholier Soraya Amara (17) stralend.

De stad kan het gebruiken. Bondy (ruim 50.000 inwoners), is een van de veertig steden in Seine-Saint-Denis, dat misschien wel het slechtste imago heeft van alle Franse departementen. De werkloosheid is hoog in de stad – 30 procent van de Bondynois zit thuis – het gemiddelde inkomen laag. Het is zo’n banlieue waar meestal in negatieve zin over wordt gesproken, zegt burgemeester Stephen Hervé telefonisch. „De focus ligt vaak op criminaliteit.”

Het is te zien in het straatbeeld, waar grauwe flatblokken laaggebouwde arbeidershuizen afwisselen. De randen van de stad zijn versierd met kleurrijke graffiti. In het centrum volgen pizzeria’s, kebabzaken, waterpijpcafés en vapewinkels elkaar op. Een continue stroom auto’s rijdt er door de straten.

Het is het decor waarin Kylian Mbappé (1998) opgroeide. Een groot deel van zijn jeugd woonde hij met zijn ouders, geadopteerde broer Jirès en broertje Ethan in een appartement van nog geen zestig vierkante meter. Ze keken uit op de velden van AS Bondy, de lokale voetbalclub met een verkleurde tribune met nog geen driehonderd stoeltjes waar Mbappés Kameroense vader Wilfried trainer was. Moeder Fayza Lamari, in Frankrijk geboren bij Algerijnse ouders, speelde handbal op professioneel niveau.

Lees ook dit profiel uit 2018: Kylian Mbappé, ster van de banlieue, hoop van Les Bleus

Ongeleid projectiel

Mbappé was een ongeleid projectiel als kind, vertelde Lamari aan Le Parisien. ‘KyKy’ stuiterde vanaf ’s morgens vroeg door het huis, vaak met een bal aan zijn voet. Ondanks zijn bovengemiddeld hoge IQ kon hij zich op school slecht concentreren, haalde hij kattenkwaad uit. „Het is geen kwaadaardigheid, maar je wordt er gek van”, aldus Lamari.

Het kwam doordat zijn hoofd altijd bij voetbal was, beschrijft Mbappé in zijn vorig jaar uitgebrachte autobiografische stripboek Je m'appelle Kylian. Van jongs af aan voetbalde hij met zijn broers, die ook profvoetballer zouden worden. Hij leerde de namen van grote spelers en hun clubs uit zijn hoofd. Plakte zijn kinderkamer vol posters van Cristiano Ronaldo en Neymar jr, momenteel zijn teamgenoot. En hij droomde groot: in zijn stripboek beschrijft hij hoe hij als kind al zei dat hij ooit in de Champions League zou spelen, deel zou uitmaken van het nationale elftal, zou scoren op een WK. Zijn familie noemde hem petit mytho, kleine fantast.

Kylian Mbappé (derde van links) in 2017 met familieleden tijdens zijn presentatie als speler van Paris Saint-Germain. Foto Etienne Laurent / EPA

Maar het was meer dan een kinderfantasie of arrogantie. Het was ook zelfkennis. Vanaf zijn eerste voetbalwedstrijd bij AS Bondy op vierjarige leeftijd, was duidelijk hoe getalenteerd hij was. Mbappé was razendsnel, scoorde vaak én met beide voeten. Zijn hele jeugd speelde hij twee jaar boven zijn leeftijd. Zijn talent werd opgemerkt door de grote clubs: toen Mbappé twaalf was stonden al scouts van Paris Saint-Germain, Chelsea, Real Madrid en AS Monaco langs de lijn.

Maar zijn ouders wilden dat Mbappé zijn school zou afmaken en ze vonden hem te jong om naar het buitenland te vertrekken. Dus bleef hij onder vleugels van zijn vader bij AS Bondy, tot hij in 2011 werd toegelaten tot de nationale voetbalopleiding INF Clairefontaine. Hierna lagen aanbiedingen van meerdere topclubs op tafel, maar de Mbappés kozen voor het kleinere AS Monaco. Niet te ver van huis én Mbappé zou er meer kunnen spelen. Hij kreeg 400.000 euro tekengeld.

Eigengereid

Mbappé speelde twee jaar als junior in Monaco om in 2015 op zestienjarige leeftijd als profvoetballer te beginnen, met een maandsalaris van 80.000 euro. In Monaco toonden de Mbappés dat ze zich niet zomaar zouden voegen naar de (ongeschreven) regels van de voetbalwereld. Toen Mbappé het niet goed kon vinden met de jeugdtrainer, dwong hij met zijn moeder af dat hij alleen mocht trainen. Toen grote namen uit de voetbalwereld Mbappé senior probeerden over te halen een spelersmakelaar in de hand te nemen, wimpelde hij ze af – hij kon het prima zelf. En toen het juridische werk te veel werd voor Lamari, nam ze een Parijse advocaat in dienst die niets van voetbal afwist en dus „niet vervuild was door het voetbaluniversum”.

Mbappé zou vaker zijn eigen pad trekken. Toen Real Madrid in 2017 een bod deed om hem over te nemen voor een recordbedrag van 180 miljoen euro, zei hij nee. „Ik ben een Parijzenaar”, zou hij tegen AS Monacovoorzitter Vadim Vasilyev hebben gezegd. „Ik wil niet zomaar mijn land verlaten, ik wil een grote speler worden in Frankrijk.” Ook zijn ouders wilden dat hij zijn carrière in eigen land zou vervolgen, zodat hij ook Frans onderwijs kon blijven volgen.

Lees ook: Bij Paris Saint-Germain gaat controle over het imago boven alles

De pijlen werden gericht op PSG, in Mbappés ogen de enige club van waarde in Frankrijk. Vader Mbappé legde contact met de Qatarese eigenaar Nasser Al-Khelaïfi, die de familie persoonlijk opzocht in Monaco. In 2017 tekende Mbappé een contract in Parijs, PSG was bereid gevonden het astronomische bedrag van 180 miljoen euro van Real te evenaren.

Hetzelfde jaar debuteerde hij in het Franse nationale elftal. En een jaar later maakte Mbappé furore door als negentienjarige vier keer te scoren op het WK in Rusland, waarvan één in de door Les Bleus gewonnen finale. Na een wat stroeve start heeft Mbappé zich ook bij PSG, waar hij speelt naast Neymar jr. en Lionel Messi, onmisbaar gemaakt. Vorig seizoen scoorde hij 34 keer in 43 wedstrijden.

Zijn kinderdromen heeft de inmiddels 23-jarige voetballer vervuld. Tegen de Franse nieuwszender BFM TV zei hij afgelopen zomer dat hij nu als doel heeft de Champions League met PSG te winnen – het zou de eerste keer zijn voor de club – en topscorer te worden van de club. „Als ik doorga zoals ik nu doe, is er geen reden dat ik dat niet word”, zei hij zelfverzekerd als altijd. Opnieuw het WK winnen staat eveneens op zijn lijstje, zei bondscoach Didier Deschamps hoopvol bij RTL.

Maar waar Mbappé in zijn jeugd enkel over voetbal droomde, heeft hij nu ook ambities buiten het stadion. Tegen The New York Times zei hij dat hij „meer wil zijn dan die gast die de bal schiet, zijn carrière afmaakt en op een jacht gaat zitten en zijn geld int”. ‘KyKy’ wil een goed mens zijn. Positieve invloed hebben op de wereld. Daarom doneerde hij na de wereldtitel in 2018 de winstpremie van 350.000 euro aan een sportorganisatie voor gehandicapte kinderen. Begin dit jaar zette hij de stichting Inspired by KM op, die 98 Franse kinderen met diverse achtergronden financieel en via cursussen en coaching begeleidt naar hun eerste baan. En hij richtte mediabedrijf Zebra Valley op, dat „wereldwijde diversiteit” moet vergroten en „een stem aan jongeren” moet geven.

Een muurschildering in Bondy, de Parijse voorstad waar Kylian Mbappé is opgegroeid. Foto Baptiste Fernandez / Icon Sport

Op sociale media toont hij zich nog altijd een familieman. In plaats van foto’s van dure auto’s en horloges, deelt hij beelden waarop hij liedjes zingt met zijn nichtje en neefje of FIFA speelt met zijn broertje, vaak met zijn kenmerkende grote glimlach. „Hij is echt grappig”, zegt Soraya Amara in Bondy. Haar vriendin Lina Hua Oui (17) voegt toe dat hij „superaardig, vriendelijk overkomt”.

‘Stad van de mogelijkheden’

Mbappé lijkt ook het gezicht van zijn maatschappelijk bewuste generatie te willen zijn. In interviews, die hij liever geeft aan media als The New York Times en The Wall Street Journal dan aan sportbladen, toont hij zich welbespraakt. Hij benadrukt dat hij boeken leest en nadenkt over maatschappelijke thema’s als politiegeweld en racisme. Hij was er zelf meermaals slachtoffer van, onder meer toen hij in 2021 de beslissende strafschop miste in de kwartfinale van het EK tegen Zwitserland.

In een interview met l’Équipe zei president Emmanuel Macron dat Mbappé „een zeldzaam soort bewustzijn heeft van zijn rol, de zwaarte van zijn woorden, de kracht van zijn acties”. Diezelfde Macron belde Mbappé persoonlijk op toen de aanvaller eerder dit jaar op het punt stond over te stappen naar Real Madrid. Mbappé besloot uiteindelijk na deze „roep van het vaderland en de hoofdstad” in Parijs te blijven. Zijn salaris van naar het schijnt 72 miljoen euro per jaar en het feit dat het „team om hem heen gebouwd” werd, zal hebben meegespeeld.

In Bondy heeft hij in elk geval invloed binnen en buiten het voetbalveld. „Sinds het succes van Mbappé zien we dat veel meer kinderen willen voetballen”, zegt burgemeester Hervé. Precieze cijfers heeft hij niet, maar „AS Bondy moet nu selecties doen en er zijn een paar kleine clubs bijgekomen in de stad”.

Scholier Amara zegt dat Mbappé jongeren laat zien dat ook inwoners van arme gemeenten het kunnen maken. „Hij heeft van Bondy de stad van de mogelijkheden gemaakt”, zegt ze verwijzend naar de slogan ‘ville des possibles’ die Nike voor de stad bedacht en die op een muurtje langs het stadion prijkt. Schoolgenoot Mohamed Aïttaleb (18) zegt dat Mbappés succes „hoop geeft aan kleintjes dat ze zich kunnen onttrekken aan het moeilijke leven in wijken zoals deze, waar het leven niet altijd mooi is”.

Dit artikel is geactualiseerd na de overwinning van Frankrijk op Polen in de achtste finale van het WK.

Correctie 4 december 2022: in eerdere versie stond dat Mbappé de beslissende strafschop in de kwartfinale van het EK miste in 2020. Dat was in 2021, toen het wegens corona uitgestelde EK werd gehouden.