Status, historie, de orde in het mondiale voetbal – het telde nu allemaal even niet: Duitsland eruit op WK

WK voetbal Na een wonderlijke voetbalavond, vol plotwendingen, moet Duitsland het WK in Qatar verlaten. Stuntploeg Japan, dat ook Spanje achter zich houdt, is verantwoordelijk voor deze grote verrassing.

De Duitse voetballers Kai Havertz (gehurkt) en Niclas Füllkrug (nummer 9) na de uitschakeling op het WK in Qatar.
De Duitse voetballers Kai Havertz (gehurkt) en Niclas Füllkrug (nummer 9) na de uitschakeling op het WK in Qatar. Foto Ina Fassbender / AFP

Op een van de meest memorabele dagen in de WK-historie stond het er echt, ergens tussen minuut 69 en minuut 73. De twee Europese grootmachten, beiden wereldkampioen in het vorig decennium, virtueel uitgeschakeld in de poulefase. Duitsland en Spanje. Diep in de problemen in hun laatste duel in poule E, door toedoen van twee relatieve nieuwkomers op het wereldtoneel, Japan en Costa Rica, WK-deelnemers sinds de jaren negentig.

Het was een onwerkelijk moment op een zinderende avond die bol stond van de plotwendingen. Duitsland moest met minimaal twee goals verschil winnen van Costa Rica, en dan hopen dat Spanje niet verloor van Japan. Dan zou het zich plaatsen voor de achtste finale. Maar rond die 69ste minuut was het allemaal andersom. Costa Rica leidde met 2-1 tegen Duitsland, Japan met 2-1 tegen Spanje. Status, historie, de orde in het mondiale voetbal – het telde allemaal even niet.

Ziel en zaligheid stopten de moedige Costa Ricanen in de persoonlijke duels. Op hoop, op adrenaline, op pure wilskracht. Uit het niets richtten ze zich op, na grote delen in de eerste helft te zijn weggespeeld en een 1-0 achterstand. Maar opeens was daar de 1-1 via Yeltsin Tejeda, en niet veel later de 2-1 nadat doelman Manuel Neuer had misgetast bij een vrije trap. Uitzinnige taferelen – dit kon toch niet waar zijn? Vergeten was even de 7-0 nederlaag tegen Spanje acht dagen eerder.

Discutabele goal

Maar waar moest je kijken, op welk scherm? Bij Spanje tegen Japan waren de ontwikkelingen minstens even wonderlijk. Niks aan de hand in de eerste helft leek het, Spanje leidt soeverein met 1-0. Maar dan, de eerste vijf minuten na rust. Eerst maakt Ritsu Doan, oud speler van FC Groningen en PSV, gelijk. Kort erop gevolgd door de 2-1 van Ao Tanaka. Discutabel, want de voorzet die eraan vooraf ging leek toch echt over de achterlijn te zijn geweest, maar de VAR oordeelde van niet.

Vlak voor de 2-1 van Japan tegen Spanje lijkt de bal over de achterlijn te zijn gegaan. Niet volgens de VAR.

Foto Jewel Samad / AFP

Was het onderschatting of gewoon onzorgvuldigheid van Spanje? In het eerste duel verslikte Duitsland zich al in het taaie, veerkrachtige Japan.

Maar Spanje wordt indirect geholpen door Duitsland. Dat stelt ondertussen orde op zaken tegen Costa Rica, draait het duel in een kwartier tijd om naar 4-2. Goed nieuws voor Spanje, dat met die stand zeker is van de volgende ronde.

Maar andersom helpt Spanje de Duitsers niet met Japan onschadelijk maken. Spanje probeert het nog wel, maar de overtuiging ontbreekt. Gaat Spanje wel echt voor de gelijkmaker? Wat wellicht meespeelt: als ze verliezen eindigen ze als nummer twee in de poule en ontlopen ze Kroatië, finalist in 2018, in de volgende ronde.

In de zesde minuut van de blessuretijd schiet de Spaanse middenvelder Dani Olmo in een wanhopige poging meters naast. Het blijft 2-1. Feest, vroeg in de ochtend in Tokio. Poulewinnaar, vóór Spanje en Duitsland. De grootste verrassing van het toernooi tot dusver, na de uitschakeling van België eerder op de dag. Maandag treffen de Japanners Kroatië in de achtste finale, Spanje speelt dinsdag tegen Marokko.

Ofwel: Duitsland eruit, omdat Spanje verliest. Spanje door, omdat Duitsland wint.

Goed georganiseerd voetballand

De uitschakeling zal gevoeld worden in Duitsland, wereldkampioen in 2014 en alom gezien als een van de best georganiseerde voetballanden. Op het WK in 2018 in Rusland werd het eveneens uitgeschakeld in de eerste ronde, op het EK vorig jaar was de achtste finale al het eindstation. Tussendoor verloor het nog met 6-0 van Spanje.

Los van de uitschakeling, speelde Duitsland geen slecht WK: het spel was aanvallend, met mooie en vlotte combinaties. Een datajournalist van Voetbal International merkte donderdagavond op Twitter op dat Duitsland de meeste schoten op doel had van alle landen in de groepsfase (69), de meeste schoten op paal of lat (5) en het hoogste verwachte aantal goals (10,5).

Maar dat zal het verdriet van de vroegtijdige uitschakeling van Duitsland, van oudsher een land dat sterk is in ‘toernooivoetbal’, niet minder maken.