De standpunten van mijn moeder staan haaks op wie ik ben. Moet ik met haar breken?

XYZ NRC-redacteuren uit drie verschillende generaties bespreken sociale dilemma’s. Heeft u een vraag die u beantwoord zou willen zien? Mail naar magazine@nrc.nl

Illustratie Lotte Dijkstra

Ik heb, vanzelfsprekend, de liefste moeder van de hele wereld. Maar onze kijk op dingen is zo fundamenteel verschillend, dat de relatie ons enkel nog frustratie en teleurstelling oplevert. Ik word ongelukkig van mijn moeder in mijn leven, en zij ongelukkig van mij in haar leven. Mijn oplossing is zeer pragmatisch, namelijk, ik wens haar het allerbeste, maar wil verder met rust gelaten worden. Dat is natuurlijk ook zeer pijnlijk en een hypotheek op een schuldgevoel voor de rest van mijn leven, mocht zij onverhoopt komen te overlijden. Directe gesprekken hebben geen zin meer. Binnen drie minuten hebben we ruzie. Ik begrijp mijn moeder prima, en hoe ze tot die standpunten komt. Maar ze staan haaks op wie ik ben, wat ik doe, hoe ik het doe, en waarom. Hoe ronden we dit af op een manier die recht doet aan haar positie, en die van mij, zonder dat we geketend zitten aan dit conflict tot dat laatste afscheid?

Man, vijftig-plus (naam bekend bij de redactie)


Elke keer binnen drie minuten ruzie, dat lijkt slecht te verenigen met uw berustende vaststelling dat u nu eenmaal heel verschillend bent en dat u zelfs uw moeder begrijpt. Wil uw moeder ook door u ‘met rust gelaten worden’ of is dat alleen uw wens? Als u dat beiden wilt is het al heel wat minder pijnlijk, maar uw verwachting van schuldgevoel bij haar overlijden geeft te denken dat de wens voornamelijk van uw kant komt.

Is het erg veel van uzelf gevraagd om haar op regelmatige basis, bijvoorbeeld een keer in de twee maanden, een uurtje op te zoeken? Of iets anders te doen wat u niet gek maakt en haar niet ellendig? Een halfuurtje bellen en niet reageren op wat u tot razernij cq wanhoop drijft en daarna gaan hardlopen om de opgekropte ergernis weer kwijt te raken? Elke maand een kaartje sturen?

Marjoleine de Vos (65)


Uw besluit staat kennelijk vast. U zoekt alleen nog naar een nette manier om te breken. Maar onduidelijk blijft waar het onbegrip nu precies om draait. Als uw moeder u kwetst – door bijvoorbeeld uw geaardheid of partnerkeuze af te keuren – is het eenvoudiger om een grens te trekken dan wanneer het over Rutte IV of klimaatscepsis gaat. Wellicht kunt u het er dan over eens worden dat u het nooit eens zult worden.

Praten heeft geen zin meer, zegt u. Maar is er geen tussenweg? Leg op tafel dat het contact u nu beiden zo ongelukkig maakt dat u zich afvraagt of het haar zou opluchten elkaar een poos niet te zien. Dat geeft de mogelijkheid samen manieren te verzinnen waarop het voor beiden vol te houden is. Met afspraken over bezoektijden en gespreksthema’s. De ergernis van die bezoekjes valt u onder de streep vast minder zwaar dan het schuldgevoel van een eenzijdige breuk.

Martine Kamsma (48)


Ik weet niet om welke gesprekken het precies gaat, maar ik kan wel onderwerpen bedenken die tot onoverbrugbare verschillen kunnen leiden. Dat u begrip heeft voor haar zienswijze is natuurlijk mooi. Maar misschien moet er een nieuwe verstandhouding gezocht worden, een waarin je niet binnen drie minuten al in een onmogelijke patstelling belandt. Wellicht vooral herinneringen ophalen? Herinneringen waar u en uw moeder warme gevoelens aan overhouden, zonder te verzanden in oeverloze discussies. Het zou jammer zijn als de laatste jaren verspild worden aan conflict. Ze is de liefste moeder van de hele wereld; misschien moet u dat steeds aan het begin van het gesprek hardop uitspreken.

Lotfi El Hamidi (36)

Illustraties Lotte Dijkstra.