Rechter verbiedt het beschieten van wolf met paintballgeweer

Natuurbeheer De rechter verbiedt de provincie Gelderland een ‘probleemwolf’ met verf te beschieten. Beter is wellicht om een deel van De Hoge Veluwe af te sluiten.

Een wolf op de Hoge Veluwe.
Een wolf op de Hoge Veluwe. Foto David Hup

Is het nodig een jonge wolf die op De Hoge Veluwe nieuwsgierig op mensen afloopt met een paintballgeweer te beschieten? Nee, stelt de rechtbank in Utrecht woensdag in kort geding, zo’n maatregel is onvoldoende onderbouwd; wellicht zijn andere maatregelen mogelijk „waarbij niet de mens maar juist de wolf wordt beschermd”.

De Faunabescherming, een organisatie die opkomt voor de belangen van wilde dieren, had het kort geding aangespannen tegen de provincie Gelderland. Die wilde binnen Het Nationale Park De Hoge Veluwe een enigszins tam geworden wolf afschrikken door die te beschieten met roze verf. In de bilspier. Om het dier weer te leren dat het bang moet zijn voor bezoekers en niet moet verwachten dat mensen hem voedsel geven. Dat een wolf het fotograferende publiek benadert, levert „geen acuut gevaar” op, had de provincie begrepen van adviseurs, maar wel is er sprake van een „zorgwekkende situatie”.

‘Onzinnige maatregel’

Een wolf beschieten met verf is een onzinnige maatregel en een staaltje blaming the victim, stelde advocaat Bondine Kloostra van De Faunabescherming tijdens de zitting vorige week woensdag in Utrecht: „Er is in het park doorlopend afbreuk gedaan aan de rust van de roedel, door jagers en bezoekers van het park. Als een wolf vervolgens minder schuw wordt, is dat niet de schuld van de wolf. De wet schrijft voor dat de wolf in Nederland rustig moet kunnen leven.”
Harm Niesen, vicevoorzitter van de organisatie, deed er tijdens de zitting nog een schepje bovenop. „Het is niet de schuld van de wolf maar van de fotografen in het park. Als er geschoten moet worden, schiet dan maar op de fotografen.”
Vertegenwoordigers van de provincie Gelderland legden uit dat er sinds begin oktober meldingen zijn gedaan van wolven op De Hoge Veluwe die „afwijkend gedrag” vertonen en een bedreiging kunnen vormen voor bezoekers van het park. Dus wordt er sindsdien veelvuldig gecontroleerd of bezoekers wel netjes op de wegen en paden blijven en niet het leefgebied van de wolven in trekken. Wie een wolf treft, moet zich groot maken, veel geluid produceren en geen voedsel achterlaten, luidt het advies van Gelderland.

Meer toezicht en meer rust

Tegelijkertijd moet tamme „probleemwolven” wel een lesje worden geleerd, zoals wetenschappers al eerder hadden geadviseerd. Het risico dat de wolf bij de beschieting verwondingen oploopt, is klein, stelde Teun Achterkamp van de provincie tijdens de zitting. Hoewel: „We sluiten niet uit dat een blauwe plek optreedt.”
De Faunabescherming was er niet gerust op, en vindt de rechtbank aan haar zijde. „Het is onduidelijk of de verfkogels de wolf zullen verwonden en of een verfmarkering ervoor zorgt dat hij door zijn roedel wordt verstoten”, aldus de rechtbank.
Er zijn volgens De Faunabescherming voldoende alternatieven om mens en wolf op de Hoge Veluwe uit elkaar te houden: meer toezicht op het publiek en meer rust voor de dieren. Ook in die redenering gaat de rechtbank mee. „Zo zou bijvoorbeeld een deel van het nationaal park voor publiek kunnen worden afgesloten, waardoor de wolf voedsel niet meer met mensen associeert.”

‘Geen tijd’ voor betere onderbouwing

De Hoge Veluwe wil daar niet van weten. „Waanzin”, reageert directeur Seger van Voorst tot Voorst per mail. „Afsluiten van het park of een deel daarvan is niet aan de orde. Onze bezoekers moeten op de opengestelde wegen en paden blijven en daarbuiten is voor de fauna voldoende ruimte om zich ongestoord terug te trekken.” Als deze maatregel wordt ingevoerd, „zouden alle landsdelen waar wolven voorkomen moeten worden afgesloten”, stelt hij.
Van Voorst tot Voorst was ook al tegenstander van het schieten met verf, dat hij een „schijnoplossing” noemt. Hij wil de wolven „verwijderen” uit het park, door verdoving of door afschot.
De provincie zit met de rechterlijke uitspraak in de maag. Gelderland heeft „geen tijd” om snel een betere onderbouwing te leveren voor het schieten met verf. „We lopen nu het risico dat als de wolf volledig tam wordt, we niet anders kunnen dan naar de hoogste trede van de escalatieladder te gaan, en dat betekent het doden van een tamme wolf”, aldus een woordvoerder.
De Gelderse gedeputeerde Peter Drenth (Natuur, CDA) herinnert er in een verklaring aan dat de provincie „ruimere mogelijkheden” wil om in te grijpen. „Dat is nodig om er verzekerd van te zijn dat mensen veilig zijn.”

Lees ook: Polderen over de wolf: moet de mens zich aanpassen of niet?

Update (30 november 2022): Dit artikel is aangepast met de reactie van het Nationale Park De Hoge Veluwe en de provincie Gelderland.