Europese Commissie wil tot 13,3 miljard euro aan fondsen voor Hongarije bevriezen

Rechtsstaat De regering van de Hongaarse premier Viktor Orbán heeft onvoldoende maatregelen genomen om onder meer corruptie aan te pakken, aldus de Europese Commissie.
De Hongaarse premier Viktor Orbán in het parlement in Boedapest eerder dit jaar.
De Hongaarse premier Viktor Orbán in het parlement in Boedapest eerder dit jaar. Foto Bernadett Szabo/Reuters

Brussel wil tot 13,3 miljard euro aan fondsen voor Hongarije bevriezen, vanwege zorgen over de rechtsstaat. Woensdag maakte de Europese Commissie bekend dat de regering van premier Viktor Orbán onvoldoende maatregelen heeft genomen tegen onder meer corruptie om een financiële sanctie van 7,5 miljard euro te ontlopen. Ook hoeft Hongarije niet te rekenen op circa 5,8 miljard euro uit het coronaherstelfonds zolang forse hervormingen van haar rechtssysteem uitblijven.

Het besluit betekent dat voor het eerst grote financiële consequenties worden gekoppeld aan het schenden van rechtstatelijke principes. Of de sanctie standhoudt is nog onzeker: volgende maand moeten ook EU-lidstaten zich erover uitspreken. De druk vanuit Boedapest nam de afgelopen weken fors toe, onder meer door te dreigen met een veto voor financiële steun aan Oekraïne, sancties tegen Rusland en een minimumbelastingtarief voor grote bedrijven. Halverwege december moeten EU-landen uiterlijk een knoop doorhakken.

Tegelijkertijd adviseert de Europese Commissie woensdag om in te stemmen met het zogeheten ‘herstelplan’ dat Hongarije opstelde om aanspraak te maken op miljarden uit het coronaherstelfonds. De deadline voor die goedkeuring kwam gevaarlijk dichtbij: zou de Commissie haar fiat niet vóór 31 december geven, dan had Hongarije de 5,8 miljard waarop ze recht heeft definitief verloren. De last-minute goedkeuring is te zien als een Brussels teken van goede wil. Tegelijk is de daadwerkelijke uitbetaling van de miljarden strikt gekoppeld aan forse hervormingen van de rechtsstaat.

De komende weken zal de spanning in Brussel fors toenemen, voorafgaand aan een definitief besluit van de EU-lidstaten. Verwacht wordt dat Hongarije er alles aan zal doen om hen onder druk te zetten hiermee niet akkoord te gaan. Dat de discussie ook een topontmoeting van regeringsleiders half december zal beïnvloeden, is zeer waarschijnlijk.