Het rijke Haagse Statenkwartier geeft de energiebonus aan arme stadsgenoten

Energiearmoede Wat als je de 190 euro energiecompensatie niet nodig hebt? Rijkere inwoners van Den Haag helpen hun armere stadsgenoten.

De Haagse wijk Moerwijk.
De Haagse wijk Moerwijk. Foto Pepijn Kouwenberg

Als Tom Egyedi op zaterdagochtend zijn energiespreekuur houdt in een koffietentje op de ‘Fred’, zoals de winkelstraat in het Haagse Statenkwartier wordt genoemd, gaan de vragen van zijn buurtgenoten over dakisolatie of dubbel- en driedubbelglas. Over wat er al wel en nog niet is gedaan om het eigen huis energiebesparend te maken.

Als Amber van der Lans in de Haagse Moerwijk met bewoners spreekt, gaat het over de keuzes die gemaakt moeten worden als er na het kopen van eten en het betalen van de huur nog geld over is. Over zo lang mogelijk de verwarming uitlaten om geld te besparen. „In de oudere portiekwoningen hier zijn veel schimmelproblemen. Als het vochtig is, is het ook minder snel warm”, vertelt ze.

Moerwijk en het Statenkwartier liggen op een half uurtje fietsen van elkaar. Als het over hoge energieprijzen gaat, over warmte en kou, over verduurzaming, dan zit er een wereld van verschil tussen de twee wijken. Maar álle Hagenaars krijgen, net als alle Nederlandse huishoudens, in november en december 190 euro energiecompensatie van de overheid. Dat bedrag wordt verrekend met de energierekening of teruggestort door het energiebedrijf. Terwijl niet iedereen dat geld nodig heeft.

Minister Rob Jetten (Klimaat en Energie, D66) zei vorige maand dat hij hoopt dat die mensen hun 380 euro weggeven aan een goed doel. Zelf zei hij het bedrag te zullen doneren aan de voedselbank in Nijmegen en een organisatie die ervoor zorgt dat kinderen wier ouders geen geld hebben toch een sinterklaascadeau krijgen.

Isolatie in armere wijk

Tom Egyedi besloot met een aantal andere Statenkwartier-inwoners tot iets anders: de twee keer 190 euro inzamelen om Hagenaars te helpen hun woning te isoleren, specifiek inwoners van het veel armere Moerwijk, waar al contact was met een buurtvereniging. De teller staat inmiddels op 19.000 euro. „In Den Haag heerst energiearmoede. Er zijn allerlei organisaties die kunnen helpen, de gemeente en woningbouwcorporaties. Maar er is niet eindeloos geld en menskracht. Bovendien duurt het nog járen voordat huurhuizen echt geïsoleerd zijn. Terwijl mensen dat nú nodig hebben.”

Zij zijn met hun Vereniging Buurtenergie Statenkwartier (BES) al elf jaar bezig met verduurzamen, en hebben daar „veel lol” in. Ze bedachten – voordat de gemeente Den Haag ermee kwam – energiecoaches die door je huis kunnen lopen om aan te wijzen hoe je beter kunt isoleren. Ze begonnen een zonnepanelenproject. Egyedi: „Ik heb mijn eigen huis de afgelopen jaren verduurzaamd en mijn energierekening is relatief laag.”

In het Statenkwartier heeft ook niet iedereen het breed, dat wil Egyedi ook gezegd hebben. Maar het is wel een gegoede wijk; het gemiddeld besteedbaar inkomen is er volgens cijfers van de gemeente Den Haag 81.000 euro. In Moerwijk is dat nog geen 30.000 euro.

Lees ook over de werkloosheid, laaggeletterdheid en slechte gezondheid in Den Haag Zuidwest

Die aloude scheiding tussen zand (waar de rijken hun huizen bouwden) en veen (voor de armen) werkt in het gesegregeerde Den Haag door als het gaat om duurzaamheid. Het Statenkwartier telt vijf keer zoveel zonnepanelen als in de dichter bevolkte Moerwijk, blijkt uit cijfers van de gemeente. Beide wijken hebben zowel woningen met energielabel A (goed geïsoleerd) als G (slecht geïsoleerd), maar in het Statenkwartier staan overwegend koopwoningen. In Moerwijk veel sociale huurwoningen, waar de bewoners afhankelijk zijn van het tempo waarin de woningbouwcorporatie isoleert.

De Haagse Moerwijk kent veel sociale huur, waar bewoners voor woningisolatie afhankelijk zijn van de corporaties.

Foto Pepijn Kouwenberg

En als het gaat om energiearmoede (volgens de definitie van het Centraal Bureau voor de Statistiek een huishouden waarin 8 procent of meer van het netto inkomen wordt besteed aan de energierekening) treft dat in driekwart van de gevallen bewoners van corporatiewoningen. In Den Haag lijdt 9 procent van de inwoners onder energiearmoede, zegt de gemeente.

Amber van der Lans van Energiecoöperatie Moerwijk, dat schone stroom in de wijk wil opwekken en duurzaamheidsprojecten organiseert, ziet dat: „Een deel van de sociale huurwoningen in deze wijk is gerenoveerd, een deel niet. Soms het ene portiek wel en het andere niet, of de ene kant van de straat wel en de andere kant niet. Die renovatie komt er wel, maar nog niet deze winter.” Terwijl juist nu de gasprijzen hoog zijn.

Lees ook een reportage over gestegen energieprijzen Alles is duurder, behalve bij ’t Pleintje op Scheveningen

Gordijnstof

Kleine beetjes helpen dan, zeggen zowel Egyedi als Van der Lans: tochtstrips, isolatiefolie voor ramen en radiatoren, gordijnen. Vereniging Buurtenergie Statenkwartier nam contact op met de Energiecoöperatie Moerwijk. En nu, vertelt Egyedi, is er „gordijnstof ingekocht”. Van der Lans: „De tocht kruipt door de ramen naar binnen. Gordijnen zijn hier vaak een extra.” Ze worden gemaakt door een andere Haagse vrijwilligersorganisatie en binnenkort geleverd. Egyedi: „Het zal niet de energierekening halveren, maar op termijn kan het schelen.”

Het geld gaat niet rechtstreeks van Hagenaar naar Hagenaar, maar wordt gestort op een aparte rekening, waar Energiecoöperatie Moerwijk gebruik van kan maken. De coöperatie werkt samen met voedselbanken, kerken en moskeeën om te horen wie met spoed isolatiehulp kan gebruiken.

Inmiddels, vertelt Egyedi, zijn ook schenkingen ontvangen uit andere welgestelde wijken. Maar aan gordijnstof en isolatiemateriaal is de 19.000 euro „zo op”.