‘Bijna helft groene beleggingsfondsen investeert in fossiele industrie’

Duurzaamheid Onder meer Follow the Money en Investico onderzochten 838 duurzame beleggingsfondsen. Daarvan investeren er 388 in de fossiele industrie of luchtvaart, aldus de media.
De elektriciteitscentrale Niederaußem in het westen van Duitsland.
De elektriciteitscentrale Niederaußem in het westen van Duitsland. Foto Michael Probst/AP

Bijna de helft van de naar eigen zeggen duurzaamste Europese beleggingsfondsen investeert in fossiele industrie of luchtvaartmaatschappijen. Dat schrijven Follow the Money en Investico na onderzoek met negen andere Europese media, waaronder de Spaanse krant El País en de Franse Le Monde.

De journalisten onderzochten 838 fondsen die naar eigen zeggen ‘donkergroen’ beleggen, en daarmee binnen de duurzaamste categorie vallen. Van die 838 investeren er 388 in de fossiele industrie en luchtvaart, voor een totaalbedrag van 8,5 miljard euro, blijkt uit het onderzoek. Bij elkaar investeren de onderzochte fondsen voor 619 miljard euro. Ook van de duurzaamste fondsen die in Nederland toegankelijk zijn, investeert ongeveer de helft in de fossiele industrie en luchtvaart, schrijven de media.

Ook andere investeringen die de fondsen doen zijn zeker niet ‘donkergroen’, melden de onderzoekers. De populairste beleggingen in de duurzaamste fondsen van Europa zijn bijvoorbeeld Microsoft (8,2 miljard euro), farmaceut Novo Nordisk (7,6 miljard), Apple (6,7 miljard), Alphabet (4,4 miljard) en farmaceut Thermo Fisher (4,1 miljard). Ook McDonald’s, Coca-Cola, Pepsico, L’Oréal en Louis Vuitton Moët Hennessy staan hoog op de lijst.

Joost Schmets van de Vereniging Effecten Bezitters (VEB) zegt tegen deze media: „Dat mag je een schande noemen. Het is exemplarisch voor de manier waarop de beleggingsindustrie richting verduurzaming slalomt. Moed en de echte wil om te veranderen ontbreekt.”

Fondsen van onder meer Actiam, Robeco en BlackRock, de grootse belegger ter wereld, houden volgens de media aandelen in niet-duurzame bedrijven. NN Investment Partners, tot begin dit jaar de investeringstak van Nationale Nederlanden, komt ook in het rijtje voor. Bedrijven die vaker in de aandelenpakketten terugkomen zijn het Amerikaanse energiebedrijf NextEra Energy, luchtvaartmaatschappijen als easyJet en Lufthansa en het Duitse energiebedrijf RWE. Alleen bedrijven zonder „reële afbouwstrategie” van afhankelijkheid van fossiele energie zijn meegenomen in het onderzoek, schrijft Investico.

Europese definitie van duurzaamheid

Europese beleggingsfondsen delen zichzelf in in verschillende duurzaamheidsklassen, waarvan ‘artikel 9’ de meest duurzame is. Over de regels die daaraan verbonden zijn, bestaat discussie. Follow the Money en Investico schrijven dat de bedrijven waar fondsen in investeren duurzaam moeten zijn om in de artikel 9-klasse te mogen blijven – ze mogen „geen enkele significante schade toebrengen aan mens of planeet”.

Toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM) zegt tegen Investico dat de Europese definitie van duurzaamheid zo vaag is, dat de classificering van fossiele investeringen moeilijk te controleren valt. Enkele beleggingsfondsen vinden dat hun niet-duurzame investeringen wel toegestaan zijn, andere zeggen dat ze in sommige gevallen in de duurzaamste bedrijven binnen een sector investeren.

De media schrijven dat sommige investeerders hun fondsen al opnieuw hebben ingedeeld. Robeco laat in een reactie aan NRC weten dat het afgelopen oktober zeven fondsen van artikel 9 naar artikel 8 heeft verplaatst, vanwege „duidelijkere richtlijnen” van onder meer de AFM en de Europese Commissie. Niet alle aandelen binnen die fondsen voldeden aan „onze definitie van een duurzame belegging”, aldus een woordvoerder.

Lees ook: Beleggingsreus BlackRock: Beste topman, kijk verder dan de aandelenkoersen

Correctie (29 november 2022): In een eerdere versie van dit artikel stond dat NN Investment Partners onderdeel is van Nationale Nederlanden. In april werd de tak verkocht aan Goldman Sachs. Dat is hierboven aangepast.