Reportage

Oranje verovert ook met het 1-1 gelijkspel tegen Ecuador geen harten

WK in Qatar Nederland kwam nog goed weg, met een 1-1 gelijkspel tegen Ecuador in de groepsfase. Van aanvallend voetbal komt nog weinig terecht in Qatar.

Oranje-speler Cody Gapko en de Ecuadoraanse verdediger Piero Hincapie tijdens de WK-wedstrijd op 25 november in Doha, Qatar.
Oranje-speler Cody Gapko en de Ecuadoraanse verdediger Piero Hincapie tijdens de WK-wedstrijd op 25 november in Doha, Qatar. Foto Anne-Christine Poujoulat/AFP

Het huidige Oranje is – vooralsnog – geen ploeg die de harten van het internationale publiek verovert. Het Nederlands elftal speelde tegen Ecuador één van de slechtste wedstrijden uit de WK-geschiedenis en mocht van geluk spreken dat het wegkwam met een 1-1 gelijkspel in het uitverkochte Khalifa International Stadium van Doha. Het elftal van bondscoach Louis van Gaal heeft dinsdag aan een gelijkspel tegen het al uitgeschakelde Qatar genoeg om zich te plaatsen voor de achtste finales. Voor de winst van Groep A is een overwinning vereist.

De uitvoering baart Van Gaal meer zorgen dan het resultaat. „Ik ben tevreden met de 1-1, maar niet met het spel. We waren slecht in balbezit. We konden daardoor niet onze eigen spelers vinden. En we verloren ook nog ieder duel. Dan wordt het moeilijk”, zei Van Gaal na de wedstrijd. „Als je wereldkampioen wil worden dan moeten we een hoger niveau halen. Want de tegenstanders zullen alleen maar beter worden. De balans is even zoek, maar die kan zo weer terugkomen.”

De bondscoach kondigde in aanloop naar het WK keer op keer aan dat hij zijn elftal aanvallend wil laten spelen. Hij wil aantrekkelijk spel koppelen aan resultaat. Met de aanvallende huisstijl van Oranje maakte het Nederlands elftal op het WK van 1974 zo’n grote indruk dat oudere generaties de namen van die ploeg nog steeds kennen. Oranje verzuimde destijds in West-Duitsland de hoofdprijs te pakken. In de WK-finales van 1978 en 2010 ging Nederland met hard fysiek spel ten onder.

Van Gaal wil in zijn derde termijn als bondscoach met Oranje geschiedenis schrijven na de uitschakeling voor het WK van 2002 en de derde plaats in Brazilië in 2014. Het deed hem pijn dat zijn elftal op het WK in Zuid-Amerika door de buitenwacht werd weggezet als behoudend. Feit is echter dat Oranje destijds gebouwd was op een lijn van vijf verdedigers met de twee wereldspitsen Arjen Robben en Robin van Persie voorin als killers. Van Gaal zag in deze on-Nederlandse speelwijze de enige kans op resultaat.

Inspiratieloos voetbal

Nu, op het WK van 2022 moet Oranje zich na een afwezigheid van acht jaar met dezelfde coach, maar met een vrijwel geheel ander elftal zien te bewijzen. Het eerste duel tegen Senegal eindigde met matig spel in een efficiënte 2-0 zege. De wereld was niet onder de indruk. Maar de internationale voetballiefhebber schrok al helemaal van de vertoning die Nederland tegen Ecuador op de mat legde. De wanprestatie leverde nu één punt op.

Ik heb er het volste vertrouwen in dat het beter zal gaan

Frenkie de Jong Middenvelder

Van Gaal begon anders tegen Ecuador. Hij stelde niet alleen drie andere spelers op ten opzichte van Senegal – Jurriën Timber voor Matthijs de Ligt, Davy Klaassen voor Steven Berghuis en Teun Koopmeiners voor Vincent Janssen – maar legde ook andere accenten in zijn systeem. Met een zogenoemde 5-3-2-formatie begon het Nederlands elftal behoudend. Een knap uitgevoerde counter leverde Oranje in de zesde minuut wel de openingstreffer op. Na een assist van Klaassen schoot Cody Gakpo keihard met links raak. Het was zijn tweede doelpunt op het WK.

Het was ontluisterend wat Oranje na het doelpunt liet zien. Met inspiratieloos voetbal loerde Nederland halfzacht op de counter. Het Nederlands elftal kreeg in de rest van de eerste helft geen enkele kans meer en mocht van geluk spreken dat een treffer van Ecuador wegens buitenspel werd afgekeurd. Dat had een waarschuwing voor Nederland moeten zijn.

Ver onder de maat

Nederland speelde in de tweede helft – waarin Memphis Depay het veld in kwam voor Steven Bergwijn – de zwakste 45 minuten sinds tijden. Het was niet alleen in aanvallend opzicht ver onder de maat, maar de verdediging van Oranje oogde eveneens wankel met aanvoerder Virgil van Dijk hopeloos zoekende naar zijn vorm. Op het middenveld verloren Teun Koopmeiners, Davy Klaassen en invaller Marten de Roon vrijwel ieder duel. Ook de fletse spelmaker Frenkie de Jong kon het verschil in Doha niet maken. Hij ramde na het laatste fluitsignaal uit frustratie een bal weg. „Vandaag was het aan de bal niet goed genoeg. Maar ik heb het volste vertrouwen dat het beter zal gaan. We hebben eerder met deze groep bewezen dat we dat kunnen”, zei De Jong na afloop.

Lees ook: een portret van Andries Noppert, de doelman die tegen Ecuador opnieuw onder de lat stond bij het Nederlands elftal

Het Nederlands elftal bracht Ecuador eigenhandig terug in de wedstrijd. Nadat Gonzalo Plata na een uur tegen de lat schoot, gingen de Zuid-Amerikanen op het veld en hun aanhang op de tribunes geloven in een resultaat. „Sí se puede”, oftewel „Ja we kunnen het”, klonk het in het stadion. En Enner Valencia deed het. De spits van Ecuador maakte in de 49ste minuut de gelijkmaker. Dat was zijn derde doelpunt tijdens dit WK. In de slotfase ging hij met een blessure van het veld.

Nederland kwam niet meer verder dan een schot van Koopmeiners hoog over het doel. Daarmee eindigde Oranje het duel met slechts twee doelpogingen, en Koopmeiners wilde zijn eigen schot niet eens zo noemen. Dat was het laagste aantal van een Europees land sinds het WK van 1966. Geen feit waar Van Gaal in Qatar historie mee wil maken.