KPMG wil jaarverslagen strenger controleren op klimaatrisico’s

Interview Mark Vaessen KPMG kijkt strenger naar klimaatrisico’s bij de komende jaarverslagen. Maar greenwashing blijft op de loer liggen.

Een binnenvaartschip met kolen wacht voor reparatie aan de kade bij Nijmegen. Door de lage waterstand in de rivieren mochten schepen deze zomer maar een beperkte hoeveelheid vracht innemen.
Een binnenvaartschip met kolen wacht voor reparatie aan de kade bij Nijmegen. Door de lage waterstand in de rivieren mochten schepen deze zomer maar een beperkte hoeveelheid vracht innemen. Foto Flip Franssen ANP/HH

In het nieuwe jaarverslagenseizoen zullen bedrijven er niet meer onderuit komen: accountant KPMG zal strenger controleren op klimaatrisico’s. De raad van bestuur schrijft dat vrijdag in een brief aan onder meer zijn klanten.

Het accountantkantoor is van plan om op dit onderwerp kritische gesprekken te voeren, en daarover bij alle grote bedrijven te rapporteren in de accountantsverklaring – het vaste onderdeel van een jaarverslag dat de accountant zelf schrijft. Ook zet het meer mankracht met kennis van klimaat op controles van ondernemingen in industrieën met veel uitstoot.

De nieuwe werkwijze is nodig, zo schrijft KPMG, omdat het klimaat al in rap tempo verandert en de behoefte aan transparantie over klimaatrisico’s groot is bij aandeelhouders en ngo’s. Mark Vaessen, internationaal hoofd duurzaamheidsverslaggeving, legt uit.

Jullie kijken strenger naar klimaatrisico’s. Zullen bedrijven niet zeggen: Ho ho, jullie mogen niet méér van ons vragen dan de wet ons voorschrijft?

„Wij kunnen inderdaad niet afdwingen dat bedrijven meer doen dan de wettelijke vereisten op dit moment. Maar in onze controleverklaring kunnen wij wel een indicatie geven van hoe serieus bedrijven omgaan met hun klimaatbeleid, en of wij onjuistheden zien op dit vlak.”

„Al onze teams krijgen voor de gesprekken hulpmiddelen mee, zoals een hele lijst van klimaatrisico’s, om te kijken hoe goed de organisatie die in kaart heeft. Daarover gaan wij in gesprek met de organisatie. We stellen vragen als: staan er fabrieken op de balans die gevoelig zijn voor extreem weer? Ook zullen wij bedrijven vragen wat klimaatverandering betekent voor de toekomstige inkomsten. Als klanten je producten straks niet meer kopen omdat je niet goed bent voor het klimaat, te veel plastic gebruikt of afval produceert - zul je toch iets moeten doen aan je bedrijfsmodel.”

Verduurzaming neemt al jaren een steeds grotere rol in bij jaarverslagen. Maar dat gaat vaak gepaard met greenwashing-claims, zoals niet goed doordachte beloftes over net zero-uitstoot, of dat er überhaupt weinig zicht wordt geboden op de milieuschade van de productie. Kortom, de praktijk is nogal weerbarstig.

„Dat klopt. Wij zijn al dertig jaar met duurzaamheid bezig. We zien dat bedrijven op basis van vrijwilligheid veel goede dingen hebben gedaan in hun verslaglegging, bijvoorbeeld door samen te werken met ngo’s. Maar de samenhang ontbrak. Er is een alfabetsoep, een warboel ontstaan. Ngo’s zeggen bijvoorbeeld dat het vaak lastig is aan de klimaatplannen van bedrijven te zien of het gaat om een nettoreductie van de uitstoot, of een reductie op papier, door het kopen van C02-certificaten. Wij willen er een rol in spelen om te zorgen dat klimaatambities zo transparant mogelijk worden opgeschreven.”

„Ook is het belangrijk dat er zo consistent mogelijk gerapporteerd wordt. Soms veranderen bedrijven hun meetindicatoren, of doelstellingen, onderweg als het moeizaam gaat. Daar willen we scherp op zijn, maar er is ook behoefte aan een eenduidige taal. Er is nieuwe regelgeving op komst die specifieker gaat vertellen wat groen en duurzaamheid precies betekent. Want dat is nog aan gesprek onderhevig. Is kernenergie bijvoorbeeld nou groen?”

De nieuwe, strengere Europese regels gelden vanaf 2024, en moeten we terug gaan zien in de jaarverslagen in 2025. Wat ziet u als de valkuilen van de nieuwe wetgeving?

„Bedrijven staan open voor meer regelgeving, en meer duidelijkheid van wat er van hen verwacht wordt. Het belangrijkste waar we wel voor moeten waken, is dat bedrijven die regels niet alleen als een kwestie van compliance opvatten. Van: we hebben een taak erbij, en vullen alleen wat lijstjes in voor een mooi boekje. Als de klimaatplannen niet echt verankerd in de strategie van bedrijven, dan gaan we als wereld onze doelen niet halen.”

De nieuwe wetgeving zal ook veel impact hebben op de accountantstak van KPMG. Hoe bereiden jullie je hierop voor?

„Wij hebben grote scholingsprogramma’s ontwikkeld, in samenwerking met universiteiten. Het is de bedoeling dat onze accountants, die nu gericht zijn op financiële controles, dit vast in hun takenpakket gaan meenemen. Dat zij de financiële, en niet-financiële informatie op dezelfde manier gaan controleren. Met hulp van veel specialisten. We nemen momenteel heel breed mensen aan: ingenieurs, natuurkundigen, geologen, mensenrechtenjuristen. Kortom, het heeft al veel impact op onze organisatie.”