Recensie

Recensie Film

‘Look What You Made Me Do’: vrouwen die geen uitweg meer zien en hun mannen doden

Documentaire In ‘Look What You Made Me Do’ vertelt Coco Schrijber in inventieve en indringende vorm het verhaal van drie slachtoffers van huiselijk geweld die hun partner ombrachten.

Beeld uit de documentaire ‘Look What You Made Me Do’.
Beeld uit de documentaire ‘Look What You Made Me Do’.

Het is bijna niet voor te stellen dat iemand het filmpje dat we halverwege Look What You Made Me Do zien zomaar op internet heeft gezet. Regisseur Coco Schrijber (die voor First Kill oorlogsveteranen interviewde over de eerste keer dat ze iemand moesten doden, en voor How To Be A Mermaid de zelfmoord door verdrinking van haar broer onderzocht) vertelde aan de Filmkrant dat ze het gewoon op YouTube vond. En juist omdat het gruizige bewakingscamerabeelden zijn, zijn ze zo indringend. Een man vermoordt een jonge vrouw in een lift. Even later zien we, plop, een lichaam naar beneden worden gegooid. Zo achteloos, zo kwetsbaar, zo schokkend dat je het in al je botten voelt.

Volgens een rapport van de Verenigde Naties uit 2020 worden er jaarlijks zo’n 50.000 vrouwen vermoord ten gevolge van partnergeweld. Dat zijn er 137 per dag, of zoals Schrijber tegen het einde van Look What You Made Me Do fijntjes opmerkt: 5,2 tijdens het kijken naar haar film. Dan snappen we ook die bloedrode cijfers die op gezette tijden in het beeld verschijnen.

In documentaire-essay Look What You Made Me Do draait ze de camera om. Ze heeft drie vrouwen die hun mannen doodden om een einde te maken aan het geweld bereid gevonden om hun verhaal te doen. „Nou heb ik bloed op mijn gezicht”, zegt de eerste van hen. Schrijber filmt haar terwijl ze zich aan het opmaken is, en dus nemen we automatisch aan dat ze wel sporen van geweld aan het camoufleren zal zijn. Of dat ze de jonge vrouw is die we even daarvoor tijdens een uit de hand gelopen partijtje naakt worstelen in de sneeuw gewond is geraakt. De soundtrack laat allerlei onheilspellende geluiden horen, het knarst en kraakt en spat en spettert.

Net als in al haar films weeft Schrijber verhalen van ogenschijnlijk willekeurige getuigen aaneen tot een indrukwekkend, onnavolgbaar geheel, aangevuld met hoogstpersoonlijke associaties. Ze maakt bijvoorbeeld gebruik van het beroemde schilderij van Artemisia Gentileschi die aan het begin van de zeventiende eeuw het bijbelse tafereel schilderde van Judith die haar belager Holofernes onthoofdt.

Dit is intuïtief filmmaken op z’n best. Het leven en het werk van Gentileschi werd in de nasleep van #MeToo herontdekt omdat de schilderes zelf ook een slachtoffer van seksueel geweld was, en dit schilderij een manier om uitdrukking te geven aan haar gevoelens van woede en wraak. Look What You Made Me Do is ook een woedende film, eentje die vijf jaar na #MeToo de woorden van die andere hashtag herhaalt: #TimesUp.

Film Bekijk een overzicht van onze recensies over film