Recensie

Recensie Boeken

Zullen deze tweelingbroer en -zus elkaar op een dag echt doden? (●●●●●)

Jeugdboek Schrijfster Marjolijn Hof lijkt al haar woorden op een goudschaaltje te hebben gewogen, in het avontuurlijke vervolg op haar sprookjesachtige en rauwe kinderboek Lepelsnijder. De personages worden misschien stuurser, maar daardoor ook spannender.

Een goed boek is stilistisch in orde, overtuigend geloofwaardig en het laat iets aan de eigen invulling over. En misschien nog wel het belangrijkste: een goed boek bezit een compleet eigen sfeer. Door dat laatste vaar je voor altijd met de kleine kapitein op de Nooitlek en ren je lang na je jeugd nog met Ronja de Roversdochter door de bossen.

Kansenongelijkheid

Marjolijn Hof, al de winnaar van vrijwel elke grote jeugdliteratuurprijs in Nederland (voor haar debuut Een kleine kans ontving ze de Gouden Griffel, voor De regels van drie de Woutertje Pieterse Prijs), schreef met De kaarten van madame Petrova is precies zo’n boek. Een rijke avonturenroman die je volledig omsluit. De roman is het vervolg op Lepelsnijder dat in 2018 genomineerd werd voor de Woutertje Pieterseprijs. De delen zijn overigens los van elkaar te lezen.

De setting van De kaarten van madame Petrova doet denken aan Astrid Lindgrens De gebroeders Leeuwenhart. Middeleeuws, sprookjesachtig, met een rauw randje van kinderarbeid, alcoholisme en armoede. In deze wereld drink je bier, er staan wachters aan de stadspoort en er is sprake van een spannende, maar volstrekt vanzelfsprekende kansenongelijkheid.

Waar Lepelsnijder nog wat traag op gang kwam, met lange omgevingsschetsen en weinig actie, is De kaarten van madame Petrova vanaf het eerste moment spannend en intrigerend.

Het verhaal begint waar Lepelsnijder is geëindigd. De tweeling Silke en Janis is gevlucht van het landgoed Holderstate. Daar leefden ze onder het regime van twee wrede neven die het landgoed bestierden na de raadselachtige dood van de ouders van de tweeling. De neven geloven in een voorspelling die zegt dat de tweeling elkaar op een dag zal doden. Gedreven door hebzucht sporen ze de kinderen aan elkaar te vermoorden in de hoop zo het vorstelijke Holderstate voorgoed in handen te krijgen.

Dreigend contrast

De tweeling is de bossen in gevlucht. Silke stroopt konijnen, Janis snijdt lepels uit kreupelhout om te verkopen op de markt. Al snel vallen ze in de handen van een waarzegster. Zij leert Silke het vak, geeft ze een zak stro om op te slapen en een bord warme wat-er-maar-is te eten, maar ze maakt vooral misbruik van de kinderen. In het holst van de nacht rennen ze opnieuw weg, door een rivier door het bos, langs afgelegen boerderijen, tot ze in een herberg vol soldaten een warm welkom treffen.

Janis en Silke zijn sterke personages in sfeervolle settings. Hoewel Janis in De kaarten van madame Petrova minder sympathiek is voor de lezer dan hij in Lepelsnijder was, minder naïef en vooral veel stuurser, krijgt het personage daardoor meer diepte. Het verhaal wordt er spannender van. Janis’ onvermurwbare wens terug te keren naar de bergen waar hij in soberheid opgroeide vóór hij op het rijke Holderstate kwam wonen, vormt een dreigend contrast met het verlangen van zijn zus naar haar vertrouwde Holderstate. Als de tweeling uiteindelijk uit elkaar gaat met een onzekere afspraak elkaar in de lente terug te zien, voel je als lezer een voortdurende twijfel en spanning of dat inderdaad zal gebeuren.

Lees ook een interview met Marjolijn Hof over Lepelsnijder: De laatbloeier die op haar vijftigste doorbrak

Niet vaak kom je zo’n adembenemend tweeluik tegen. Hof lijkt elke zin op een goudschaaltje te hebben gewogen. Elk goed gekozen detail en elke fijne beschrijving draagt bij aan de onmiskenbare, oorspronkelijke sfeer die dit tweeluik in zich draagt. Hof werkt de verhaallijnen netjes uit in De kaarten van madame Petrova, maar niet al te uitvoerig. Hoe loopt het bijvoorbeeld af met de neven? Ziet de tweeling ooit Holderstate nog terug? Ze lijkt daarmee de deur op een kier te houden voor een vervolgdeel, zoals ze dat ook deed bij Lepelsnijder. Dat zou prachtig nieuws zijn, want wie de laatste pagina van De kaarten van madame Petrova heeft dichtgeslagen wil alleen maar meer.