De tintelende taal van Edward van de Vendel gun je vele generaties nieuwe lezers

Iedereen leest Op deze plek schrijft NRC over de populairste boeken van dit moment. Deze week: misschien nog aantrekkelijker dan wát De dagen van de bluegrassliefde beschrijft, is hóe over de romantiek tussen twee jongens wordt verteld.

Hoe het in de bestsellerlijst is beland valt niet meer met zekerheid te zeggen. In elk geval niet via de gebruikelijke routes die een bestseller zoal aflegt. Want De dagen van de bluegrassliefde van Edward van de Vendel was al 23 jaar oud, de herdruk een halfjaar uit, een noemenswaardige promotiecampagne van de uitgever is er ook niet geweest. Niettemin was de jeugdroman vorige maand ineens een (bescheiden) bestseller: het boek kwam uit het niets op nummer 53 van de lijst.

Nou ja, ‘uit het niets’ bestaat niet. Of toch? Misschien had iemand in een online boekwinkel per ongeluk vijfhonderd exemplaren aangeklikt in plaats van vijf, grapte de schrijver zelf in een interviewtje met NPO Radio 1.

Meest waarschijnlijke verklaring is dat dit succes weleens een wapenfeit zou kunnen zijn van online fenomeen BookTok, filmpjes op TikTok waarin jongeren elkaar boeken aanraden, wat sinds vorig jaar zomer zo’n vlucht heeft genomen dat boekhandelaren weer leesgrage jongeren in hun winkels zien opduiken. Of dat echt de hype verklaart, is niet te achterhalen: TikTokfilmpjes zijn niet gemakkelijk terug te vinden (en het boek is alweer uit de bestsellerlijst weggezakt).

Maar terecht zou het wel zijn als de BookTokkers, die ook massaal de pulpromantiek van de Amerikaanse Colleen Hoover vreten (It Starts With Us staat op nummer 41 in de bestsellerlijst, It Ends With Us op 44), De dagen van de bluegrassliefde zouden lezen. Het is niet alleen een moderne, bekroonde literaire jeugdboekenklassieker die de aandachtsopleving verdient, maar sluit ook op alle denkbare punten aan bij de smaak van de young adult-lezers van nu.

Na die eerste bh-ervaring gaat Tycho’s hart vooral sneller kloppen van de knappe Noorse zomerkampgenoot Oliver

Het gaat over de liefde – romantiek, of romance, is onder de BookTokkers het favoriete genre. En over die liefde wordt niet kinderachtig gedaan: op de eerste bladzijde wordt er al een bh tussen twee lichamen vandaan getrokken. Maar misschien nog belangrijker: de bluegrassliefde is geen heteronormatieve liefde. Na die eerste bh-ervaring gaat Tycho’s hart vooral sneller kloppen van de knappe Noorse zomerkampgenoot Oliver. In 1999 ging er nog niet zoveel jeugdliteratuur op een niet-problematiserende manier over liefde tussen jongens, Van de Vendel schreef zijn boek ook om die lacune te vullen. Inmiddels is de liefde tussen jongens net zo vanzelfsprekend in de literatuur als het onder de jongeren van nu is.

Misschien nog aantrekkelijker dan wát het boek beschrijft, is hóé Edward van de Vendel dat verhaal vertelt: met stilistisch vuurwerk dat de hartstocht van de puberverliefdheid en de lust helemaal weergeeft. Het is niet moeilijk om met Tycho mee te voelen hoe al die zomernachten „begonnen met opdrogende zinnen en daarna volgde het voelen van elkaars contouren. Buitenkant op buitenkant. Daarna ging het tasten over in een gevoel van warme sneeuw, van smelten, vloeistof met een naam.”

Ja, dat is stevig aangezette, vette romantiek – maar het probeert voor die verse lust ook verse woorden te vinden en clichés te vermijden. Deze tintelende taal gun je toch vele generaties nieuwe lezers.