Recensie

Recensie Film

‘Taxi Driver’ met een Iraanse seriemoordenaar

Thriller Een Iraanse seriemoordenaar die sekswerkers wurgde kon op sympathie rekenen bij politie en conservatieven. In ‘Holy Spider’ heeft hij veel van Travis Bickle uit Scorseses ‘Taxi Driver’.

In 2000 en 2001 hield een seriemoordenaar huis in de heilige Iraanse stad Mashad, waar hij zestien sekswerkers (‘onzuivere vrouwen’) wurgde. Toen hij eenmaal werd opgepakt, kon hij op sympathie rekenen van het ultraconservatieve deel van de bevolking, dat hem als volksheld zag.

Deze feiten staan aan de basis van de thriller Holy Spider, gemaakt door de Iraans-Deense regisseur Ali Abbasi, die in 2018 doorbrak met Gräns. Holy Spider is een kritische film over seksisme en vrouwenhaat die bovendien onverbloemd blote borsten en zelfs fellatio toont. Hierdoor kon Abbasi zijn film niet in Iran opnemen – hij week uit naar Jordanië.

Vooral omdat ze de politie incompetent vindt, stelt de koppige journaliste Rahimi (Zar Amir-Ebrahimi) haar eigen leven in de waagschaal om de seriemoordenaar te pakken. In een interview met NRC wees Amir-Ebrahimi erop dat de toch al geëngageerde genrefilm door de aanhoudende protesten in Iran extra relevant is geworden. In een van de eerste scènes vraagt een hotelier aan Rahimi of ze haar hoofddoek goed wil doen, ook krijgt ze als ongehuwde vrouw aanvankelijk geen kamer. Precies die zaken waar in Iran al maanden tegen geageerd wordt.

Lees ook een interview met regisseur Ali Abbasi over ‘Holy Spider’: ‘Ik wil de kijker niet lekker laten griezelen’

Abbasi maakt al snel duidelijk wie de moordenaar is en laat zijn wurgmoorden, „een jihad tegen zondigheid”, expliciet zien in oncomfortabele scènes. „Ik maak de straten schoon voor imam Reza”, zegt hij tijdens een telefoongesprek met een andere journalist, een verwijzing naar de in Mashad begraven achtste van de twaalf imams, de spirituele opvolgers van profeet Mohammed. Maar het is ook een verwijzing naar Taxi Driver, waar het indrukwekkende Holy Spider wel meer mee gemeen heeft. Net als Travis Bickle is seriemoordenaar Saeed een oorlogsveteraan die niet meer kan aarden in een burgerlijk bestaan. Tijdens zijn berechting zegt hij dat hij bezig was met een „morele schoonmaak van de stad”, iets wat Travis Bickle ook voor ogen stond. En Abbasi knipoogt naar Taxi Driver door Rashimi in een gele taxi te laten stappen.

De autoriteiten doen weinig om Saeed, een hardwerkende metselaar die leuk is met zijn kinderen, te stoppen. Volgens een politieman zijn sekswerkers allemaal „drugsverslaafde sletten”. Dat de politie er hetzelfde over denkt als de seriemoordenaar is eigenlijk schokkender dan zijn brute moorden.

Film Bekijk een overzicht van onze recensies over film