Recensie

Recensie Film

Zwarte kunstenaar tussen licht en donker

Documentaire De documentaire Master of Light, over de zwarte kunstenaar George Anthony Morton, laat zien hoe moeilijk het is om te ontsnappen aan sociaal-economische achterstelling.

Scène uit ‘Master of Light’, over de zwarte kunstenaar George Anthony Morton.
Scène uit ‘Master of Light’, over de zwarte kunstenaar George Anthony Morton.

Tradities in de kunsten worden van generatie op generatie doorgegeven. De stemmige, reflectieve documentaire Master of Light koppelt dit gegeven aan intergenerationeel trauma, dat ook wordt doorgegeven.

De gelauwerde debuutfilm van de Nederlandse maker Rosa Ruth Boesten gaat over de zwarte kunstenaar George Anthony Morton. Hij groeide op in drugshuizen in Kansas City, met een verslaafde moeder en een verslaafde oma. Hij was drugsdealer op zijn twintigste, werd gearresteerd en verdween tien jaar achter de tralies.

Kunstenaar George Anthony Morton in Master of Light.

In de gevangenis stortte de getalenteerde George zich op de schilderkunst. Hij maakte portretten van medegevangenen en wist zo te overleven. Eenmaal op vrije voeten studeerde hij aan de Florence Academy of Art in New York, met Rembrandt als zijn grote voorbeeld. „Ik leef tussen twee werelden: licht en donker”, zegt hij, een opmerking die zowel op Rembrandts gebruik van clair-obscur in portretten slaat als op zijn dagelijks leven.

Zo heeft hij een moeilijke band met zijn moeder, die hem op vijftienjarige leeftijd kreeg. Hij heeft haar dertien jaar niet gezien, maar zoekt voorzichtig contact, vooral om in het reine te komen met zijn verleden. George Anthony is op zoek naar verlossing.

Lotsbestemming

Het fraai gefotografeerde Master of Light laat zien hoe lastig dit is. Zo wordt zijn moeder al snel weer opgepakt en komt George erachter dat zij een grotere rol speelde bij zijn arrestatie dan hij altijd dacht. Hij worstelt sowieso met zijn lotsbestemming. „De duisternis is mijn vriend”, zegt hij tegen zijn therapeut. Lukt het de (meestal) zachtmoedige en introspectieve George te ontsnappen aan zijn demonen en het licht te vinden?

Met George Anthony Morton trof filmmaker Boesten een geweldige hoofdpersoon wiens persoonlijke verhaal bovendien staat voor iets groters: kunnen zwarten ontsnappen aan sociaal-economische achterstelling? Het is George uiteindelijk gelukt, maar tegen een hoge prijs. Zo lijdt hij aan het overlevendensyndroom en is hij in therapie.

Zijn zoektocht om gezien te worden leidt tot boeiende bespiegelingen over de gemarginaliseerde plaats van zwarten in de kunstgeschiedenis. Zo betreurt George dat hij op de kunstacademie alleen witte modellen als voorbeeld had bij zijn teken- en schilderlessen: „Een verheerlijking van alles wat wit is.” Hij heeft discussies met zijn neefje over Black Lives Matter en Black Pride. Zelf vernoemde George zijn dochtertje Nuri naar zwarte farao’s uit Afrika. Aan het eind van deze sterke documentaire verzucht George dat hij lichter wil zijn, vrolijker en opgewekter. Hopelijk lukt het hem.