Vrees voor actieve deelname Wit-Rusland aan oorlog

Wit-Rusland President Zelensky wil een internationale vredesmacht bij de grens met Wit-Rusland. De dreiging vanuit het noorden neemt toe.

De Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko op 15 september bij aankomst in het Oezbeekse Samarkand voor een topontmoeting van de Shanghai Cooperation Organization (SCO).
De Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko op 15 september bij aankomst in het Oezbeekse Samarkand voor een topontmoeting van de Shanghai Cooperation Organization (SCO). Foto Ministerie van Buitenlandse Zaken Oezbekistan / EPA

Tegelijk met de escalatie van Russische agressie, ontstaat in Oekraïne en het Westen de vrees dat Wit-Rusland voluit mee gaat doen aan de aanval op Oekraïne. Zoals vaker kwamen er de laatste dagen gemengde signalen uit Minsk. De Wit-Russische machthebber Aleksandr Loekasjenko ontkent dat hij Wit-Russische militairen wil laten deelnemen aan de oorlog, maar treft daar wel voorbereidingen voor. Tot nu toe beperkte hij zich tot het beschikbaar stellen van infrastructuur aan het Russische leger.

Op maandag meldde Loekasjenko dat hij vorige week een overeenkomst heeft gesloten met zijn bondgenoot Poetin. Een gezamenlijke militaire taakgroep is met onmiddellijke ingang opgezet, „in verband met de escalatie aan de westelijke grenzen van de Uniestaat”. De Uniestaat betreft nauwe samenwerking tussen Rusland en Wit-Rusland. De basis voor deze nieuwe militaire eenheid wordt geleverd door het Wit-Russische leger – in totaal 60.000 militairen. Rusland levert „meer dan duizend militairen”.

Lees ook: Britse afluisterdienst spreekt van een ‘wanhopige situatie’ voor de Russen

Volgens Loekasjenko is sprake van concrete dreiging vanuit Oekraïne. Zonder details of bewijs sprak hij maandag over een „Krimbrug 2”, die door Oekraïne gepland zou zijn op Wit-Russisch grondgebied. Volgens Loekasjenko proberen westerse landen met zo’n aanslag Wit-Rusland de oorlog in te trekken, zodat ze tegelijk Rusland en Wit-Rusland kunnen bestrijden. Ook NAVO-landen Polen en Litouwen vormen volgens hem een acute bedreiging voor Wit-Rusland.

Dreigende boodschap

De Wit-Russische minister van Defensie, Viktor Chrenin, kwam vervolgens met een even geruststellende als dreigende boodschap. De Wit-Russische plannen zijn puur defensief, volgens de door staatspersbureau Belta geciteerde Chrenin. „We willen geen oorlog met Polen, Litouwers of Oekraïners. Als je niets verkeerd doet komt er geen oorlog. Er is geen reden voor paniek.”

Volgens de Wit-Russische president Loekasjenko is sprake van concrete dreiging vanuit Oekraïne

Sinds dinsdag vinden er wel militaire oefeningen plaats in de zuidelijke regio Homel, dichtbij de Oekraïense grens, om de „gevechtsgereedheid” van de strijdkrachten te testen. Volgens de Wit-Russische journalist in ballingschap Hanna Liubakova heeft Rusland al 32 Iraanse drones geleverd aan Wit-Rusland. Bij de aanvallen van maandag zouden ook drones vanuit Wit-Rusland zijn gelanceerd.

Het Amerikaanse Institute for the Study of War acht een aanval op Oekraïne vanuit het noorden onwaarschijnlijk. Het levert Loekasjenko teveel binnenlands verzet op en Rusland heeft niet de middelen en mensen voor zo’n landaanval. De 20.000 gemobiliseerde Russen die naar Wit-Rusland zouden worden gebracht, zijn slechts beperkt inzetbaar. President Zelensky vroeg dinsdag aan de G7 om een vredesmacht bij de grens met Wit-Rusland, „om provocaties van Loekasjenko te voorkomen”.

De Wit-Russische oppositieleider Svetlana Tichanovskaja maakt zich ook zorgen over actieve deelname van haar land aan de oorlog. Op Twitter richt ze zich tot Wit-Russische militairen: „Volg geen criminele bevelen op. Weiger om deel te nemen aan Poetins oorlog tegen onze buren.”

Lees ook dit artikel over Loekasjenko en de oorlog