Iedereen bereiken als lokale omroep? ‘Een illusie, denk ik’

Lokale journalistiek Lokale media hebben moeite met het bereiken van Nederlanders met een migratieachtergrond, blijkt uit onderzoek. Ook stadsomroep Den Haag FM worstelt daarmee. „We horen niet heel veel uit die wijken.”

Reclame voor stadsomroep Den Haag FM op een Haagse tram.
Reclame voor stadsomroep Den Haag FM op een Haagse tram. Foto Den Haag FM

Moeten we gaan ondertitelen in het Arabisch? Ligt het aan onze redactie? Redactiechef Ivar Lingen van Den Haag FM weet niet goed wat hij aan moet met één van de conclusies in een recent rapport van het Commissariaat voor de Media. In een grootschalig onderzoek naar de staat van de lokale journalistiek in Nederland hebben de onderzoekers extra aandacht voor het mediagebruik van Nederlanders met een niet-westerse migratieachtergrond. De interesse in lokale media is daar beduidend lager dan bij de rest van de Nederlanders.

Nederlanders met wortels in Turkije, Marokko, Suriname en het Caribisch deel van het Koninkrijk zijn in het onderzoek apart ondervraagd. Vooral omdat de onderzoekers nog weinig wisten van hun kijk-, lees- en luistergewoonten. Terwijl 89 procent van de Nederlanders zonder migratieachtergrond tenminste enigszins geïnteresseerd is in lokaal nieuws, ligt dat percentage bij Marokkaanse Nederlanders op 43 procent.

Lingen weet niet goed hoe hij stadsgenoten met een niet-westerse achtergrond kan overhalen naar zijn omroep te luisteren, zegt hij op de redactie van Den Haag FM. Terwijl de publieke stadsomroep wel als taak heeft iedereen in de stad te bereiken. „Dat lukt ons natuurlijk niet. Dat vind ik wel vervelend.”

„Ik had niet verwacht dat de interesse in lokale media bij deze groep zo laag ligt”, zegt onderzoeker Edmund Lauf over het rapport. Zelf leest Lauf, met zijn Duitse achtergrond, Nederlandse kranten. Toch volgt hij ook Duitse media. Een mogelijke verklaring waarom biculturele Nederlanders minder het lokale nieuws volgen. „Een volgende stap is de vraag waarom de interesse zo laag is. En daarna kan je kijken hoe je het mediagebruik kan bevorderen.”

Bijna twee derde van de inwoners van Den Haag kent Den Haag FM en de helft gebruikt de lokale omroep weleens, blijkt uit onderzoek van Motivaction. Van jongeren weet men al langer dat ze minder geïnteresseerd zijn in wat in hun gemeente speelt. Als Lingen kijkt naar zijn eigen redactie ziet hij steeds meer jongeren rondlopen. „Bij Den Haag FM geen spruitjeslucht van oude mannen die hun hobby uitoefenen.” Zo werkt de stadomroep samen met FunX, een publiek radiostation dat zich met urbanmuziek richt op jongeren. Ook maakt Den Haag FM het radioprogramma Young Agga en bereikt daarmee zowel jongeren als Hagenaren met een migratieachtergrond.

Arabische artikelen

Toch heeft de redactie wat etnische diversiteit betreft nog een slag te slaan. Waar meer dan de helft van de Hagenaren tenminste één niet in Nederland geboren ouder heeft, is dat op de redactie van Den Haag FM nog niet het geval. Geen van de zes werknemers in vaste dienst heeft een migratieachtergrond, en maar zo’n tien procent van de vrijwilligers, schat Lingen. Geen verrassing voor een journalistieke redactie. NRC deed in 2018 onderzoek naar diversiteit in de media en stelde dat 94,6 procent van de journalisten in vaste dienst een westerse achtergrond had.

Lingen schrok toen hij op bezoek was bij de School voor Journalistiek. „Je ziet bijna niemand met een niet-westerse achtergrond, daar baal ik echt van. Uiteindelijk moet het daar wel vandaan komen.” Hij probeert programmamakers zonder journalistieke achtergrond binnen te halen die wel deze doelgroep representeren. „Eigenlijk geef ik die voorrang.”

Voor de Hagenaren die de Nederlandse taal niet machtig zijn, komen verschillende regionale publieke omroepen met een vertaalfunctie voor de online artikelen. Ook de app van Den Haag FM zal deze functie krijgen.

Het is een mogelijke oplossing voor bewoners uit de Schilderswijk en Transvaalkwartier, twee multiculturele wijken in Den Haag. „We horen niet heel veel uit die wijken. Net als de gemeente maken we gebruik van zogeheten sleutelfiguren, mensen die dankzij hun netwerk toegang hebben tot een voor ons moeilijker te bereiken gemeenschap. Maar dan gaat de Turkse gemeenschap niet opeens naar Den Haag FM luisteren. Soms denk je dat het een illusie is, iedereen bereiken.”