Opinie

Poetin de gymleraar

Stephan Sanders

Die ‘landhonger’ van Poetin, dat is nog eens wat anders dan de huidhonger waar veel Nederlanders last van hadden tijdens de laatste Covid-jaren. Landhonger: dan vreet je Oekraïense gebieden als Donetsk, Loehansk, Zaporizja en Cherson met huid en haar op. Ander woord: die ‘annexeer’ je.

De drijfveren van Poetin zijn niet alleen voor mij, maar voor praktisch iedereen ondoorgrondelijk. Het vervelende is dat heel Europa die drijfveren toch serieus moet nemen, omdat de kleine, grote man van de Russische Federatie nu ongegeneerd dreigt met de nucleaire optie. Dat zal Poetin zelf ook de kop kosten, gezien de vergeldingen die daarop volgen, maar sommige mannen leven liever zonder kop dan zonder historisch aanzien.

Het raadsel Poetin maak ik iets begrijpelijker door hem te verkleinen: ik zie trekken in hem van de ouderwetse gymleraar, hopelijk inmiddels uitgestorven, die het vooral voorzien had op onsportieve jongens zoals ik. Het vreselijke was, dat zo’n man – -het waren altijd mannen – zijn sadisme op je botvierde onder het mom dat het goed voor je was, ‘voor eigen bestwil’ zei-ie dan.

Maar de glans in zijn ogen was onmiskenbaar als hij je zag stuntelen. Dat was geen pedagogische grijns.

Poetin heeft de trekken van zo’n gymleraar: nog maar een paar jaar geleden kon de man niet wachten zijn hemd uit te trekken en met zijn blote bast te poseren, al vissend of jagend. Politieke macht die zich ook wil manifesteren als lichamelijke macht: het lijkt me klassiek fascistisch à la Mussolini, die ook een voorliefde had voor de halfnaakte staat. Rutte is hun exacte tegendeel.

Maar: gymleraren bezitten eigenlijk nooit de onvoorstelbare macht en mogelijkheden die Poetin ter beschikking staan. Zo’n nucleaire knop is niet standaard in de gymzaal.

Ik herinner me nog goed de protesten tegen de kernwapens in de jaren ’80, waar ik niet aan meedeed, maar die wel de sfeer bepaalden: die van dreiging, terwijl het nota bene ging om de goeie, Amerikaanse raketten ter bescherming van Europa. Het vreemde is dat die dreiging nu veel reëler is dan toen, maar ik zie de honderdduizenden zich nog niet verzamelen op de pleinen.

Ik moest deze week ook aan de gymleraar denken, omdat ik voor het allereerst in mijn leven een roeicursus volg. Tijdens mijn tweede les sprak de jonge instructeur niet zozeer, hij blafte, zonder ook maar enig moment oogcontact te maken. De oude haat werd bij me geactiveerd, die F-schaal van de Frankfurter Schule was zo gek nog niet.

Poetin blaft Europa en wereld toe: dat zijn we niet gewend. Contact onmogelijk.

Hoe te reageren op zoveel onbesuisde macht? Door het onvoorstelbare dodelijk serieus te nemen.

Stephan Sanders schrijft elke maandag op deze plek een column.