Britse regering zet omstreden belastingverlaging niet door

Liz Truss De regering van het VK heeft maandag een flinke ommezwaai gemaakt: na onrust op de financiële markten wordt een fel bekritiseerd plan geschrapt om de belasting voor de hoogste inkomens te verlagen.
De centrale Britse bank, de Bank of England, greep vorige week in om de financiële onrust in het land te temperen.
De centrale Britse bank, de Bank of England, greep vorige week in om de financiële onrust in het land te temperen. Foto Tolga Akmen/EPA

De Britse regering heeft maandag haar omstreden plan geschrapt om de belasting voor de hoogste inkomens te verlagen. Dat meldt persbureau Reuters. Premier Liz Truss en haar ministerploeg kwamen tot dat besluit nadat de aankondiging van hun voorstel tot hevige politieke onrust had geleid, zelfs in haar Conservatieve partij, en ook de financiële markten paniekerig hadden gereageerd.

De maatregel maakte deel uit van een breder stimuleringsplan, bedoeld om de Britse economie te laten aantrekken. Om dat plan uit te kunnen voeren, moest de Britse overheid leningen aangaan. Ook maakte financiënminister Kwasi Kwarteng, met wie Truss het plan opstelde, bekend dat de staat door de lastenverlichting 45 miljard pond (50 miljard euro) zou mislopen. Dit leidde tot breed gedragen kritiek, onder meer van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), en ongekende onrust op de Britse financiële markten.

Beleggers vreesden dat de plannen onbetaalbaar zouden zijn en de inflatie zouden aanwakkeren, ook omdat de Britse regering eerder al had bekendgemaakt voor 150 miljard pond de energiekosten voor huishoudens en bedrijven te beteugelen. Het pond daalde vorige week tot een recordlaagte, de rentes op Britse staatsschulden liepen hard op en meerdere pensioenfondsen kwamen in de problemen.

Daarop greep de Bank of England in met een noodprogramma van 65 miljard pond. De centrale bank beloofde dertien dagen lang elke dag 5 miljard pond aan staatsleningen op te kopen.

Lees ook: Britse minister van Financiën Kwarteng is een tory pur sang

Truss en Kwarteng

Premier Truss en minister Kwarteng bleven ondanks de kritiek lange tijd achter hun plan staan. Truss verdedigde het voorstel zondag nog en maandagochtend vroeg lekten delen van een speech uit die Kwarteng later op de dag zou geven. Daarin had hij willen zeggen dat de Conservatieve partij „bij de koers” moest blijven en dat hij nog altijd „overtuigd” was van de juistheid van hun plannen.

Enkele uren nadat de tekst van zijn speech was uitgelekt, kwam Kwarteng maandagochtend alsnog met de mededeling de maatregel omtrent de hoogste inkomensbelasting te schrappen. „We begrijpen het, en we hebben geluisterd”, tweette hij. Volgens hem was de voorgenomen afschaffing van het hoogste belastingtarief (45 procent op verdiend inkomen boven de 150.000 pond per jaar) „een afleiding geworden” op de „overkoepelende missie” van de Britse regering.

Het is de vraag wat de impact is van het in stand houden van de topinkomensbelasting. Met het schrappen van die belasting was een bedrag van 2 miljard pond gemoeid, op een totaal van 45 miljard aan misgelopen belastingen. Wel had de maatregel een grote symbolische lading, omdat de rijken extra ontzien zouden worden terwijl de Britse lagere inkomens het zwaar hebben, onder meer vanwege de energiecrisis.

Lees ook: Pondcrisis is niet exclusief Brits

Andere delen van het stimuleringspakket van Truss en Kwarteng – beiden vier weken in functie – vinden wel doorgang, zei de financiënminister maandag. Niet alleen de compensatie voor de hogere energiekosten van huishoudens en bedrijven blijft staan, maar onder meer ook de aangekondigde belastingverlaging voor het eerste, lagere deel van de Britse inkomens.

In reactie op Kwartengs aankondiging over de topinkomensbelasting steeg maandagochtend het pond weer naar zijn waarde van vóór de snelle koersdaling. Die begon op 23 september, de dag dat Truss en Kwarteng hun aanvankelijke plannen bekend hadden gemaakt.

Twitter avatar KwasiKwarteng Kwasi Kwarteng We get it, and we have listened. https://t.co/lOfwHTUo76