Nee, #MahsaAmini gaat voor de verandering niet over jou

Sociale media Süeda Isik volgt de socials, op zoek naar memes die iets vertellen over de tijd waarin we leven. Deze keer: hoe #MahsaAmini gekaapt wordt.

Een Iraanse activist knipt in Turkije haar paardenstaart af na de dood van Mahsa Amini, de 22-jarige Koerdische die hardhandig door de Iraanse zedenpolitie werd gearresteerd.
Een Iraanse activist knipt in Turkije haar paardenstaart af na de dood van Mahsa Amini, de 22-jarige Koerdische die hardhandig door de Iraanse zedenpolitie werd gearresteerd. Foto AFP

Woedend om de dood van de 22-jarige Koerdische Mahsa Amini protesteren duizenden demonstranten in Iran tegen het regime. Zij overleed op 16 september, enkele dagen nadat ze werd opgepakt door de zedenpolitie omdat ze haar hijab niet volgens de regels zou hebben gedragen. Volgens ooggetuigen werd ze hard op haar hoofd geslagen en raakte ze in coma. Koerdische mensen geloven dat Jina, haar Koerdische naam, niet alleen om haar hoofddoek is vermoord, maar ook omdat ze een Koerd is, een etnische minderheid in het land.

De woede uit Iran is sinds de eerste demonstraties al te voelen op sociale media. Jina is online verworden tot het symbool van het lijden in Iran. Vrouwen in Iran gingen massaal de straten op en knipten hun haren af in protest tegen het regime dat vrouwen onder andere dwingt een hijab te dragen. De duizenden beelden waren te zien in alle hoeken van het internet. Een foto van afgeknipt haar gehesen als een vlag gaat viraal en wordt gebruikt als symbool bij de protesten in Iran. Het beeld uit 2014 is een kunstwerk van Edith Dekyndt.

Het internet biedt activisten een megafoon om hun strijdkreten te delen met de rest van de wereld. Maar online protestcampagnes zijn ook kwetsbaar. Voor je het weet wordt een hashtag gekaapt voor andere doeleinden dan wat de beweging voor ogen heeft.

Als ik op Twitter zoek op de trending hashtag #MahsaAmini kom ik meteen de virale tweet van de Indiase nationalist en activist Jyot Jeet tegen waarin hij een schokkende compilatie laat zien van vrouwen die worden aangevallen in Iran. „Zie hoe meisjes genadeloos worden geslagen, aangevallen en publiekelijk vernederd door psychopathische radicale roofdieren in Iran omdat ze geen #Hijab dragen”, schrijft hij bij het filmpje. In een andere tweet laat hij een willekeurig filmpje van jonge kinderen zien die hij vervolgens „de volgende generatie ISIS” noemt. In zijn tweets wijst hij „radicale terroristen” aan als schuldigen voor het lijden van de Iraanse vrouwen. Het zijn termen als deze die zijn werkelijke agenda blootleggen.

Onder vele Hindu-nationalisten, zoals Jeet zelf, heersen negatieve gevoelens tegenover moslims. Politiek analisten waarschuwen dat de repressie van moslims in India is toegenomen de laatste jaren. Mensenrechtenorganisaties stellen dat moslims in sommige gemeenschappen in de grootste deelstaat Uttar Pradesh vrezen voor een genocide.

Please help us in Holland

Verder is op Twitter te zien dat #MahsaAmini wordt vermeld in de namen en tweets van mensen die pleiten voor een hoofddoekverbod in Nederland. „Ondertussen in NL,” staat er boven een foto waarop Tweede-Kamerlid Fonda Sahla (D66), die een hijab draagt, achter prinses Amalia zit tijdens de Troonrede van dit jaar. De twitteraar vraagt vervolgens de wereld om hulp: „please help us in Holland as well”. Columnist Haroon Ali schrijft in Linda waarom de situatie in Iran moeilijk met die in een land als Nederland valt te vergelijken. „Vrouwen in Iran riskeren hun leven als ze zonder hoofddoek naar buiten gaan, gesluierde moslima’s in het Westen niet. Die vergelijking bagatelliseert het leed van Iraanse vrouwen.”

De onderdrukking in Iran gaat dan ook veel verder dan het wel of niet dragen van de juiste hoofdbedekking. Getrouwde Iraanse vrouwen mogen bijvoorbeeld geen buitenlandse reizen maken zonder toestemming van hun man. Ook gaan kinderen vanaf hun zevende jaar automatisch naar de vader als de ouders scheiden. Hierdoor komen veel vrouwen vast te zitten in huwelijken omdat ze hun kind niet kwijt willen raken. In de rechtbank telt de getuigenis van een vrouw maar voor de helft als zij tegenover een man staat in een zaak over overspel of buitenechtelijke gemeenschap.

Deze vorm van hashtag-kaping bewijst nogmaals dat het internet vele gebruikers kent die er aan herinnerd moeten worden dat het even niet over hen gaat nu.