Oud-directeur NCG: als er niks geks gebeurt, kan versterking in 2028 klaar zijn

Peter Spijkerman, die in augustus vertrok als directeur van de NCG, de organisatie die de massale versterking van huizen in Groningen moet regelen, acht de kans „substantieel” dat die megaklus, waarbij steeds veel vertraging is geweest, in 2028 afgerond kan zijn. Maar dan moeten er „geen grote gekke dingen gebeuren”, zei hij tegen de parlementaire enquêtecommissie in Den Haag die hem donderdagmiddag had opgeroepen. Als de gaskraan toch weer verder opengaat, als er een zware aardbeving komt in Groningen of als er te weinig aannemerscapaciteit is, dan gaat het volgens hem niet lukken.

Twitter avatar marioomiskovic Mario Miskovic Hoe groot is de kans dat de versterkingsoperatie in 2028 is afgerond, wil de commissie weten. Dit is het antwoord van Peter Spijkerman. #pegas #rtvnoord https://t.co/xHoH7Aka9I

De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) was bij de oprichting in 2015 één persoon (Hans Alders) met medewerkers, maar toen Spijkerman in 2018 begon was het een organisatie, waarvan hij directeur werd. Hij vertrok in augustus, na drieënhalf jaar. Op de vraag van de enquêtecommissie waarom hij gestopt is, zei hij: „Je ziet het niet, maar ik ben al 61.” Hij wilde meer tijd besteden aan zijn gezin en aan hobby’s, zei hij, zoals hij ook in andere media heeft verklaard. Maar uit zijn relaas bleek ook wel dat het werk bij de NCG hem zwaar was gevallen. „Het was heel intensief. Ik stond ermee op en ging ermee naar bed.”

Tempo onvoldoende
De NCG heeft een totale werkvoorraad van 27.000 huizen. Daarvan zijn er pas 2.600 versterkt. Tienduizend zitten er nog in de planfase. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) oordeelde in juni dit jaar dat het tempo van de versterking „ruimschoots onvoldoende” is om de operatie in 2028 afgerond te hebben. De voormalige NCG-directeur geeft toe dat de versterkingsoperatie onder zijn leiding niet het tempo heeft bereikt waarop werd gehoopt. „Ze hebben wel gelijk, het duurt veel te lang”, zei hij tegen de enquêtecommissie. „Dat is een beetje mijn frustratie. Ik kan geen ijzer met handen breken.” Toch bleef hij voorzichtig optimistisch over het halen van de doelstelling - klaar zijn in 2028. „Ik denk nog steeds dat het kan. Je moet dan wel echt timmeren.”

De vertraging lag niet alleen aan de NCG, zei hij. De versterkingsoperatie had voor zijn komst stilgelegen en „als het te lang stilstaat, gaat het stinken.” Bovendien werd er in politiek Den Haag „steeds weer wat nieuws” bedacht. Dat had hij „heel vervelend” gevonden. De discussie werd soms gevoerd op een „te hoog abstractieniveau”. „Als uitvoerder heb ik behoefte aan een rustige omgeving.”

Over zijn eigen functioneren oordeelde hij voorzichtig. Boven een interview dat hij eerder gaf aan regionale media had gestaan dat hij zichzelf een „dikke voldoende” gaf. Daarna had hij veel „bagger” over zich heen gekregen op sociale media. „Ik ben voor een stuk wel geslaagd. Ik ben niet tevreden en niet ontevreden.”

Foto Bart Maat / ANP Peter Spijkerman, oud-directeur NCG

Verweesdheid
Bij zijn komst in 2019 trof hij een organisatie in verwarring aan. „Er was onwetenheid: wat gaan we eigenlijk doen?”, vertelde hij. En er was „verweesdheid” en ook „wantrouwen” richting het ministerie van Economische Zaken, dat de NCG betaalde. Er waren „spanningen” met de regionale overheden. En er was veel „miscommunicatie” met het Centrum Veilig Wonen (CVW), dat de versterking in die tijd uitvoerde. De rolverdeling was „continu een worsteling”.

De NCG was bij de oprichting in 2015 opgezet als een ‘regie-organisatie’ die de samenwerking tussen alle verschillende partijen die bij de versterking waren betrokken, moest coördineren. Hans Alders was als Nationaal Coördinator Groningen de belichaming daarvan. Maar nadat Alders in 2018 boos was opgestapt, omdat toenmalig minister Eric Wiebes (VVD, Economische Zaken) de regie naar zich had toegetrokken en lopende versterkingsprojecten had stilgelegd, kreeg de NCG een andere taak. Spijkerman moest de NCG omvormen tot een organisatie die de versterking zelf ging uitvoeren, aanvankelijk nog in samenwerking met het CVW. Spijkerman voerde twee reorganisaties uit, maar veel NCG-medewerkers vertrokken ook uit zichzelf, omdat ze zich niet op hun gemak voelden bij die nieuwe taak.

Er was met de andere betrokken partijen veel discussie over het karakter en de doelen van de versterkingsoperatie, vertelde hij: „Is dit een veiligheidsoperatie, een gebiedsontwikkelingsoperatie of een genoegdoeningsoperatie?” Hoewel het ministerie en de Nederlandse Aardoliemaatschappij, die de versterking moest betalen, wilden dat huizen alleen versterkt werden omwille van de veiligheid, had Spijkerman ook begrip voor de wens van gemeenten om de leefbaarheid in dorpen te verbeteren. „In mijn beleving hoeft het niet te bijten”, zei hij.

Dit artikel maakt ook deel uit van ons liveblog: Oud-directeur NCG: als er niks geks gebeurt, kan versterking in 2028 klaar zijn