Opinie

Laat ook de huisarts de abortuspil voorschrijven

Abortus Mede om de privacy van vrouwen te kunnen garanderen moeten zwangere vrouwen ook bij de huisarts terecht kunnen voor de abortuspil, schrijven en .

Foto Richard Brocken/ANP/Hollandse Hoogte

De Eerste Kamer beslist binnenkort of huisartsen de abortuspil mogen gaan voorschrijven. De Tweede Kamer stemde hier in maart al mee in. De beslissing van de Eerste Kamer is van groot belang omdat het vrouwen een veilige en toegankelijke extra keuze biedt om een ongewenste zwangerschap af te breken.

Hoewel in landen als Frankrijk, Ierland, Canada of Zweden het heel normaal is dat vrouwen de abortuspil bij hun huisarts kunnen krijgen, is er in Nederland nog geen definitief wettelijk kader voor, ondanks de wens onder een grote groep mensen. In 2018 was 63 procent van de vrouwen voor het verstrekken van de abortuspil via de huisarts, in 2022 is dat 76 procent, volgens een representatief Opiniepanel van Een Vandaag.

In onze huisartspraktijken schrijven wij weliswaar de abortuspil nu al jaren voor (onder de beperkende voorwaarden van de overtijdbehandeling), maar de Eerste Kamer zou er goed aan doen de Wet afbreking zwangerschap zodanig aan te passen dat de huisartsen de wettelijke toestemming krijgen de abortuspil voor te schrijven voor de periode waarin dit geïndiceerd is.

We weten uit de praktijk dat vrouwen zelf graag willen dat hun huisarts de abortuspil voorschrijft. Ze hebben daar diverse, zwaarwegende, redenen voor. Zo willen ze bijvoorbeeld dat hun abortus geheim blijft en zijn ze bang dat het uitkomt als ze verwezen worden naar een kliniek. Er zijn vrouwen die niet naar een abortuskliniek durven omdat hun partner of familie het verbiedt of omdat er een verschrikkelijke straf volgt als iemand ontdekt dat ze zwanger zijn. In de wachtkamer van de huisarts weet niemand waarvoor je komt, terwijl dat in de wachtkamer bij de abortuskliniek glashelder is.

Vertrouwd

Een andere reden die vrouwen vaak geven is dat ze zich bij ons, hun eigen huisarts, vertrouwder voelen dan bij een arts die ze maar eenmalig zien. Ongeveer 60 procent van de vrouwen die ongewenst zwanger zijn heeft een gesprek met de huisarts voor en na de behandeling. Het is dan voor deze vrouwen fijn dat de continuïteit gewaarborgd blijft en de huisarts ook de voorschrijver is.

Tot slot is de huisarts voor vrouwen toegankelijker dan een abortuskliniek: minder wachttijd, minder reistijd. Voor al deze vrouwen is het een uitkomst als de huisarts de abortuspil mag voorschrijven. Dit is in overeenstemming met de roep van de Wereldgezondheidsorganisatie om de ‘eerstelijn’ te betrekken in de abortuszorg, juist vanwege de kernwaarden van de huisartsgeneeskunde: laagdrempelige, generalistische, persoonlijke en continue zorg.

Lees ook: ‘Je was er vroeg bij, hè’ - wat je ziet als je een week meekijkt in een abortuskliniek

Tegenstanders van de wetswijziging voeren enkele bezwaren aan die vanwege de onbekende gevolgen van de nieuwe maatregel logisch lijken, maar niet juist zijn.

Ten eerste zou de werkdruk van de huisarts, die nu inderdaad hoog is, door de abortuspil nog verder toenemen. Die zorg is onterecht, omdat wettelijk wordt vastgelegd dat het voorschrijven van de abortuspil ‘aanvullende zorg’ is, geen basiszorg. De huisarts mág deze zorg leveren maar is dat niet verplicht. Het is dus aan de huisarts zelf of zij dit gaat doen of niet, net zoals bijvoorbeeld het geven van gewrichtsinjecties, plaatsen van een spiraal of het maken van hartfilmpjes. Daarbij gaat het per huisarts hooguit om een tot twee verzoeken om abortus per jaar. Het wettelijk mogen voorschrijven van de abortuspil geeft de huisartsen die dit wensen (geschat 30-50 procent) juist meer verdieping in hun werk.

Toegankelijk

Een tweede bezwaar tegen de wetswijziging zou de overbodigheid zijn: met abortusklinieken en ziekenhuizen zou de toegang tot abortus al goed geregeld zijn. De huisarts is echter voor de vrouw goedkoper en beter toegankelijk. Er zijn maar vijftien abortusklinieken in heel Nederland en geen op de Waddeneilanden, in Friesland en in Drenthe. Sommige vrouwen moeten dus ver reizen om aan de abortuspil te komen. Daarnaast gaat de abortuspil via een gynaecoloog ten koste van het eigen risico. Tenslotte zorgt een verwijzing altijd voor vertraging. Het is beter voor de vrouw als de ongewenste zwangerschap zo vroeg mogelijk wordt afgebroken. De buikpijn en het bloedverlies zijn dan milder dan als de zwangerschap verder is gevorderd.

Het laatste bezwaar is dat het niet veilig zou zijn als de huisarts de abortuspil voorschrijft. Diverse onderzoeken in het buitenland, samengevat door het Nederlands Huisartsen Genootschap, laten zien dat de huisarts de abortuspil goed en veilig kan toepassen. Het leidt niet tot meer complicaties of doorgaande zwangerschappen. De werkzaamheid en veiligheid van de abortuspil is niet afhankelijk van de voorschrijver.

Wij kunnen als huisartsen niet langer wachten. Wij willen vrouwen onder een goede wettelijke regeling kunnen helpen met de abortuspil. De wetswijziging geeft zowel vrouwen als huisartsen keuzevrijheid en de abortuszorg wordt beter bereikbaar.