De heg moet terug op het platteland

Natuur Gronden van overheden, boeren en particulieren worden omgevormd tot natuurgebiedjes, staat in het Aanvalsplan Landschap.

Het Nederlandse platteland moet de komende dertig jaar worden voorzien van een grote hoeveelheid relatief kleine stukjes natuur, zoals bosschages, heggen, boomgaarden, poelen, kruidenrijke stroken en natuurvriendelijke sloten. Deze ‘kleine landschapselementen’ kunnen worden aangelegd en beheerd door boeren, particuliere eigenaren en ook overheden. Het gaat om gebieden die maximaal enkele hectaren groot zijn. De kosten bedragen tot 2030 ongeveer 7,5 miljard euro en die moeten door het Rijk worden betaald. Dat is de strekking van een ‘aanvalsplan landschap’ dat woensdag is gelanceerd en aangeboden aan minister Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof, VVD).

Het plan is op verzoek van het Rijk opgesteld door een brede coalitie van ruim honderd partijen, waaronder maatschappelijke organisaties, gemeenten, waterschappen, bedrijven en ook enkele ministeries.

De coalitie is verenigd in een platform, Stichting Deltaplan Biodiversiteitsherstel, die zich ten doel stelt in 2030 de aanhoudende trend van biodiversiteitsverlies in Nederland te keren. „De biodiversiteit is in de laatste vijftig jaar enorm afgenomen”, stelt het plan. „Insecten zijn met 70 procent afgenomen en vogels, zoogdieren en vissen in het landelijk gebied staan onder grote druk. Het Nederlands landschap werd vooral als gebruiksgoed gezien. Daardoor is de kwaliteit ervan enorm teruggelopen. Ongeveer 60 procent van de landschapselementen is de laatste eeuw door verstedelijking en intensivering en schaalvergroting in de landbouw verdwenen.”

Het woensdag gepresenteerde aanvalsplan bepleit een „groenblauwe dooradering” van ongeveer 10 procent van het landelijk gebied in Nederland, buiten de bebouwde kom en exclusief de bestaande natuur in het Natuur Netwerk Nederland en de Natura 2000-gebieden. Daartoe moeten de gronden van boeren, overheden en particulieren worden omgevormd tot natuurgebiedjes. Eigenaren die hun gronden beschikbaar stellen, moeten de kosten voor aanleg en beheer vergoed krijgen, stelt de coalitie, en ook moeten ze een vergoeding krijgen voor gederfde inkomsten door het veranderen van functie van de grond.

Lees ook deze reportage: Geen stadse fratsen op de Houtse Heuvel

Groenblauwe dooradering

De „groenblauwe dooradering” dient verschillende doelen: het landschap verfraaien, de biodiversiteit vergroten, de waterkwaliteit verbeteren, bijdragen leveren aan de klimaatdoelen en het bevorderen van „een gezonder en minder belastend voedselsysteem”. Het plan draagt bij, aldus de coalitie, aan „een duurzaam inkomen voor boeren die overstappen op natuurinclusieve vormen van landbouw”.

Tenslotte zouden ook de recreatie en het vestigingsklimaat met de plannen gediend zijn. „We moeten zo snel mogelijk aan de slag”, zegt directeur Ronald Hiel van de stichting Deltaplan Biodiversiteitsherstel. Het landschapsplan is een van de plannen die moeten bijdragen aan versterking van de natuur in Nederland.