‘Ook in arme wijken is er behoefte aan betrouwbare informatie’, dus geeft een regiokrant abonnementen weg

Krantenkloof Geef gezinnen in achterstandswijken gratis toegang tot regionale kwaliteitsjournalistiek. Dat pleidooi, dit weekend in De Gelderlander, inspireerde hoofdredacteur Joris Gerritsen om 175 krantenabonnementen weg te geven.

Joris Gerritsen: „We worden in sommige wijken nauwelijks gelezen.”
Joris Gerritsen: „We worden in sommige wijken nauwelijks gelezen.” Foto Paul Rapp

Er zullen niet veel hoofdredacteuren zijn die een pleidooi om hun product gratis weg te geven in hun eigen krant afdrukken. Toch is dat precies wat Joris Gerritsen, sinds ruim een jaar hoofdredacteur bij De Gelderlander, afgelopen weekend deed. In een opiniestuk pleitte voormalig SP-voorman Ron Meyer voor het „dichten van de krantenkloof”.

Want, zo schrijft hij, voor hem – opgroeiend in achterstandswijk Zeswegen te Heerlen – was de „Krant van de Buurvrouw” zijn „alma mater”. Zijn buurvrouw stopte iedere dag een Limburgs Dagblad in de haag voor haar leesgrage buurjongen wiens ouders geen geld voor een krantenabonnement hadden. Eerst alleen op dagen na belangrijke voetbalwedstrijden, maar uiteindelijk iedere dag. „Haar lezen leidde tot mijn meedoen”, schrijft Meyer. „En ik ging zelfs met haar op reis. (…) Via een bocht om Milaan, of andere Europese steden waar Gullit, Van Basten en Rijkaard wonnen, leerde ik óók over onze planeet, ons land, onze stad en zelfs over mijn eigen buurt.”

Hoofdredacteur Gerritsen hoorde Meyers betoog voor het eerst in een TEDx-talk. „Dat heeft me geïnspireerd en eerlijk gezegd ook wel gegrepen”, vertelt hij. „We worden in sommige wijken nog altijd heel goed gelezen, maar in andere nauwelijks. En daardoor weten we ook minder wat daar speelt. We schrijven er pas over als blijkt dat er weinig vaccinaties worden gezet of als er nauwelijks mensen komen stemmen. Maar we vragen ons vervolgens te weinig af hoe dat komt.”

Ook het verspreidingsgebied van De Gelderlander kent wijken als Zeswegen. „De Arnhemse wijk Malburgen, het Edese Veldhuizen of de Nijmeegse buurt Hatert. We zitten er veel te weinig. Nu ik mezelf hoofdredacteur mag noemen trek ik me dat aan. Als we ’s ochtends bespreken wat we gaan doen vertellen we wat we in onze eigen omgeving gehoord hebben. Maar we wonen er niet en we komen er niet.”

Zien lezen leidt tot lezen

Bij het opiniestuk van Meyer publiceerde hij een oproep aan lezers om mee te denken over manieren de krantenkloof te dichten. Het leverde ideeën op als gratis kranten in de bibliotheek, op scholen, in wijkcentra. „Zet alles gratis online, opperden sommigen. Maar ja, de krant moet ook ergens van betaald worden hè?”

Gerritsen besloot in elk geval vast om 175 gezinnen een jaar lang een krantenabonnement cadeau te doen in het aankomende jubileumjaar van zijn dan 175-jarige krant. „Wetenschappers van de Radboud Universiteit Nijmegen zullen die gezinnen vervolgens een jaar lang volgen om te zien wat het lezen van die krant voor effect heeft.” Hij wil voor het experiment bewust gezinnen met kinderen selecteren. „Uit onderzoek blijkt dat zien lezen leidt tot lezen. En als je in een gezin opgroeit waar nieuws wordt geconsumeerd neem je dat over.”

De hoofdredacteur hoopt dat de gratis abonnementen tot wederkerigheid leiden. „Het is niet zo ‘dit schrijven wij, dit duwen we door jullie strot’, maar we willen van die lezers weten wat hen bezighoudt en waar we volgens hen aandacht aan moeten besteden.”

Maar is er tegenwoordig niet juist méér gratis betrouwbare informatie dan in de tijd dat Ron Meyer ’s ochtends de krant van de buurvrouw kreeg toegeschoven? Websites als NOS.nl en NU.nl zijn vrij toegankelijk en bieden doorgaans een betrouwbare blik op de wereld. „Dat is zo, maar op lokaal niveau is dat anders. Er zijn soms wel wijkbloggers en burgerjournalisten actief, maar professionele journalisten die voor een vertaalslag zorgen tussen Den Haag, provincie en gemeente enerzijds en de leefwereld van mensen? Daar ligt een hiaat.”

Met de weggeefactie sluit Gerritsen aan bij de traditie van De Gelderlander. „Van oudsher was dit een krant voor katholieken in een gebied waar veel protestanten wonen. De krant was een manier van de kerk om de arbeidersbevolking te verheffen, te emanciperen.” Als voorbeeld noemt hij priester en verzetsstrijder Titus Brandsma, die dit voorjaar zalig werd verklaard en werd uitgeroepen tot beschermheilige van de journalistiek. „Onze Titus. In de oorlogsjaren trok hij heel de regio rond om mensen voor de Duitsers te waarschuwen. Tegelijk schreef hij voor De Gelderlander, in zijn rol als ‘censor’ namens de Kerk. Die ideologische veren hebben we vijftig jaar geleden gelukkig van ons afgeschud, maar het idee dat je een maatschappelijke rol te spelen hebt als medium wil ik zeker niet loslaten.”