Opinie

‘Joop den Uyl, dát was de beste politicus’

Petra de Koning

Bij álle belangrijke debatten in de Tweede Kamer zit Leendert Weggeman (18) op de tribune. Hij komt uit Zwijndrecht, heeft net zijn mbo-diploma ‘manager retail’ gehaald en werkt bij Intratuin. Een vriendelijk, wat bleek gezicht, opgeschoren haar, een lok. In de formatie van Rutte IV, net na de rel over een ‘functie elders’ voor Pieter Omtzigt, stond hij soms dagen achter elkaar bij de Ridderzaal om te zien hoe de fractievoorzitters werden ontvangen door de informateur. Naast de Binnenhoffontein ging hij op de foto met Kees van der Staaij, Leendert Weggeman is al sinds zijn twaalfde lid van de SGP-jongeren.

Uit opinieonderzoek komt dat nog maar weinig Nederlanders vertrouwen hebben in Mark Rutte en zijn kabinet. Maar geldt dat ook voor de vaste bezoekers van de Tweede Kamer – aangetrokken door de macht en het politieke spel, zoals Leendert Weggeman?

„Ja”, zegt hij in de pauze van een debat. „Mijn vertrouwen in Rutte kreeg een deuk in april vorig jaar. Het is hier een leeuwenkuil, ik denk dat hij Omtzigt wilde temmen.” Net als een flinke meerderheid in de I&O-peiling van vorige week vindt Leendert Weggeman dat Ruttes „politieke houdbaarheid” voorbij is. En het kabinet? „Daar komen de oplossingen niet meer van.”

Zijn vader is ambtenaar, zijn moeder werkt in de thuiszorg. In groep 8 van de basisschool was Leendert Weggeman met zijn klas in het gemeentehuis van Zwijndrecht. Hij vond de vergaderzaal prachtig, vooral door de grote ramen, en raakte aan de praat met de fractievoorzitter van de SGP. Sinds die tijd volgt hij de politiek, hij wil docent maatschappijleer worden. Volgend jaar begint hij aan de lerarenopleiding.

Bij de fontein, na de foto met Van der Staaij, had ik aan Leendert Weggeman gevraagd of hij fan was van Van der Staaij. Ze hadden allebei moeilijk gekeken. Zo praat je als christen niet over mensen, zegt Leendert Weggeman later. „Mensen begaan elke dag zonden.” Al kun je, zegt hij ook, wel onder de indruk zijn van wat iemand goed doet, of heeft gedaan. Als ik hem vraag welke politicus híj goed vindt: Joop den Uyl.

In de Oude Zaal van de Tweede Kamer, in 1986, kreeg Den Uyl „iedereen stil” met een verhaal over mensen die in de ellende zitten, maar over het hoofd worden gezien. „Hij zei: ‘Denn die einen sind im Dunkeln und die anderen sind im Licht. Und man sieht nur die im Lichte. Die im Dunkeln sieht man nicht.’” Een citaat uit Die Dreigroschenoper van Bertolt Brecht. „Den Uyl”, zegt Leendert Weggeman, „stond heel dicht bij mensen, hij was een heel gewone man. Als hij nukkig was, deed hij nukkig. Je kreeg Joop en geen andere versie van Joop.”

Joop. Alsof Leendert Weggeman, die zeventien jaar ná Den Uyls dood is geboren, hem net nog tegenkwam op straat. „Als het gaat om visie, om gezag: geen andere politicus komt bij hém in de buurt.”

Petra de Koning (p.dekoning@nrc.nl; @pdekoning) schrijft elke dinsdag op deze plek een column.