Hoe Mark Rutte zich door het Op1-interview freestylede

Zap Bij De Avondshow met Arjen Lubach was maandagavond de freestyle rapper Harry Mack te gast. Mark Rutte improviseerde daarna op geheel eigen wijze bij Op1.

Premier Mark Rutte floot zijn eigen liedje.
Premier Mark Rutte floot zijn eigen liedje. Beeld WNL

Zo rap als Harry Mack rappen kan, nee, dat redde Mark Rutte niet. Maar het scheelde niet veel. De gast van De Avondshow met Arjen Lubach was maandagavond een Amerikaanse rapper, die Harry Mack dus. Een freestyle rapper, wat er in dit geval op neerkomt dat hij razendsnel en al improviserend een tekst bedenkt én voordraagt. Voordragen klinkt wat belegen, je kunt ook zeggen uitbraakt of uitkraamt, maar dat zou de indruk wekken dat het complete onzin is wat hij rapt of iets totaal onsamenhangends, maar dat is het dus juist niet.

Arjen Lubach – hij is „een grote fan” – vroeg Harry Mack zijn kunst te demonstreren. Vijf mensen uit het publiek mochten een willekeurig woord op een bordje schrijven, en dan zou Mack daar ter plekke een tekst op verzinnen. Zelf trapte Lubach af met face mask deal. Space, biscuits, Hogwarts house en Avondshow waren de overige woorden. Ik geef het je te doen daar wat zinnigs van te brouwen, maar verdomd het lukte.

Lees ook: Premier Rutte bij Op1: vaag, technisch en een opvallend moment

Applaus, aftiteling, snel door naar de reclame en toen kwam de speciale uitzending van Op1 in het Catshuis. Een één-op-ééntje van Sven Kockelmann met premier Mark Rutte, want Svens vaste co-presentator Fidan Ekiz was er niet bij. Om wiens moverende redenen dat was, geen idee. Zoals het ook gissen is naar het antwoord op nog een paar waarommen. Waarom wilde Rutte een live interview op televisie van een „klein uur” dat langer duurde dan zestig minuten? Waarom nu? Waarom met Sven? Halverwege het gesprek zei de premier dat hij had overwogen maandagavond een Torenkamer-toespraak te houden, zoals hij tijdens de corona-crisis twee keer deed. Maar, zei hij, het nadeel daarvan is dat niemand iets kan terugzeggen en hij vond het juist zo fijn dat Sven hem meteen „stevig en kritisch” vragen stelde. Precies zoals hij hem kende, zei hij ook nog. Voor een stevige, kritische interviewer moet dat voelen als een natte doodskus.

Stoplappen tussen ademteugen

Helemaal te vergelijken met Harry Macks performance valt het niet, want Mark Rutte kon van tevoren wel zo’n beetje bedenken welke woorden op zijn bordje geschreven zouden worden. Sowieso heel veel samenstellingen met crisis. Klimaat, asiel, energie, gasprijs, Oekraïne. Verder viel te verwachten luistertour (verzonnen door Sigrid Kaag), vertrouwen en wie weet nog iets met oprotten dan wel oprutten. Woorden die zich niet echt lekker laten rijmen, maar hij bracht het er heel wat beter van af dan je van iemand met een 3,3 op z’n rapport zou verwachten.

De crux van à l’improviste een tekst afsteken is dat je een paar stoplappen tot je beschikking hebt die je altijd tussen twee ademteugen kunt gooien, of gewoon gebruikt als je even om tekst verlegen zit. Denk aan: „Dat beslist de kiezer”, „Als ik toch eventjes mag”, „Even terug naar het begin”, „Hier moet ik twee dingen even uit elkaar trekken.” Daarna kun je dan prima je eigen verhaallijn instarten. Retorische vragen aan jezelf stellen, ook een briljante zet en bij mijn weten is er voor die stijlvorm nog geen woord. „Mark, waar was je al die tijd”. „Mark, je loopt nu best een tijdje mee.” „Wat kun je mij verwijten.” Zinnen zonder vraagteken, want een echt antwoord komt er natuurlijk niet. O ja, ook slim, even terloops een autoriteitsclaim in je zin vlechten. Dus praat, praat, praat – „vanmiddag heb ik Zelensky gebeld” – praat praat praat. Voor in het refrein kan altijd iets als „financieel gezond en sterk”, „met z’n allen”, „omdat ik graag samenwerk” (rijmt!).

Is het onsamenhangend wat Mark Rutte zei? Ik zou willen zeggen: integendeel. Hij liet zich niet van de wijs brengen en floot zijn eigen wijsje. Een meezinger was het niet, en hier en daar vergat hij een noot. Maar één ding moet je hem nageven, deze Europese premier kan het af zonder hondenfluitje.