Recensie

Recensie Film

Eindelijk jezelf zijn dankzij de parallelle wereld van VRChat

Virtual reality In de virtuele wereld van virtualrealityplatform VRChat creëerden duizenden mensen een nieuwe versie van zichzelf. Joe Hunting maakte er een utopische documentaire over.

In de virtuele wereld van VRChat kun je ronddwalen als op een nieuwe planeet.
In de virtuele wereld van VRChat kun je ronddwalen als op een nieuwe planeet. Foto HBO Max

Van alle parallelle werelden die er tijdens de pandemie zijn ontstaan, is die van VRChat een van de meest fascinerende. Enkele tienduizenden ‘spelers’ maakten er een avatar – een digitaal alter ego – aan en bouwden gezamenlijk een nieuw virtualrealityuniversum, waarin je met behulp van een VR-bril kunt ronddwalen als op een nieuwe planeet. Er zijn huizen, clubs, winkels, natuur die op aardse en op buitenaardse landschappen lijkt, er is zelfs een digitale replica van Jurassic Park. Iedereen die wil, kan een hoekje aan dit immer uitdijende multidimensionale universum haken. De gebruikers vinden er gelijkgestemden, troost en herkenning, en er ontstaan relaties die in sommige gevallen oversteken naar de wereld buiten de bril.

Wie deze mensen zijn als ze hun headset afzetten, wordt niet duidelijk uit de utopische, optimistische en informatieve documentaire We Met in Virtual Reality van Joe Hunting die nu te zien is op HBO Max. Het zijn vooral de pioniers uit de computer-, kunst- en designwereld: programmeurs, gamers, architecten. Maar het punt van Huntings film is dat ze in VRChat ‘helemaal zichzelf’ kunnen zijn. Nationaliteit, genderidentiteit, sociale klasse, niets doet er meer toe als je in het bezit bent van een computer, een VR-bril, en idealiter wat kennis van computertalen zodat je mee kunt bouwen aan de wereld in VRChat, en je eigen avatar zo gepersonaliseerd mogelijk kunt maken.

Codes en etiquettes

Hunting filmde VRChat door middel van een camera-app in zijn headset, en zo maken we kennis met bijvoorbeeld de rozeharige Jenny0629, die virtuele danslessen en cursussen gestiek geeft voor de gebarentaalgemeenschap Helping Hands. Zij wordt naast de interviewende Hunting een van de gidsen van de film. Het ziet er soms uit alsof je naar een slecht gerenderde animatiefilm zit te kijken: haar haren zwalpen, borsten golven (rondborstigheid is beslist een pre in VRChat), de figuurtjes zweven, lopen dwars door gesloten deuren heen of plakken tegen de muur. Ook zijn er opvallend veel standaard avatars. Of zou iedereen in VRChat er eigenlijk het liefste als een grootogig Japanse animemeisje in schooluniform, een ruimtehond of een al bestaand tekenfilmpersonage uitzien?

Dat er in VRChat ook allerhande kinks worden uitgeleefd en ook problemen uit de fysieke wereld binnendringen, blijft wat op de achtergrond. Hunting is geen journalist die duizend vragen paraat heeft, maar een insider die de deur op een kier zet voor mensen zonder bril. Hij duikt niet echt heel diep in de krochten van het platform, noch neemt hij alle scepsis of onbekendheid omtrent een virtueel schaduwleven weg. Veel van de geïnterviewden vertellen tussen de regels door ook te kampen met eenzaamheid en trauma. De eerste vraag die blijft hangen is of iedereen wel zo eerlijk en zichzelf is als-ie zegt te zijn. De tweede is of dat erg is, en of er misschien ook codes en etiquettes zijn die het digitale rollenspel alsnog eerlijk maken.

Het leeuwendeel van de film gaat over de ontmoeting en het huwelijk tussen stripper IsYourBoi en Dust Bunny. Er is sprake van dat ze elkaar ook in de fysieke wereld gaan ontmoeten. De plot die dat oproept is bijna Cyrano de Bergerac: zullen ze ook verliefd blijven als de maskers af en de vermomming uit gaan? Deze documentaire vraagt om een sequel.