Explosies waargenomen bij ‘mysterieuze’ lekken in Nord Stream 1 en 2

Nord Stream Hoewel de leidingen op het moment niet in gebruik zijn, bevatten ze wel gas.
Gasbellen afkomstig uit een van de Nord Stream-lekken bij het Deense Bornholm komen aan de oppervlakte van de Oostzee.
Gasbellen afkomstig uit een van de Nord Stream-lekken bij het Deense Bornholm komen aan de oppervlakte van de Oostzee. Foto Reuters

Binnen een paar uur zijn drie lekken gevonden in Nord Stream 1 en 2. Dat meldt persbureau Reuters op basis van Nord Stream AG, de beheerder van het netwerk, dinsdag. Ook hebben Zweedse seismologen inmiddels twee explosies in zee gemeten.

Er was maandagavond sprake van een enorme drukdaling in de leidingen en daardoor werd onderzoek gedaan naar eventuele lekken. De gaspijpleiding loopt via de Oostzee van Rusland naar Duitsland. Hoewel de leidingen op het moment niet in gebruik zijn, bevatten ze wel gas. Duitsland doet onderzoek naar de lekken.

Ontploffingen

De lekken zijn aangetroffen in de Zweedse en Deense economische zone. Een woordvoerder van de Zweedse Maritieme Autoriteit zegt tegen persbureau Reuters dat de lekken zich erg dicht bij elkaar bevinden, ten zuid- en noordoosten van het Deense eiland Bornholm. Dezelfde autoriteit meldde dinsdagmiddag dat er krachtige ontploffingen onder het wateroppervlak nabij de lekken zijn gemeten. „Er is geen twijfel mogelijk dat dit explosies waren”, zei seismoloog Bjorn Lund. Ook het Duitse geologische onderzoekscentrum GFZ meldde toegenomen seismische activiteit.

„Dit is geen kleine scheur, het is een groot gat. We maken ons zorgen over wat daar is gebeurd”, aldus de directeur van het Deense Energie Agentschap in lokale media. Momenteel is het nog te gevaarlijk om van dichtbij te zien hoe groot de schade precies is, zegt hij. Er komt bij het lek veel gas vrij en de Denen houden rekening met een serieuze dreiging voor het omliggende gebied. Het lek zal zeker de komende dagen nog niet zijn gedicht.

‘Sabotage’

De Deense premier Mette Frederiksen, die nota bene in Polen is voor de openingsceremonie voor een nieuwe gaspijpleiding van Noorwegen naar Polen via Denemarken, zegt dinsdag sabotage niet uit te sluiten. „Er zijn drie lekken, dus het is lastig voor te stellen dat dit een ongeluk is”, zei de regeringsleider. Ook Duitse regeringsbronnen zeggen rekening te houden met een „gerichte aanval” op de Europese aardgasinfrastructuur. De Poolse premier Mateusz Morawiecki zegt dat dit „overduidelijk een daad van sabotage” door Rusland is. De Oekraïense presidentiële adviseur Myhailo Podoljak sprak op Twitter van „een geplande terroristische aanslag” door Moskou.

De Deense krijgsmacht gaf dinsdag voor het eerst videobeelden vrij van het gaslek, waarop te zien is hoe gasbellen het wateroppervlak van de Oostzee bereiken. De bubbels borrelen op over een gebied van ruim een kilometer in doorsnee. De Deense Energieautoriteit verwacht dat het lekken van gas nog zeker meerdere dagen en misschien zelfs een week door zal gaan. Door het hele land worden aanvullende veiligheidsmaatregelen getroffen bij elektriciteits- en gasvoorzieningen. Uit metingen van de luchtkwaliteit zou blijken dat het lekkende gas vooralsnog nauwelijks tot geen gezondheidsrisico’s met zich meebrengt.

Oorzaak onduidelijk

De Süddeutsche Zeitung beschrijft de lekken als „mysterieus” omdat de oorzaak onduidelijk is en de lekken zo dichtbij elkaar zitten. Volgens de Tagesspiegel beschouwen de autoriteiten gerichte aanvallen als een mogelijke oorzaak. Deense autoriteiten waarschuwen voor een gaslek in zee en hebben een vaarverbod voor schepen in het desbetreffende gebied afgegeven. Volgens Nord Stream AG is het onmogelijk in te schatten wanneer de werking van het gasnetwerk wordt hersteld. De gasleiding heeft namelijk in één dag „ongekende schade” opgelopen.

Het Kremlin reageert dinsdag op de zaak en zegt sabotage niet uit te sluiten.„Geen enkele optie kan op dit moment worden uitgesloten”, aldus Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov.

Machtspolitiek

Op dit moment vloeit geen gas door de Nord Stream 1-pijplijn. Eerder stelde Kremlin-woordvoerder Peskov dat Westerse sancties het onmogelijk maken om de gaspijplijn te repareren. Maar veel wijst erop dat het sluiten van de pijplijn om machtspolitiek draait. Volgens de Duitse overheid en het bedrijf Siemens Energy kan een lek geen reden zijn voor volledige sluiting van de pijpleiding.

Twitter avatar hanssteketee Hans Steketee Dit is de positie waar Denemarken een gaslek in zee meldt. Exact op de Nordstream-leiding, ZW van eiland Bornholm. https://t.co/1icuef74Qi #Nordstream https://t.co/Bx0eIqSpq5
Lees ook: Nord Stream 1 blijft langer dicht; G7 wil maximumprijs voor Russische olie