Foto's Mona van den Berg

De IND geloofde niet dat deze asielzoekers gay of transgender zijn

Fotograaf Mona van den Berg portretteerde asielzoekers die niet werden geloofd door de IND. „Dít is de naakte waarheid.”
Hoe bewijs je dat je homo bent? Of transgender? „Wat moeten we daarvoor doen? Hoe moeten we eruit zien?” Lichte wanhoop klinkt door in de stem van Mishal Denise Phipps. Hij ziet er nog uit als een vrouw, maar voelt zich man.

Teruggaan naar Jamaica is geen optie. Daar kon hij niet hand in hand lopen met zijn partner, Sharma-Lee Haye. Zij is lesbisch, en is daarom geslagen door haar vader, zegt ze. „We zijn bedreigd. Huisbazen willen ons geen huis verhuren. We hebben geen enkele bescherming van de politie.”

Immigratiedienst IND geloofde hen niet. Hun asielverzoek werd in 2020 afgewezen.

Het koppel prijkt op een van de 24 foto’s van asielzoekers in het boek #NietGayGenoeg – De naakte waarheid. Allemaal mensen die niet zijn geloofd door de IND – al hebben sommigen inmiddels wel een verblijfsvergunning. Mona van den Berg fotografeerde hen met ontbloot bovenlijf. „Dít is de naakte waarheid”, zegt Van den Berg. Hier. Recht voor je.

Het boek is een initiatief van Van den Berg en LGBT Asylum Support, een actiegroep die sinds 2017 strijdt voor de bescherming van lhbti-vluchtelingen. De belangengroep benadrukt dat veel vluchtelingen niet over hun seksualiteit of genderidentiteit kunnen verklaren zoals de IND van hen verwacht. Bijvoorbeeld omdat ze die altijd verborgen hebben moeten houden. Westerse termen als ‘zelfacceptatie’ of ‘bewustwordingsproces’ zijn sinds 2018 officieel uit het handboek voor hoor- en beslismedewerkers van de IND, maar komen volgens een rapport van LGBT Asylum Support en COC nog steeds terug in de afwijzingen, zij het soms anders geformuleerd. Naar aanleiding van het boek wil de directie van de IND in gesprek met de belangengroep, zegt oprichter Sandro Kortekaas. „Voor het eerst.”

Kortekaas hielp het Jamaicaanse koppel om een nieuwe asielprocedure te beginnen. Dat kan alleen als er nieuw bewijs is. Foto’s, getuigenverslagen. Of het fotoboek. Phipps en Haye wachten nu op een nieuw gesprek.

Ook Zeelanda Salem (42) uit Egypte werd niet geloofd. Zij kwam in 2018 als politiek vluchteling naar Nederland, maar haar verzoek werd afgewezen. Daarna deed ze opnieuw een verzoek, nu omdat ze transgender is. Dat werd afgewezen omdat dat eerder niet vertelde.

Salem voelt zich vanaf haar „zevende of achtste” vrouw, maar kwam daar in Egypte nooit voor uit. Zes maanden geleden begon ze met hormonen. Ze sprak deze zomer op protesten voor betere transgenderzorg. Maar dat bewijs kan ze niet alsnog indienen bij haar verzoek, dat al negen maanden bij de Raad van State ligt.

Zeelanda Salem, Egypte Foto Mona van den Berg

„De IND heeft mijn verzoek afgewezen omdat ze mij niet geloofden. Ze zeiden dat ik te oud was en dat ik tijdens de eerste procedure niet had verteld dat ik een transvrouw was. Het pijnlijkste vond ik niet de keuze te hebben om als ‘mevrouw’ aangesproken te worden en mijn verhaal niet af te kunnen maken.”

Endurance Nwokoro, NigeriaFoto Mona van den Berg

Alvin (Mohamed Alieu Barrie), Sierra LeoneFoto Mona van den Berg

Sharna-Lee Haye and Mishal Denise Phipps, Jamaica Foto Mona van den Berg

Langelihlelenkosi Gumede, Zimbabwe Foto Mona van den Berg

„Ze hebben mijn aanvraag afgewezen omdat ik niet genoeg kon vertellen over mijn gevoelens voor mijn partner in Afrika. Ze vonden ook dat ik als lesbienne in Zimbabwe niet in direct gevaar verkeerde. Het probleem is echter dat bescherming daar alleen op papier bestaat maar niet in het dagelijkse leven.
Ik vond de persoonlijke vragen over mijn partner en de verkrachting in Afrika verschrikkelijk. De IND moet echt veel meer leren kijken naar de achtergrond van mensen, en accepteren dat vele nooit hebben geleerd zich uit te drukken.”

Saniya Rajab Omar, TanzaniaFoto Mona van den Berg

Sekou Bah, LiberiaFoto Mona van den Berg

Alla Balandina, RuslandFoto Mona van den Berg

„De IND vond me niet gay genoeg omdat ze me heel gesloten vonden tijdens het interview, en dat terwijl ik m’n best deed te praten over iets wat ik nog nooit aan iemand had verteld. Het voelde alsof alle pijn uit de diepte naar boven werd getrokken.”

Ahmed Jendoubi (en Emil), TunesiëFoto Mona van den Berg

Hildah Nababiito, OegandaFoto Mona van den Berg