Geen blote matrozen op Pride in Ede, wel een kerkdienst

Biblebelt In het overwegend christelijke Ede is dit weekend voor het eerst een Pride. „Ons motto is: niet provoceren, maar informeren.”

Beau Bakker (links) en Xander van Soelen organiseren de Pride in Ede
Beau Bakker (links) en Xander van Soelen organiseren de Pride in Ede Foto Dieuwertje Bravenboer

Het was voormalig politievrouw Ellie Lust die de bal aan het rollen bracht. In de zomer van 2020 stond de tv-presentator met draaiende camera op de stoep van het gemeentehuis in Ede om het stadsbestuur te vragen of er wat meer werk kon worden gemaakt van het lhbti-beleid. We gaan ermee aan de slag, had burgemeester René Verhulst (CDA) haar toen meteen beterschap beloofd. Want: „Iedereen is welkom in Ede, wie of wat je ook bent.”

In februari 2021 besloot de gemeenteraad om – als een van de laatste gemeenten met meer dan 100.000 inwoners – toe te treden tot het gezelschap van Nederlandse regenbooggemeenten, steden die beloven werk te maken van het lhbti-beleid.

Anderhalf jaar later maakt Ede zich op voor de Pride die dit weekeinde voor het eerst in de stad wordt gehouden. „Een Pride in Ede’’, zegt Beau Bakker (18) namens de organisatie. „We krijgen mailtjes van oudere queers die dat nooit voor mogelijk hadden gehouden.”

Dat laatste heeft alles te maken met het behoudende karakter van de gemeente, waar de christelijke partijen van oudsher het bestuur en de sfeer domineren. Bij de verkiezingen in maart kwamen SGP en Christen-Unie met respectievelijk 7 en 6 van de 39 zetels als grootste uit de bus. De Gelderse stad telt bijna veertig goed gevulde kerken en van de ruim vijftig basisscholen is twee derde protestant-christelijk of reformatorisch.

Ook de Pride heeft daar rekening mee te houden, vertelt mede-organisator Xander van Soelen (35). „Het was de gemeente die opperde een Pride te organiseren, maar er werd meteen bij verteld dat het wel een evenement moest worden dat aansluit op het karakter van Ede.”

We krijgen mailtjes van oudere queers die dit nooit voor mogelijk hielden

Blote matrozen

Dus geen Amsterdamse taferelen met boten vol blote matrozen als middelpunt van een uitbundig volksfeest. Bakker: „Dat is hier wel zo’n beetje het schrikbeeld. Het is prima voor Amsterdam, niet voor Ede. Ons motto is: niet provoceren, maar informeren. We vragen ook niet van de bezoekers om alles en iedereen zomaar te accepteren, wel om ons te respecteren. De Pride moet voor iedereen een positieve ervaring zijn.”

On-Amsterdams zijn ook de organisatie en de begroting. Waar de collega’s in de hoofdstad de beschikking hebben over een bureau met medewerkers in vaste dienst, veel organisatoren, bestuurders en ambassadeurs én een budget van bijna 2 miljoen euro, wordt het werk in Ede gedaan door veertien gedreven vrijwilligers met een subsidie van 20.000 euro. „Iedereen werkt belangeloos mee”, zegt Van Soelen.

Het resultaat is een kleinschalig evenement, met een programma dat zwaar leunt op informatie, sport, kunst en cultuur. Dat zorgt er wel voor dat er veel mogelijk is: poppodium Astrant fungeert als uitvalsbasis voor de organisatie, maar ook cultureel centrum Cultura en bioscoop Pathé doen mee. Op zondagochtend is er een regenboogviering, waarvoor een queer dominee wordt ingevlogen. Van Soelen: „Er is veel steun. Het wordt belangrijk gevonden.”

Ede is er aan toe, denkt Bakker. „Er zijn de laatste jaren allerlei kleine initiatieven ontstaan. In het voortgezet onderwijs wordt tegenwoordig Coming Out Day gevierd, op de Christelijke Hogeschool is een lhbti-werkgroep actief. Hier in Astrant zijn we in 2019 van start gegaan met het organiseren van feesten en een maandelijks queercafé, Fierce.”

De Pride is daar het zichtbare resultaat van. Dat de gemeenschap een steuntje in de rug kan gebruiken, onderstrepen de resultaten van een onderzoek door I&O Research uit 2019. Die maakten duidelijk dat van de lhbti-inwoners in Oost-Nederland 40 procent zegt zich onveilig te voelen tijdens het uitgaan of op straat. Van Soelen: „De Pride kan een beetje helpen daar iets aan te doen.”

Lees ookDe Canal Parade is voor sommigen te veel een feest en te weinig protest

Niet iedereen is er even blij mee. De SGP, de grootste fractie in de raad, tekende vorig jaar protest aan tegen de toetreding tot de regenbooggemeenten, vanwege de oriëntatie van de partij op de unieke waarde van het huwelijk tussen man en vrouw, maar ook vanwege het vermeende misbruik van de regenboog, een bijbels symbool van de hoop. Bakker: „Toch is ook die partij bereid het gesprek aan te gaan. In mei was er een bijeenkomst met verschillende regenboog-initiatieven. Daar was de SGP ook aanwezig.”

Onverzoenlijker was ook de inhoud van de mail die de organisatoren onlangs van een gelovige vrouw kregen. Ze voorspelde hen een toekomstig verblijf in de hel. Bakker: „We hebben een vriendelijke mail teruggestuurd, met de boodschap dat we haar opvatting respecteren, maar dat we dit toch heel belangrijk vinden om te doen.”