Woningtekort neemt verder toe: dit jaar 315.000 woningen te weinig

Onderzoek Vooral in het westen van het land, in de Randstad, is de druk op de woningmarkt groot. De nieuwbouwplannen van het kabinet, 100.000 nieuwe woningen per jaar, worden vermoedelijk niet gehaald.

Sociale huurwoningen in aanbouw in Nijmegen. Het aantal huishoudens in Nederland groeit de komende vijftien jaar naar verwachting met 10,6 procent, van 8,1 miljoen dit jaar naar bijna 9 miljoen.
Sociale huurwoningen in aanbouw in Nijmegen. Het aantal huishoudens in Nederland groeit de komende vijftien jaar naar verwachting met 10,6 procent, van 8,1 miljoen dit jaar naar bijna 9 miljoen. Foto Flip Franssen/ANP

Het woningtekort is verder toegenomen. Dit jaar zijn er naar schatting 315.000 woningen te weinig: 3,9 procent van de totale woningvoorraad. Vorig jaar werd het tekort nog geschat op 279.000, wat neerkwam op 3,5 procent van alle woningen.

Dat blijkt uit het rapport Primos 2022 – prognose van bevolking, huishoudens en woningbehoefte door ABF Research, het bureau dat het demografisch onderzoek doet waarop de overheid haar beleid baseert. De recente bevolkingsgroei door Oekraïense vluchtelingen is nog niet in de berekening meegenomen.

Voor een gezonde markt is volgens experts een woningtekort nodig van 2 procent. Om dat te bereiken, zijn er 150.000 nieuwe woningen nodig in de regio’s waar de druk op de woningmarkt het hoogst is.

Dat is voornamelijk in het westen van het land. Ondanks het recente CBS-bericht over een toenemende trek uit de Randstad naar andere delen van het land, neemt de bevolking rond de vier grote steden nog altijd toe. De afgelopen vijftien jaar groeide het aandeel van de bevolking dat in de Randstad woont met 1,5 procentpunt tot 42,4 procent, aldus de rapportage. En de rek is er nog niet uit. De verwachting is dat over vijftien jaar 44,3 procent van de bevolking in de Randstad woont. Dat komt vooral door de komst van buitenlandse migranten. En ook door natuurlijke aanwas – meer geboortes dan sterftes – doordat er relatief veel jonge mensen in de Randstad wonen.

Grote groei huishoudens

Het woningtekort is een bewegend getal, dat afhangt van allerlei variabelen (aannames over de toekomst), zoals de groei van de bevolking. Verwacht wordt dat die de komende vijftien jaar toeneemt met 8,2 procent. In 2050 wonen volgens de nieuwste voorspelling ruim 19,5 miljoen mensen in Nederland.

Het aantal huishoudens groeit de komende vijftien jaar naar verwachting met 10,6 procent, van 8,1 miljoen dit jaar naar bijna 9 miljoen. Dat komt vooral door groei van het aantal alleenstaanden (560.000), het aantal gezinnen (80.000), eenoudergezinnen (68.000) en het aantal paren zonder kinderen (150.000). De groei van het aantal alleenstaanden en paren zonder kinderen wordt gelinkt aan de vergrijzing: dit zijn vooral ouderen.

Om aan die groei tegemoet te komen én het woningtekort in te lopen, zijn er de komende vijftien jaar naar verwachting 1.213.000 nieuwe woningen nodig, als wordt uitgegaan van de sloop van 184.000 woningen.

Maar met die woningbouw loopt het intussen niet zo soepel als het kabinet zou willen. Het doel van minister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, CDA) is om tot en met 2030 100.000 woningen per jaar bij te bouwen: 14.000 woningen méér dan er in de afgelopen jaren bij kwamen. Dat zou onder meer moeten lukken door de bouw van jaarlijks 15.000 flexwoningen. De totale uitgaven voor de woningmarkt stijgen volgend jaar van 5,4 naar 6,2 miljard euro. Daarbinnen groeit de uitgave voor woningbouw van 863 naar 1.066 miljoen euro.

Maar in het eerste kwartaal van dit jaar zijn bijna 13 procent minder bouwvergunningen afgegeven dan een jaar geleden. De bouw kampt met personeelsproblemen bij gemeenten, ingewikkelde projectontwikkeling en lange procedures.

De studie van ABF verwacht dan ook dat het kabinetsdoel niet gehaald wordt en rekent tot en met 2030 op gemiddeld 91.000 nieuwe woningen per jaar. Daar gaan nog 108.000 gesloopte woningen vanaf; netto zouden er in 2030 dan 715.000 woningen zijn bijgebouwd.

Lees ook: Zijn er wel een miljoen woningen nodig? Het kan ook minder zijn, of meer