Wereldleiders erkennen Russische referenda in bezette regio’s niet

De Franse president Emmanuel Macron noemt de referenda in Oost-Oekraïne „provocatie” van Rusland.
De Franse president Emmanuel Macron noemt de referenda in Oost-Oekraïne „provocatie” van Rusland. Foto Ludovic Marin/AFP

Westerse wereldleiders hebben afkeurend gereageerd op de Russische plannen om in bezette Oekraïense gebieden een referendum te houden. In de regio’s Donetsk, Loehansk, Cherson en Zaporizja zal gestemd worden over toetreding tot Rusland. Internationale leiders erkennen de referenda niet, die dinsdag door plaatselijke, door Rusland aangewezen leiders werden aangekondigd.

Het Witte Huis stelt dergelijke referenda en mogelijke uitslagen „ondubbelzinnig” te verwerpen. Veel wereldleiders zijn dinsdag in New York voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. De Franse president Emmanuel Macron noemt de referenda in Oost-Oekraïne een „provocatie” van Rusland. „Als het idee van het Donbas-referendum niet zo tragisch was, zou het bijna grappig zijn”, aldus Macron tegen verslaggevers in New York.

De Duitse bondskanselier Olaf Scholz sprak van „schijnreferenda” en noemde de zet van Rusland onaanvaardbaar en in strijd met het internationaal recht. „Oekraïne het volste recht heeft om de integriteit en soevereiniteit van het land en zijn eigen democratie te verdedigen”, zei hij. Dat standpunt herhaalde Scholz later op dinsdag tijdens een ontmoeting met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Erdogan zei dat Turkije zich zal blijven inspannen om de oorlog te beëindigen en ervoor te zorgen dat de oorlog op een „eervolle manier” beëindigd kan worden.

NAVO secretaris-generaal Jens Stoltenberg ziet in de referendumplannen van Rusland een „nieuwe escalatie van de oorlog van Poetin”, zo schrijft hij op Twitter. „Deze schijnreferenda hebben geen enkele legitimiteit en veranderen niets aan de aard van de Russische agressieoorlog tegen Oekraïne.” Volgens hem moet de actie wereldwijd veroordeeld worden. Ook Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, zei in New York dat Russische referenda in bezette Oekraïense gebieden onaanvaardbaar zijn. „We zullen de poging van Rusland om zijn illegale bezetting van Oekraïense gebieden te legitimeren nooit erkennen.”

Oekraïne ziet de actie van Moskou als een poging het moreel terug te winnen na grote verliezen op het slagveld. De regering in Kiev stelt dat de referenda niets zullen veranderen en roept op tot meer sancties tegen Rusland. EU-buitenlandchef Josep Borrell reageerde dat „Rusland en iedereen die betrokken is bij deze ‘referenda’ ter verantwoording zal worden geroepen”.

Dit artikel maakt ook deel uit van ons liveblog: Bezette regio’s Cherson en Loehansk besluiten referendum te houden over toetreding tot Rusland