Recensie

Recensie Film

Schuldgevoel over zwoegende werksters is belangrijker dan die werksters zelf

Drama In ‘Entre deux mondes’ werkt een undercoverjournalist als schoonmaker op veerboten. Helaas gaat de film minder over mensen op en onder de armoedegrens dan over haar schuldgevoel.

Undercoverjournalist Marianne (Juliette Binoche, rechts) werkt als schoonmaakster om uitbuiting in de schoonmaaksector te kunnen registreren, in ‘Entre deux mondes’.
Undercoverjournalist Marianne (Juliette Binoche, rechts) werkt als schoonmaakster om uitbuiting in de schoonmaaksector te kunnen registreren, in ‘Entre deux mondes’.

Marianne begint een nieuw leven in de Franse havenstad Caen, vlakbij Ouistreham, de plek waar ferry’s uit Engeland aanmeren. Ze solliciteert naar een baan als schoonmaakster en wordt aangenomen. Marianne is niet heel goed in haar nieuwe beroep, het lijkt alsof ze nog nooit wc’s heeft schoongemaakt. Ook zien we haar notities maken in een opschrijfboekje.

Al snel wordt het de toeschouwer duidelijk dat Marianne een journalist is die undercover aan een boek over uitbuiting van mensen in de schoonmaaksector werkt. Dat weten de vrouwen met wie zij bevriend raakt niet. Zij doen zwaar werk, maar Marianne ziet ook hoe solidair ze zijn en hoeveel plezier ze hebben – hoe treurig de omstandigheden ook zijn.

Entre deux mondes is gebaseerd op het boek Le quai de Ouistreham (2010) van journalist Florence Aubenas (die in 2005 vijf maanden gevangen zat in Irak). Het personage Marianne (Juliette Binoche) is naar haar gemodelleerd. Binoche wordt omringd door uitstekend spelende amateur-acteurs.

Aubenas liet zich inspireren door Ik (Ali) uit 1985 van Günther Wallraff, het controversiële verslag van zijn harde leven als Turkse gastarbeider. Net als haar beroemde voorganger wil Aubenas een sociale misstand aan de kaak stellen: vrouwen die net op of onder de armoedegrens leven. Daarom is het des te jammer dat deze filmadaptatie focust op haar steeds harder knagende schuldgevoel: gebruikt zij de vrouwen over wie zij schrijft?

Juist door die nadruk op het schuldgevoel van Marianne laat de film een wat bittere nasmaak achter – hij is simpelweg uit balans. Entre deux mondes zou veel meer moeten gaan over keihard werkende schoonmaaksters in Caen en Ouistreham die worden uitgebuit en met moeite het hoofd boven water houden. De scènes waarin regisseur Carrère hun werk op de veerboten toont, waar ze binnen vier minuten een hut moeten schoonmaken, inclusief bedden opmaken, zijn de beste. De passagiers die aan boord komen, keuren de schoonmakers geen blik waardig, en dat schrijnt. Hun levens zijn veel interessanter dan het schuldgevoel van Marianne. Het is triest dat ook deze film daar te weinig oog voor heeft.