Reportage

Omstreden, zwartgeblakerd kunstschip door de straten van Dordrecht gesleept

Performance Een zwartgeblakerde tjalk van 15 meter is zaterdag in Dordrecht van museum naar museum gesleept door vrijwilligers, als onderdeel van een kunstproject dat ophef veroorzaakte.

In Dordrecht werd zaterdag door tientallen bewoners een verbrande houten boot door de stad gesleept. Doordat de route door nauwe straten voert, gaat de boot kapot: dat is de bedoeling van kunstenaar Edward Clydesdale Thomson.
In Dordrecht werd zaterdag door tientallen bewoners een verbrande houten boot door de stad gesleept. Doordat de route door nauwe straten voert, gaat de boot kapot: dat is de bedoeling van kunstenaar Edward Clydesdale Thomson. Foto Walter Herfst

Met veel passen en meten werd zaterdag een houten zwartgeblakerd schip van 15 meter lang en 4 meter breed door de nauwe straatjes van Dordrecht gesleept, van het Dordrechts Museum naar het 250 meter verder gelegen museum Hof van Nederland. Honderden vrijwilligers sleepten het schip over de kielbalk over de straatstenen, de aanwijzingen volgend van kunstenaar Edward Clydesdale Thomson en zijn team, om beschadigingen aan huizen en bomen te voorkomen. De mast moest al kort na het vertrek voor het Dordts museum gestreken worden, omdat anders een boom geraakt zou zijn.

Het slepen van deze hektjalk door de stad, speciaal gebouwd in Dordrecht door ambachtslui en ROC-leerlingen, is een onderdeel van het kunstproject Rivier Boot Stad , in opdracht van de gemeente. Die wilde nadat de buurt rond beide musea, het Hofkwartier, was opgeknapt, een kunstwerk om de route tussen het Dordrecht Museum en het Hof van Nederland te markeren.

Bronzen routebeelden

Het opmerkelijke plan van Clydesdale Thomson werd in 2019 uitverkoren. Hij wilde de route niet louter met wat beelden markeren, maar de Dordtse gemeenschap betrekken in zijn kunstproject. Volgens de legende is Dordrecht ontstaan op een plek tussen twee rivieren waar binnenvaartschepen door een ondiepte over land van de ene naar de andere rivier gesleept werden. Vandaar dat Clydesdale Thomson op het idee kwam een schip door de straten te slepen. Om door de nauwe straatjes te kunnen, moesten er scheepsdelen afbreken. Die achtergebleven delen op de route worden komend jaar tot bronzen sculpturen verwerkt – zo komt op een speelplaatsje een scheepsresten-klimtoestel.

Honderden belangstellenden volgden zaterdag de spectaculaire en secuur digitaal voorbereide sleeppartij, die de hele dag duurde. Terwijl het schip stukje bij beetje gesleept, verzaagd en gekanteld werd, klonk er muziek van zeemansliederenkoren, een experimentele industriële-muziekgroep Frontation en accordeonorkest.


Foto Walter Herfst

Foto Walter Herfst
Foto’s Walter Herfst

Protesten om muur

Van de onmin, vorig jaar ontstaan door een rel rond het project, was niets te merken. Die rel ontstond omdat de boot aanvankelijk uit de tuin van het Dordts museum zou vertrekken, en dan door een hek uit 1900 moest breken. Dordtse monumentenliefhebbers waren woedend dat een stukje monumentaal hek tijdelijk moest wijken voor een volgens hen te duur, elitair en modern kunstproject, bovendien door een buitenlander bedacht, om de bezwaren kort samen te vatten.

De gemeente, die 270.000 euro van het 6 ton kostende project betaalt, legde het kunstproject stil: Clydesdale Thomson moest een nieuwe start verzinnen, zonder hekdoorbraak. Zijn team kwam met een nieuwe start: dansers in de museumtuin verbeeldden golven en klommen over het hek, naar de boot die in de straat voor het museum lag. Een jonge danseres van het Rotterdamse Albeda Danscollege glipte zelfs door de spijlen van het hek, onder applaus van het publiek.

Tegen vijven in de namiddag werd uiteindelijk de zwartgeblakerde boeg van de hektjalk op het binnenplein van museum Hof van Nederland gesleept. Een bezwete Edward Clydesdale Thomson zei: „Nu begint de volgende fase”; het maken van de kunstwerken langs de route. De kunstenaar heeft momenteel ook in Middelburg een kunstproject over slavernij met een Afrikaanse prauw, en hij werkt aan een digitaal kunstwerk over de Nederlandse kunstenaar Bas Jan Ader, die in een bootje de Atlantische Oceaan over wilde, en verdween.