De meest gehate sites ter wereld, in de lucht via Flevoland

Webhosting De beruchte rechts-extremistische sites Daily Stormer en 8kun worden vrijwel overal geweerd. Niet in Nederland.

The traffic to 8kun and the neonazi newssit Daily Stormer went through the datacenter of Serverius, next to the Dutch city of Dronten
The traffic to 8kun and the neonazi newssit Daily Stormer went through the datacenter of Serverius, next to the Dutch city of Dronten Photo Bram Petraeus

Het is 6 juni dit jaar, als de 58-jarige Amerikaanse ondernemer en websitebeheerder Jim Watkins voor het Amerikaanse Congres moet getuigen. Hij moet vragen beantwoorden over zijn website ‘8kun’, een internetforum waarop bezoekers zelf anoniem berichten kunnen plaatsen. Welke rol speelde zijn site eigenlijk in de bestorming van het Capitool, op 6 januari 2021? De zitting viel niet mee, klaagt Watkins achteraf in een livestream aan zijn volgers. „Ik ben zes uur lang verhoord door aanklagers.”

Watkins’ website 8kun is de geboorteplaats van QAnon, de anonieme figuur in het middelpunt van een waanzinnige complottheorie rond Trump. Die zou vele heimelijke pogingen hebben ondernomen om het overheidsapparaat te zuiveren van agenten in dienst van een mysterieuze coterie van machtige mensen als Soros, de Obama’s en de Clintons. Alleen op 8kun orakelde de échte Q. Duizenden gelovigen uit binnen- en buitenland bogen zich dagelijks over zijn apocalyptische voorspellingen --- zelfverklaarde ‘bakers’ die betekenis probeerden te destilleren uit de ‘crumbs’ van Q.

Toen duizenden Amerikanen het parlementsgebouw bestormden, bleek hoezeer de gekte was overgeslagen naar de echte wereld. Symbool werd de befaamde ‘sjamaan’ die in een bontmuts met bisonhoorns en ontbloot bovenlichaam in het Capitool stond. „Q sent me”, stond er op zijn protestborden.

Ook voordat Q er orakelde, was 8kun al het riool van het internet. De site, die hiervoor 8chan heette, staat bol van haatzaaiende teksten, racisme, rechts-extremistisch gedachtengoed en af en aan ook kinderporno. In 2019 plaatsten in een paar maanden tijd drie schutters vooraf hun ‘manifest’ op de site voor ze hun terroristische aanslag pleegden. De aanslagen op twee moskeeën in Christchurch (Nieuw-Zeeland), een synagoge in Poway, Californië, en een winkelcentrum in latino-gebied in El Paso aan de Mexicaanse grens kostten aan 75 mensen het leven.

Pas toen was de maat vol voor grote internetpartijen. Die besloten de site niet langer te hosten of te faciliteren; een zeldzaamheid in de internetbusiness. 8kun vond steeds moeilijker onderdak.

Drie jaar later is 8kun nog steeds online, al zijn er nog maar een paar routes op de hele wereld over om de site te bereiken. En één daarvan loopt via Flevoland.

Tegenover de auto- en hondenwasstraat Pitstop op een industrieterrein bij Dronten zit een filiaal van het Nederlandse internetbedrijf Serverius IT Infrastructure – de andere twee staan in Meppel en Apeldoorn. Achter een modern, met hout afgewerkt kantoorgebouw houdt Serverius daar een datacentrum draaiend. Zoals een huurbaas kamers verhuurt, zo voorziet het bedrijf in de loods zijn huurders van stroom, koeling en internet voor hun servers die zij er in de rekken hangen. Vanaf die servers houden de huurders hun eigen hostingbedrijven en internetdiensten in de lucht.

Lees ook: Het afvoerputje van het internet zit in een Noord-Hollands dorp

Datacentrum in Dronten

Die huurders komen uit de hele wereld. Het liberale en stabiele Nederland, met een betrouwbaar elektriciteitsnet en grote internetzeekabels die er aanlanden, is immers een gewilde plek voor hosting- en datacentrumdiensten.

Het zicht op wie die huurders zijn, is beperkt. De staande praktijk in de hostingindustrie is: weinig toezicht, geen interesse in wat klanten doen, complexe internationale onderverhuurconstructies en een beperkt verantwoordelijkheidsgevoel. Wie heeft zin om een klant weg te sturen die tienduizenden euro’s per maand oplevert, als er tussen de vele tienduizenden sites die hij in de lucht houdt per ongeluk een keer een slechte wordt gevonden?

Zo kan het dat de datapakketjes naar het beruchte 8kun ongehinderd naar het datacentrum van Serverius in Dronten gaan. Dat zag in ieder geval de Amerikaanse onafhankelijke internetonderzoeker Ron Guilmette, die al jarenlang probeert de site offline te krijgen. Eén voor één verzoekt hij alle internetbedrijven die verkeer naar 8kun doorgeven daarmee te stoppen, zodat de site onbereikbaar wordt. „Maar dit werk wordt véél moeilijker gemaakt doordat deze sites zich de hele tijd verstoppen”, zegt hij.

Uit een analyse van het dataverkeer blijkt dat de partij die de route naar 8kun voor z’n rekening neemt VDSina heet – een Russisch hostingbedrijf met kantoor in Moskou en, aldus de site, met „super epic servers!” bij Serverius in Nederland.

VDSina is berucht om het faciliteren van ddos-aanvallen waarmee je computers platlegt, het verspreiden van virussen, creditcardfraude en identiteitsdiefstal. Bij de invloedrijke internetorganisatie Spamhaus staat VDSina in het eerste kwartaal van dit jaar op nummer 7 op de wereldwijde ranglijst van slechte hosters die botnets in de lucht houden – netwerken van geïnfecteerde computers die voor criminele doelen worden ingezet. „In onze interne database van internetproviders scoort VDSina een twee uit tien, waar een score van één de slechtst denkbare is”, zegt Carel Bitter, een analist bij Spamhaus.

Lees ook: How the Netherlands facilitate the most hated websites in the world

Internetfundamentalist Nick Lim

VDSina, zo blijkt uit onderzoek van NRC, houdt via Dronten niet alleen 8kun, maar ook een beruchte andere website in de lucht: de neonazistische nieuwssite Daily Stormer.

Dat die twee sites bij elkaar zitten is geen toeval. Ze horen bij dezelfde klant van VDSina: de piepjonge Amerikaanse internetfundamentalist Nick Lim, die 24 of 25 is – dat is onbekend. Toen 8kun na de aanslagen goeddeels van het internet was geduwd, week beheerder Watkins uit naar het hostingbedrijf van Lim, die een absolute vrijheid van meningsuiting aanhangt.

Lim had twee jaar eerder ook al de website Daily Stormer in zijn armen gesloten, nadat deze was uitgespuugd bij grote diensten. Daily Stormer is een racistische en antisemitische site, waarop met regelmaat een tweede genocide op de Joden wordt bepleit. En recent is ook Kiwi Farms bij Lim aangemeerd, een pest-site waarop stalking van transgenders, lhbtqi-mensen en mensen met autisme wordt georganiseerd. Minstens drie zelfmoorden zijn gekoppeld aan acties op deze site.

Per email geeft Lim toe inderdaad in Nederland te zitten en een „strikte toewijding aan de vrijheid van meningsuiting en neutraliteit” te hebben. Verder wil hij weinig kwijt.

Eén van de weinige andere routes die hij nog over heeft, loopt via het Finse bedrijf Oy Crea Nova. Daar doet de Finse krant Helsingin Sanomat (HS), waarmee NRC samenwerkt, onderzoek naar. Nick Lim heeft persoonlijk een server gekocht bij Oy Crea Nova. Naar de eigenaar van dat bedrijf, zo blijkt uit een artikel dat HS deze zaterdag publiceert, loopt een strafrechtelijk onderzoek naar belastingontwijking. De eigenaar is laatst beboet nadat er kinderporno op de bedrijfscomputer was aangetroffen.

Lees ook het onderzoek van de Finse krant Helsingin Sanomat naar Oy Crea Nova:A Finnish entrepreneur pulled the plug, and one of the most notorious Neo-Nazi websites in the US crashed

Belastingdoeleinden

Wie in deze brij van bedrijven is nu verantwoordelijk voor de slechte sites? Als NRC gaat bellen, wijzen alle partijen naar elkaar en hun klanten, en zeggen ze niet van de kwalijke sites op de hoogte te zijn.

Directeur Gijs van Gemert van Serverius zegt aan de telefoon VDSina niet te kennen. Serverius kent wel een partij met dezelfde technische specificaties onder de naam ‘Hosting Technology Limited’. Die was eerst rechtstreeks klant, maar is nu klant van een klant, zegt Van Gemert. Hij wil niet zeggen waarom. En, benadrukt hij: NRC moet niet bij het datacentrum zijn voor de slechte websites, maar bij het hostingbedrijf, zijn klant. Hij verwijst naar MIRholding die nu tussenpartij is.

MIRholding is weer van de jonge Nederlands-Russische pianist en internetondernemer Andrej Nesterenko, met een postbus in een bedrijfsverzamelpand in Amsterdam. Sinds december vorig jaar heeft hij VDSina overgenomen als klant van Serverius, geeft Nesterenko aan de telefoon toe.

Hij zegt te vermoeden dat Hosting Technology Limited een buitenlandse entiteit van VDSina is, opgericht voor belastingdoeleinden. De servers staan nog in Dronten, maar hij „zit er nu tussen voor extra dienstverlening”. VDSina is een grote, gerespecteerde partij, zegt hij als NRC op de reputatie van zijn klant wijst. „Ze hebben een 24-uursklachtendesk.” VDSina reageert verder niet op vragen.

Vijf uur na de telefoontjes van NRC zijn 8kun en Daily Stormer weer online, maar niet meer via Dronten

Een uur nadat NRC heeft gebeld, gaan 8kun en Daily Stormer wereldwijd op zwart. Als beheerder Jim Watkins daar tijdens een livestream mee wordt geconfronteerd, begint hij over een complot van een Amerikaanse journalist en een oud-medewerker, voor wiens „capture and return” hij een premie van 20.000 dollar uitlooft. Het Amerikaanse medium Vice speculeert dat de sites platliggen wegens ddos-aanvallen.

Vijf uur na de telefoontjes zijn 8kun en Daily Stormer weer online, maar niet meer via Dronten. Ook de Finse route is stuk. Toen de eigenaar van Oy Crea Nova werd benaderd door de krant HS, trok hij gauw de server uit de kast, waarop Lim weer boos opbelde en zijn geld – iets meer dan duizend euro – opeiste. VDSina haalde de naam en de foto van Serverius van zijn site.

Nieuw onderdak

Het kat- en muisspel gaat dagen door, als Lim nieuw onderdak probeert te vinden voor zijn sites en er weer uit wordt gegooid bij diverse partijen na navraag van NRC. „Nick Lim is aangeschoten wild”, zegt internetonderzoeker Guilmette die de sites op de hielen zit. „Het is zaak om snel toe te slaan, anders vindt hij nieuwe plekken en ontkomt hij weer.”

8kun en Daily Stormer vinden na een week toch onderdak. Het internetverkeer naar de servers van Nick Lim loopt nu via een oude bekende, een hostingbedrijf waar tot voor kort de meeste kinderporno in Nederland werd aangetroffen – al heeft het bedrijf de afgelopen maanden veel problematische klanten afgestoten.

Van alle plekken op aarde waar Nick Lim zijn gehate websites kan laten landen, komt hij weer uit in Nederland. Daar zit een bedrijf dat zijn data nog wel actief wil doorgeven – één van de laatste drie op de wereld. Dat is NForce Entertainment, een hostingbedrijf op een industrieterrein in het Brabantse Roosendaal.

Lees ook: Dit hostingbedrijf staat bovenaan de zwarte lijst van Grapperhaus

Directeur Simon Shlomi Elimeleh van NForce laat in een gesprek na de publicatie van het artikel weten dat hij zijn klant Nick Lim heeft weggestuurd na vragen van NRC. Ook benadrukt hij dat NForce een zerotolerancebeleid ten aanzien van kinderpornografisch materiaal voert.