Zweden maakt ruk naar rechts na uitslag parlementsverkiezingen

Verkiezingen De huidige premier Magdalena Andersson heeft haar ontslag ingediend. Rechtse partijen gaan de komende tijd een nieuwe regering vormen.
Jimmie Åkesson van de Zweden Democraten na de verkiezingen op zondag.
Jimmie Åkesson van de Zweden Democraten na de verkiezingen op zondag. Foto Jonathan Nackstrand / AFP

Hoewel de stembusgang op zondag plaatsvond, duurde het tot woensdag om alle stemmen te tellen en zo tot de voorlopige uitslag te komen. Het rechtse blok, met daarin de extreem-rechtse Zweden Democraten, komt op 176 zetels, de partij van premier Magdalena Andersson komt samen met andere centrum-linkse partijen op 173 zetels.

Hoewel de sociaal-democratische SAP van Andersson de grootste partij is geworden, kondigde de premier in een persconferentie haar ontslag aan. „De voorlopige uitslag is duidelijk”, zei ze. „Het rechtse blok heeft een kleine meerderheid en dus zal ik ontslag nemen”. Andersson werd vorig jaar de eerste vrouwelijke premier van Zweden en leidde in de laatste maanden een wankele minderheidsregering met daarin alleen haar eigen partij. Ze heeft gezegd actief te blijven in de oppositie.

Lees ook dit interview: Zweedse politicoloog: ‘De radicaal-rechtse visie op migratie is het nieuwe normaal’

Ulf Kristersson, de premierskandidaat van het rechtse oppositieblok, gaat de komende tijd proberen een nieuwe regering te vormen. In die regering zal waarschijnlijk een grote rol zijn weggelegd voor de Zweden Democraten (SD), een extreem-rechtse partij die de grote verrassing bij de parlementsverkiezingen werd. De partij voerde in aanloop naar de verkiezingen met succes campagne tegen bendegeweld, criminaliteit en immigratie. De SD, die jarenlang werd buitengesloten door andere partijen vanwege extremistische sentimenten onder de aanhang, wil in Zweden een van de strengste anti-immigratiewetten van Europa implementeren.

Jimmie Åkesson, de 43-jarige partijleider van de SD, reageerde kort nadat de voorlopige uitslag binnenkwam. „Genoeg van het mislukte sociaal-democratische beleid dat het land acht jaar lang in de verkeerde richting heeft geleid. Het is tijd om veiligheid, welvaart en cohesie opnieuw op te bouwen. Het is tijd om Zweden op de eerste plaats te zetten”, zei hij.