Van Lienden besprak al aan begin pandemie hoe hij ‘gillend rijk’ zou worden

Mondkapjesdeal De Volkskrant schrijft over opnamen van een gesprek met Van Lienden en zijn compagnons Bernd Damme en Camille van Gestel, die in handen zijn van het Openbaar Ministerie en onderzoeksbureau Deloitte.
De Stichting Hulptroepen met van links naar rechts: Camille van Gestel, Sywert van Lienden en Bernd Damme.
De Stichting Hulptroepen met van links naar rechts: Camille van Gestel, Sywert van Lienden en Bernd Damme. Foto Daniel Niessen

Sywert van Lienden en zijn compagnons Bernd Damme en Camille van Gestel spraken al in april 2020 over de mogelijkheid „gillend rijk” te worden met hun mondkapjeshandel. Dat blijkt uit geluidsopnamen van intern overleg, die in handen zijn van het Openbaar Ministerie en consultancybureau Deloitte en waar de Volkskrant woensdag op basis van ingeziene transcripten over schrijft.

Dat de drie ondernemers in een vroeg stadium van de pandemie aansturen op een commerciële deal en weten dat ze miljonair kunnen worden, verhoudt zich slecht met wat Van Lienden als bestuurder van Stichting Hulptroepen Alliantie (SHA) publiekelijk altijd heeft verkondigd. Van Lienden zei eerder onder meer dat vanwege „mededingingstechnische redenen” een commerciële bv werd opgericht, en dat de overheid had geëist dat er „ondernemersrisico” zou worden genomen. De Volkskrant onthulde vorig jaar hoe hij en zijn partners miljoenen euro’s hadden verdiend met de verkoop van mondkapjes aan de overheid.

‘Waffel houden’

Uit de opnametranscritpies van een gesprek op 12 april 2020 blijkt nu dat de ondernemers zich heel goed bewust waren van de implicaties van een commerciële deal. „Doordat we non-profit hebben gewerkt, hebben we een ongelooflijke schat aan informatie gehad”, aldus Van Lienden. De commerciële deal moest geheim blijven, zei Van Lienden, die repte over een afspraak dat „als het over dit soort bedragen gaat, dat je absoluut je waffel houdt”. „Geen nieuwe auto, geen nieuwe huizen, geen nieuwe kleren.”

In een reactie tegenover de Volkskrant noemt Van Lienden „sommige teksten” uit het de transcripten „best ongelukkig”. Op Twitter schrijft hij dat er een andere „intentie en strekking” uit het volledige gesprek blijkt. De ondernemers zeggen dat ze „gedwongen” zijn commercieel te gaan. Aanleiding voor het gesprek van 12 april 2020 is volgens Van Lienden een overleg met de secretaris-generaal van het ministerie van Financiën Bas van den Dungen. De topambtenaar wees de eis van Van Lienden en zijn compagnons om controle te hebben op de hele toeleveringsketen van de mondkapjes uit China af.

Saskia van Huijgevoort, die destijds ook voor SHA werkte, was bij het gesprek aanwezig. Zij stapte uiteindelijk uit de deal, ging voor het ministerie van VWS werken en verstrekte de opnames uiteindelijk aan het OM en Deloitte. Minister Conny Helder (Langdurige Zorg, VVD) kondigde aan dat het langverwachte rapport van het onderzoeksbureau, waarin de deal tussen het ministerie van Volksgezondheid en Van Lienden en compagons is onderzocht, vrijdag openbaar wordt gemaakt.