Inspecties: onze mogelijkheden zijn uitgeput, crisisaanpak nodig in jeugdzorg

Jeugdzorg De overheid slaagt er niet in kwetsbare kinderen te beschermen, concluderen de inspecties, die bij minister Weerwind (Rechtsbescherming, D66) en staatssecretaris Van Ooijen (Volksgezondheid, ChristenUnie) pleiten voor een crisisaanpak.
De inspecties schrijven dat alle mogelijkheden om te handhaven op de jeugdzorg zijn uitgeput
De inspecties schrijven dat alle mogelijkheden om te handhaven op de jeugdzorg zijn uitgeput Foto Roos Koole/ANP

De overheid faalt in haar taak om kwetsbare kinderen te beschermen. Dat stellen de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Inspectie Justitie en Veiligheid (IJV) in een brief aan minister Franc Weerwind (Rechtsbescherming, D66) en staatssecretaris Maarten van Ooijen (Volksgezondheid, ChristenUnie).

De inspecties schrijven dat alle mogelijkheden om te handhaven op de jeugdzorg zijn uitgeput. Zo zijn gemeenten en jeugdbeschermingsregio’s aangesproken op hun verantwoordelijkheid en is er verscherpt toezicht ingesteld in regio’s met te lange wachttijden. Daarmee zijn „de grenzen van het toezicht opgezocht”, aldus de verklaring. De inspectie kan de problemen in de jeugdzorg namelijk „wel agenderen, maar niet verhelpen”.

In de brief, die afgelopen vrijdag al door IGJ-hoofdinspecteur Angela van der Putten mede namens haar collega Hans Faber (IJV) naar de bewindslieden is gestuurd, wijzen de inspecties erop dat het de verantwoordelijkheid is van de overheid om kwetsbare kinderen te beschermen, in het geval dat zij bijvoorbeeld worden mishandeld, misbruikt of verwaarloosd.

Op korte termijn komt er waarschijnlijk geen breed gedragen aanpak om de jeugdbescherming te verbeteren, concluderen de toezichthouders na gesprekken met gemeenten, betrokken ministeries, en organisaties als de Raad voor de Kinderbescherming en Veilig Thuis, het meldpunt voor huiselijk geweld. Vanwege onder meer personeelstekorten worden rechterlijke beslissingen niet uitgevoerd en lopen kinderen noodzakelijke en wettelijk verplichte hulp mis. De overheid moet volgens de inspectie zo snel mogelijk zorgen voor „duidelijkheid, oplossingen en geld” om de problemen op te lossen.

‘Hardnekkige problemen’

Al 2019 luidden de inspecties de noodklok. Ze concludeerden dat de overheid onvoldoende verantwoordelijkheid neemt „voor kinderen die ernstig in hun ontwikkeling werden bedreigd”. En in mei van dit jaar trokken de inspecties opnieuw harde conclusies over „hardnekkige problemen”: in de jeugdbescherming wordt niet voldaan aan de minimale kwaliteitseisen. Vijf maanden later is de situatie „onverminderd slecht”, stellen de hoofdinspecteurs.

Komende donderdag vindt er in de Tweede Kamer een spoeddebat plaats over de jeugdbescherming, naar aanleiding van een ander zorgwekkend onderzoek. Wetenschappers van de Universiteit van Leiden concludeerden in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid dat de doelen van de Wet herziening kinderbeschermingsmaatregelen niet worden gerealiseerd, onder meer als gevolg van de decentralisatie in de jeugdzorg in 2015, waarbij gemeenten veel taken van het Rijk toegeschoven kregen.

Lees ook: Jeugdbescherming helpt kinderen niet naar betere thuissituatie