‘Minder IC-bedden nodig voor niet-spoed-operaties’

Onderzoek Geopereerde patiënten die tijdens de coronapandemie korter dan voorheen in het ziekenhuis konden blijven, leden daar niet onder.

Zorgpersoneel op de IC van het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch.
Zorgpersoneel op de IC van het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch. Foto Ilvy Njiokiktjien

Na chirurgische ingrepen zijn waarschijnlijk minder intensivecarebedden nodig dan tot nu toe de praktijk is. Dit blijkt uit de vergelijking van veertigduizend niet-spoed-operaties in Nederland, in de jaren 2018, 2019 en het coronajaar 2020. De studie, gedaan door Nederlandse chirurgen, is verschenen in het British Journal of Surgery.

Voor elke grote operatie – zoals verwijdering van een tumor – reserveert het ziekenhuis een intensivecarebed voor de eerste uren na de operatie. Meestal kan de patiënt na een paar uur of een dag van de intensive care af en terug naar de verpleegafdeling. Uit de studie blijkt dat tijdens de pandemie geopereerde patiënten korter dan voorheen in het ziekenhuis bleven, door de schaarste aan bedden, maar daar níet onder leden. Het aantal medische complicaties na de operatie was net zo laag als voorheen – toen ze langer in het ziekenhuis verbleven.

Lees ook: Wat als er wel meer IC-bedden waren?

Er zouden daarmee 3 procent minder bedden nodig zijn tot nu toe verondersteld. Op duizend IC-bedden in het land zou dat per dag dertig vrije IC-bedden kunnen opleveren. Dat kan de IC-capaciteit tijdens toekomstige pandemieën vergroten, concluderen de onderzoekers. „Met het huidige tekort aan personeel voor intensive cares zou dit een belangrijke les kunnen zijn. De richtlijn om na elke operatie een intensivecarebed klaar te hebben staan, kan per ingreep worden heroverwogen. Een mediumcarebed – dat minder belastend is voor het personeel – zou kunnen volstaan.”

Voorspelling

Volgens onderzoeker Schelto Kruijff (UMC Groningen) kan op basis van deze data voorspeld worden welke patiënten een IC-bed nodig zullen hebben en welke niet.

Er deden vijftig ziekenhuizen mee aan de studie; de gegevens van 40.296 patiënten werden meegenomen. 34 procent van die patiënten werd in 2018 geopereerd, 35 procent in 2019 en 30 procent in 2020. Die gegevens werden verzameld door de Dutch Institute of Clinical Auditing – een organisatie die alle gegevens over operaties vergelijkt om de kwaliteit te verbeteren.

Tijdens de studie bleek ook dat er in coronajaar 2020 maar 10 procent minder niet-spoed-operaties werden uitgevoerd dan in eerdere jaren. Patiënten van wie de ingreep werd uitgesteld hebben daar in sommige gevallen wel echt last van gekregen.

Correctie (8 september 2022): In een eerdere versie van dit stuk werd de British Journal of Surgery foutief aangeduid als de British Surgical Journal.